Biodiversiteit in Zwitserland: ontbrekende maatregelen

Bondsraad Albert Rösti gaat tijdens de persconferentie niet in op de alarmerende staat van de biodiversiteit in Zwitserland en verbloemt de werking van de tot nu toe genomen maatregelen.

Ook wordt niet vermeld hoe verstedelijking, bodemverharding en nieuwe bebouwing het landschap en ons bouwkundig erfgoed sterk hebben aangetast.

Onze natuur is onze levensgrondslag – bestuiving, vruchtbare bodems, schoon water, bescherming tegen natuurgevaren, klimaatregulering. Toch gaat het slecht met de biodiversiteit in Zwitserland. Volgens het Bundesamt für Umwelt (BAFU) is meer dan een derde van onze dier- en plantensoorten bedreigd of al uitgestorven. Ongeveer de helft van de natuurlijke leefgebieden wordt bedreigd.

Een ommekeer is noodzakelijk. De Bondsraad, de kantons en de Nationale Raad spraken zich daarom uit voor een indirect tegenvoorstel op het initiatief, om onze levensgrondslagen te beschermen. Een nipte meerderheid van de Kantonsraad weigerde de discussie en negeert daarmee de dreiging voor ons milieu en voor toekomstige generaties.

Volgens het rapport «Umwelt Schweiz 2022» zijn de maatregelen ontoereikend

Tijdens de persconferentie van vandaag zegt Bondsraad Albert Rösti dat er al veel gedaan wordt, en verwijst hij naar bestaande wetten, het actieplan Biodiversiteit, de beschikbare middelen en particuliere initiatieven.Maar de realiteit en de wetenschappelijke feiten vertellen een ander verhaal.

Volgens het rapport van de Bondsraad «Umwelt Schweiz 2022» zijn de tot nu toe genomen maatregelen namelijk ontoereikend: «Stimuleringsmaatregelen laten weliswaar lokaal effect zien, maar de biodiversiteit blijft in een slechte staat en neemt verder af. (…) De incidentele successen kunnen de verliezen, die voornamelijk te wijten zijn aan gebrek aan oppervlakte, bodemverzegeling, versnippering, intensief gebruik en de inbreng van stikstof en gewasbeschermingsmiddelen, niet compenseren.»

Ook de doelstellingen van de Strategie Biodiversiteit Zwitserland worden met de tot nu toe genomen maatregelen niet gehaald, zoals de recent gepubliceerde effectanalyse laat zien: «… de algemene staat van de biodiversiteit in Zwitserland blijft onbevredigend. De doelstellingen van de Strategie Biodiversiteit Zwitserland (SBS) worden voor het grootste deel niet gehaald.»

De Bondsraad publiceert het nieuwe actieplan Biodiversiteit pas na de stemming

De publicatie van het «maatregelenplan voor de tweede uitvoeringsfase» (2025-2030), die de Bondsraad tot medio 2024 had beloofd, is echter uitgesteld tot na de stemming. Dit is ook problematisch vanuit democratisch-politiek oogpunt. Zonder duidelijkheid vóór de stemming hebben de stemgerechtigden alleen de keuze om een kat in de zak te kopen, of om met een Ja tegen het biodiversiteitsinitiatief te zorgen dat het Rijk en de kantons onze levensgrondslagen en die van onze kinderen en kleinkinderen beter beschermen. Alle tekenen wijzen er echter op dat het nieuwe actieplan nog veel minder doeltreffend zal zijn dan het huidige.

Voor biodiversiteit bestemde middelen zijn door de Bondsraad geschrapt

Om de bestaande wettelijke grondslagen te kunnen uitvoeren, moet het Rijk de daarvoor benodigde middelen beschikbaar stellen. Maar precies daar schort het aan. Daardoor worden veel biotopen van nationaal belang – de natuurparels van Zwitserland – niet vakkundig onderhouden. Bij 75 procent van de nationale biotopen is de bescherming vandaag ontoereikend. Ook de financiering van de bescherming van de biotopen, die via de programmaovereenkomsten wordt gewaarborgd, is volgens de Bondsraad gebrekkig en niet in overeenstemming met de wet.

In de decembersessie van 2023 keurde het parlement met het financieel plan 2025-2027 een geleidelijke verhoging van de middelen goed met 40 miljoen, 60 miljoen en 81 miljoen CHF. Enkele weken later maakte de Bondsraad dit besluit van het parlement ongedaan: in de boodschap over de programma-overeenkomsten op milieugebied (2025-2028) schrapt hij de extra CHF 276 miljoen voor natuur en landschap. Het dossier 23.081 wordt behandeld tijdens de vergadering van de UREK-N op 12 en 13 augustus.

Bescherming van biodiversiteit, klimaatbescherming en landschapsbescherming gaan hand in hand

De Bondsraad verklaarde in 2022 «dat het verlies van biodiversiteit en klimaatverandering nauw met elkaar verbonden zijn.» Inderdaad moeten maatregelen om deze twee crises aan te pakken zoveel mogelijk worden gecombineerd. Daarom hebben de milieuorganisaties zich ingezet voor de Energiewet. Diezelfde organisaties zetten zich nu ook in voor een JA tegen het biodiversiteitsinitiatief. Een juridisch advies van 13 mei 2024 toont aan dat aanname van het initiatief geen invloed heeft op de uitvoering van de Energiewet.

Het biodiversiteitsinitiatief legt een basis voor de bescherming van ecologisch waardevolle gebieden, het behoud van landschappen en bouwkundig erfgoed, en het behoud van de soortenrijkdom in Zwitserland. De Energiewet stimuleert de uitbreiding van hernieuwbare energie. De bescherming van onze bestaansgrondslagen en de energietransitie zijn niet alleen met elkaar te verenigen. Ze moeten hand in hand gaan, schrijft Pro Natura in een persbericht.

Doe mee-actie: Vraag bij uw gemeente, vanwege het rampzalige beleid van bondsraadslid Albert Rösti (SVP), een kwijtscheldingsverzoek aan voor de federale en kantonnale belastingen, wegens de onlangs goedgekeurde afschot van wolven in Zwitserland. De voorbeeldbrief kunt u hier downloaden: https://wildbeimwild.com/ein-appell-fuer-eine-veraenderung-in-der-schweiz/