Beleef en meld de aankomst van de trekvogels

De eerste ooievaars zijn al op hun nesten aangekomen, andere trekvogelsoorten zijn nog op de terugweg naar Zwitserland.

BirdLife Zwitserland nodigt de bevolking uit om deel te nemen aan de waarnemingsactie «Spring Alive», daarbij uit te kijken naar vijf trekvogelsoorten en telkens de eerste waarnemingen te melden. Door deel te nemen aan deze Europese telling kan er veel spannends rond de vogeltrek worden beleefd en geleerd.

De boerenzwaluw geldt als lentebode. Toch is zij niet de eerste soort die arriveert van de vijf soorten die in het kader van de actie Spring Alive worden waargenomen. Eerst keert de ooievaar terug uit zijn overwinteringsgebieden; de eerste vogels zijn al op hun Zwitserse nesten aangekomen. Bij sommige ooievaars gaat het ook om dieren die de hele winter in Zwitserland zijn gebleven. Rond half maart volgen de boerenzwaluwen, in april de koekoek en de gierzwaluw. De zeldzame bijeneter wordt in Zwitserland vaak pas vanaf half mei gespot. BirdLife Zwitserland nodigt alle geïnteresseerden uit om zich verder te verdiepen in het fascinerende fenomeen van de vogeltrek en deel te nemen aan de Europese waarnemingsactie Spring Alive van BirdLife International. Via de website www.birdlife.ch/springalive kun je op een interactieve kaart volgen wanneer en waar de vijf trekvogelsoorten boerenzwaluw, ooievaar, koekoek, gierzwaluw en bijeneter in Europa aankomen, en de aankomst van deze vogels in Zwitserland melden. Inmiddels nemen tienduizenden waarnemers uit zo'n 50 landen in Europa en Afrika deel aan Spring Alive.

Verbazingwekkende prestaties van trekvogels

Trekvogels leveren verbazingwekkende prestaties: een boerenzwaluw die slechts 20 gram weegt, vliegt elk jaar twee keer bijna 10’000 kilometer tussen zijn overwinteringsgebied in Zuid-Afrika en zijn broedgebied in Zwitserland. «Geen wonder dat zoveel kinderen en volwassenen enthousiast zijn over trekvogels», zegt Eva Inderwildi, «Spring Alive»-coördinator bij BirdLife Schweiz.

40 procent van de vogels is achteruitgegaan

Zo'n lange trekroute brengt echter ook veel gevaren met zich mee. Het is vooral belangrijk dat de vogels onderweg intacte rustgebieden vinden waar ze voldoende energie kunnen opdoen. De vernietiging van hun leefgebieden in het broedgebied, op de rustplaatsen en in het overwinteringsgebied zet de trekvogels onder druk. Zo is van meer dan 40 % van de vogelsoorten die van Europa naar Afrika trekken de populatie de afgelopen drie decennia afgenomen. «Daarom speelt bij Spring Alive naast het verzamelen van gegevens ook het bewustmaken van de problemen van trekvogels een belangrijke rol», zegt Eva Inderwildi. BirdLife Schweiz zet zich samen met de andere BirdLife-partners langs de trekroutes in om het leefgebied van de vogels te behouden of weer te verbeteren.

Meedoen is heel eenvoudig

Iedereen is van harte uitgenodigd om deel te nemen aan de actie «Spring Alive» – vooral gezinnen met kinderen, schoolklassen en andere groepen worden aangesproken. Meedoen is eenvoudig: op de pagina www.birdlife.ch/springalive staat alle benodigde informatie. Waarnemers kunnen online invullen wanneer en waar ze hun eerste ooievaar, de eerste boerenzwaluw, de eerste koekoek en gierzwaluw of bijeneter hebben gezien. De gezochte vogelsoorten zijn eenvoudig te determineren met behulp van de documentatie op de website.

Het project Spring Alive

Spring Alive is een Europees-Afrikaans project dat is opgezet door BirdLife International, de internationale overkoepelende organisatie van BirdLife Schweiz. Het doel is de nieuwsgierigheid van kinderen en volwassenen naar de natuur te wekken en hen bewust te maken van het belang van natuurbescherming. De kern van Spring Alive is een website waaraan inmiddels 50 landen deelnemen. De bevolking, en met name scholen, kinderen en gezinnen, wordt opgeroepen om elk jaar de terugkeer van vijf trekvogelsoorten waar te nemen en te melden.

Het project vindt zijn oorsprong in Duitsland. In 1987 startte de BirdLife-partner in Beieren een dergelijk waarnemingsproject. In 2006 nam BirdLife International het over voor heel Europa. In 2010 werd ook Afrika in het project betrokken, met het waarnemen van de terugkeer in het najaar.

Naast bewustmaking omvat het project ook een wetenschappelijke component. Het verzamelen van gegevens over een lange periode moet uitspraken over de vogeltrek mogelijk maken. En het moet de vraag beantwoorden of de aankomstdata van de vogels verschuiven als gevolg van de klimaatopwarming. Meer over wilde dieren en Milieu en natuurbescherming.