Duitse plasticfabrikanten moeten betalen voor afvalinzameling

Duitslands nieuwe kunststofwet zou bedrijven 450 miljoen euro per jaar kunnen opleveren voor het opruimen van afval.

Het wetsontwerp, dat op 2 november 2022 door het kabinet werd goedgekeurd, bepaalt dat fabrikanten van producten die wegwerpplastic bevatten, moeten bijdragen aan een door de overheid beheerd centraal fonds. De wet treedt in 2025 in werking.

Naar schatting zal het fonds in het eerste jaar 450 miljoen euro binnenkrijgen, gebaseerd op de huidige productie van wegwerpplastic door bedrijven. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de kosten voor het opruimen van afval in straten en parken.

Tot de betrokken artikelen behoren sigarettenfilters, drankverpakkingen en verpakkingen voor afhaalmaaltijden.

Wat maakt iets tot een wegwerpartikel?

Wegwerpplastic (SUP) wordt gemaakt om eenmalig en kort te worden gebruikt en vervolgens te worden weggegooid. Hieronder vallen bijvoorbeeld afhaalverpakkingen, voedselverpakkingen, draagtassen, koffiebekers en plastic flessen.

Omdat ze maar zo kort worden gebruikt, is de kans groter dat ze worden weggegooid – en veel ervan belanden in de zee, waar ze uiteenvallen tot microplastics die door vissen en vervolgens door mensen worden opgegeten.

De Duitse minister van Milieu Steffi Lemke zegt dat de kosten voor de sanering in Europa's grootste economie momenteel door iedereen worden gedragen.

«Dat zou moeten veranderen», zegt ze. «Wie afhankelijk is van het op de markt brengen van wegwerpplastic voor zijn bedrijf, moet bijdragen aan de kosten voor inzameling en opruiming.»

Hoe gaat Europa om met zijn plasticafvalprobleem?

In Europa wordt jaarlijks ongeveer 60 miljoen ton kunststof geproduceerd, maar slechts ongeveer 30 % daarvan wordt gerecycled. De afvalverwerking verschilt van land tot land, waarbij Duitsland koploper is met een recyclingpercentage van 99,6 procent van de kunststofverpakkingen in 2019.

De Europese Green Deal stelt strategieën en maatregelen voor een duurzamer gebruik van kunststoffen voor. Hiertoe behoort de EU-brede Single-Use-kunststofrichtlijn, die in 2019 in werking trad en de lidstaten twee jaar de tijd gaf om met de uitvoering van het plan te beginnen. Begin 2022 worden inbreukprocedures ingeleid tegen landen die de richtlijn niet naleven.

De richtlijn is erop gericht de meest voorkomende SUP-artikelen op stranden aan banden te leggen, waaronder wattenstaafjes, bestek, borden, rietjes en roerstaafjes, ballonnen en ballonstokjes, voedselverpakkingen, drinkbekers, drankverpakkingen, sigarettenpeuken, plastic tassen, verpakkingen en omslagen, vochtige doekjes en hygiëneartikelen. Landen moeten vermijden deze producten op de markt te brengen wanneer duurzame alternatieven gemakkelijk verkrijgbaar en betaalbaar zijn.

Bovendien moeten zij het gebruik van wegwerpplastic verpakkingen voor voedsel verminderen en herbruikbare alternatieven bevorderen, tegen 2029 90% van de wegwerpplastic drankflessen inzamelen, ervoor zorgen dat de flessen een minimumaandeel gerecycled plastic bevatten, en een etikettering invoeren die gebruikers informeert over de negatieve gevolgen van plastic afval.