Boswandeling in gevaar: wanneer de recreatieve jacht angst aanjaagt

Kleurrijke bladeren, frisse lucht en de stilte van het bos – maar niet iedereen beleeft de natuur zo vredig.

Een wandelaarster uit Schwändi (kanton Glarus) beschrijft in een indringende lezersbrief: „Naast mij trof een schot het struikgewas, en op nog geen vijf meter afstand vluchtte een ree.“

Voor haar was het moment als een shock: verstijfd, onzeker, niemand reageerde op haar roepen. De volgende dag kwam ze een recreatieve jager met een wapen tegen in de woonwijk. Een scenario dat opnieuw vragen oproept over de veiligheid in het bos.

Gevaar midden in de natuur

Hoe veilig is het gebruik van het bos tijdens het recreatieve jachtseizoen? Moet het zo zijn dat dieren vlak naast wandelpaden, woonwijken of koeienweiden worden bejaagd – juist op de dag- en avonduren, wanneer mensen van hun vrije tijd genieten?

De wandelaarster benadrukt: «Ik respecteer de jacht en eet ook graag wildvlees. Toch wil ik mijn leven niet in handen van een jager leggen.» Haar ervaring laat zien dat verantwoordelijkheid voor de omgang met wapens in het bos meer dan theorie moet zijn.

Ethiek, verantwoordelijkheid en transparantie

Veiligheidsafstanden worden vaak niet duidelijk nageleefd. Jachtgebieden zijn onvoldoende aangegeven. Mensen belanden in situaties waarin angst en onzekerheid de boswandeling domineren.

Het is tijd om de regels in twijfel te trekken: jachttijden, de recreatieve jacht, markering van jachtgebieden en communicatie met het publiek moeten worden heroverwogen. Alleen zo kan de coëxistentie van mensen en dieren werken – zonder angst.

De recreatieve jacht heeft geen bestaansrecht – en toch mag zij de veiligheid van mensen in gevaar brengen. Het bos zou een plek van ontmoeting en ontspanning moeten blijven, geen risico voor wandelaars, joggers of gezinnen.

Volgens IG Wild beim Wild is voor hobby-jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidskeuringen naar Nederlands voorbeeld evenals een bindende leeftijdsgrens. De grootste leeftijdsgroep onder de recreatieve jagers is tegenwoordig 65+. In deze groep nemen leeftijdsgebonden beperkingen zoals verminderd gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwaktes en cognitieve tekorten statistisch duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevalsanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en dodelijke slachtoffers vanaf de middelbare leeftijd significant toeneemt.

De regelmatige meldingen over jachtongevallen, dodelijke misgrepen en het misbruik van jachtwapens maken een structureel probleem duidelijk. Het privébezit en gebruik van dodelijke vuurwapens voor vrijetijdsdoeleinden onttrekt zich grotendeels aan een doorlopende controle. Vanuit het oogpunt van IG Wild beim Wild is dit niet langer verantwoord. Een praktijk die berust op vrijwillig doden en tegelijkertijd aanzienlijke risico's voor mens en dier veroorzaakt, verliest haar maatschappelijke legitimatie.

Hobby jacht berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische devaluatie van niet-menselijke dieren louter op grond van hun soortbehoren. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en valt noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van de recreatieve jacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander veld is zozeer doordrongen van vergoelijkende verhalen, halve waarheden en gerichte desinformatie. Waar geweld wordt genormaliseerd, dienen narratieven vaak ter rechtvaardiging. Transparantie, controleerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.