15 juni 2026, 19:12

Zoeken

Kantonaal volksinitiatief – kanton St. Gallen

«Voor professionele wildbescherming»

Grondwetsinitiatief in de vorm van een uitgewerkt ontwerp

Op grond van art. 43 van de grondwet van het kanton St. Gallen van 10 juni 2001 en van de wet inzake referendum en initiatief

Ingediend door het initiatiefcomité [datum van indiening]

Tekst van het initiatief

De ondergetekenden, stemgerechtigden in het kanton St. Gallen, dienen het volgende grondwetsinitiatief in:

De grondwet van het kanton St. Gallen van 10 juni 2001 wordt aangevuld met de volgende artikelen:

Art. [nieuw] Professionele bescherming van wilde dieren

1 De uitoefening van de jacht door particulieren (territoriale jacht, hobbyjacht) is op het gehele grondgebied van het kanton St. Gallen verboden.

2 De bescherming, de verzorging en, voor zover noodzakelijk, de regulering van in het wild levende dieren berusten uitsluitend bij vakkundig opgeleide wildbeheerders en wildbeheersters in dienst van het kanton.

3 Het afschieten van wilde dieren is alleen als laatste maatregel toegestaan, wanneer alle andere geschikte maatregelen ter voorkoming van schade of afwending van gevaar zijn uitgeput of ontoereikend zijn. Het vereist de voorafgaande toestemming van de wildcommissie.

4 Het kanton stelt een onafhankelijke wildcommissie in, die bestaat uit vertegenwoordigers van de dieren- en natuurbeschermingsverenigingen, de wetenschap en de betrokken overheidsinstanties. De commissie houdt toezicht op het wildbeheer en beslist over reguleringsmaatregelen.

5 Het kanton bevordert de natuurlijke regulering van de wildpopulaties, de verbinding van leefgebieden en de coëxistentie van mens en wild dier.

6 Het overige wordt bij wet geregeld.

Art. [nieuw] Bescherming van bedreigde en beschermde in het wild levende diersoorten

1 Het kanton ziet af van verzoeken tot preventieve populatieregulering van beschermde in het wild levende diersoorten op grond van de federale wet over de jacht en de bescherming van in het wild levende zoogdieren en vogels, in het bijzonder van wolf, lynx, beer, bever, otter, goudjakhals, steenarend, grote zaagbek en andere op grond van het federale recht beschermde soorten.

2 Het zet in op de bevordering van de coëxistentie van mens en wild dier, passieve schadepreventie, de ecologische opwaardering van leefgebieden en de wetenschappelijke begeleiding van de aanwezigheid van wilde dieren.

3 Maatregelen tegen individuele wilde dieren die een onmiddellijk en aanzienlijk gevaar voor mensen vormen, blijven voorbehouden. Zij dienen tot het minimum te worden beperkt en door de bevoegde vakdienst van het kanton te worden uitgevoerd.

4 Het kanton zet zich in het kader van de interkantonale samenwerking en ten opzichte van de bond actief in voor de bescherming en het behoud van bedreigde in het wild levende diersoorten.

Overgangsbepaling

1 De regering vaardigt de noodzakelijke uitvoeringsbepalingen uit binnen twee jaar na aanvaarding van deze grondwetswijziging.

2 Bestaande jachtaktes vervallen met de inwerkingtreding van de uitvoeringsbepalingen. Reeds betaalde aktegelden voor het lopende jachtseizoen worden naar rato terugbetaald.

3 De regering waarborgt de continuïteit van het wildbeheer gedurende de overgangsfase.

Toelichting

1. Uitgangssituatie

In het kanton St. Gallen, het op vier na grootste kanton van Zwitserland met circa 520’000 inwoners op een oppervlakte van 2’026 km², is de huidige hobbyjacht een systeem dat noch de soortenbescherming noch een eigentijds wildbeheer dient. Het is de beoefening van een bloederig vrijetijdsvermaak ten koste van wezens met een gevoelsleven, gelegitimeerd door verouderde narratieven die een wetenschappelijke toetsing niet doorstaan. De bewering dat zonder hobbyjacht het ecologische evenwicht instort, wordt door het Genève-model sinds meer dan 50 jaar empirisch weerlegd (vgl. het uitgebreide dossier over het jachtverbod van Genève op wildbeimwild.com).

De hobbyjacht wordt in St. Gallen georganiseerd als revierjacht. Particulieren schaffen een kantonnale akte aan en jagen zonder vaste revierverantwoordelijkheid. In tegenstelling tot de wijdverbreide bewering dragen de aktehouders geen ecologische verantwoordelijkheid, maar handelen zij binnen het kader van kantonnale afschotplannen die primair zijn afgestemd op de belangen van de bos- en landbouw (vgl. de psychologie van de hobbyjacht in het kanton St. Gallen alsook de kritische analyse van de jachtopleiding op wildbeimwild.com).

Parallel daaraan komen op federaal niveau steeds meer beschermde wilde diersoorten onder druk te staan. Met de herziening van de jachtwet in december 2022 werd de preventieve regulering van de wolf ingevoerd. De bever mag sinds februari 2025 op kantonnaal verzoek worden afgeschoten. De politieke druk op verdere soorten zoals lynx, otter en grote zaagbek neemt gestaag toe. Het kanton St. Gallen is een veelzijdig wildkanton: de wolf is gedocumenteerd in de Churfirsten en in het Alpstein-gebied. De steenarend broedt in het Alpstein-gebied. De lynx is aanwezig in de Voor-Alpen. De bever bevolkt de Rijn, de Thur, de Sitter en hun zijrivieren. De zuidoever van het Bodenmeer en het Rheintaler Riet zijn watervogelgebieden van bovenregionaal belang (vgl. de analyse van het jachtbeleid op wildbeimwild.com en het wolfsbeleid op wildbeimwild.com).

Het kanton Sankt Gallen heeft de mogelijkheid om hier een duidelijk signaal af te geven: niet alleen voor professionele wildbescherming in plaats van hobbyjacht, maar ook voor de consequente bescherming van bedreigde wildsoorten op kantonnaal niveau.

2. Het voorbeeld: kanton Genève

Op 19 mei 1974 stemde ongeveer twee derde van de kiezers in het kanton Genève voor de afschaffing van de hobbyjacht in milieverband. Vóór het verbod was het grofwild in het kanton praktisch uitgeroeid: herten en wilde zwijnen waren al decennia verdwenen, van het ree leefden nog slechts enkele tientallen exemplaren. Zo'n 300 hobbyjagers zetten massaal fazanten, patrijzen en hazen uit voor de hobbyjacht.

De ervaringen sinds het verbod op de hobbyjacht zijn ondubbelzinnig:

– De biodiversiteit is opmerkelijk toegenomen. Het aantal overwinterende watervogels is van enkele honderden tot zo'n 30’000 vervelvoudigd. Genève herbergt vandaag de grootste populatie veldhazen en een van de laatste patrijzenpopulaties van Zwitserland.

– De reepopulatie heeft zich op een gezond niveau gestabiliseerd, met een jaarlijks speciaal afschot door professionele wildhoeders van slechts 20 tot 36 dieren. De populatie beweegt zich in een voor de bosoppervlakte verdraagbare dichtheid.

– In 2005 sprak zich bij een nieuwe volksstemming 90 procent van de Geneefse stemgerechtigde bevolking uit voor het behoud van het verbod op de hobbyjacht. In 2009 werd in het kantonnale parlement een voorstel tot herinvoering met 70 tegen 7 stemmen verworpen.

– De totale kosten van het professionele wildbeheer in Genève bedragen ongeveer 1,2 miljoen frank per jaar, verdeeld over zo'n 600’000 frank voor personeel (ca. drie voltijdse betrekkingen, verdeeld over ongeveer een dozijn milieubeambten), 250’000 frank voor preventie en 350’000 frank voor schadevergoeding. Dat komt overeen met ongeveer 2.40 frank per inwoner en per jaar.

De Geneefse fauna-inspecteur Gottlieb Dandliker, sinds 2001 verantwoordelijk voor het wildbeheer, bestempelt het verbod op de hobbyjacht als het financieel goedkoopste alternatief voor het kanton. Een uitgebreide weergave is te vinden in het dossier «Genève en het jachtverbod» op wildbeimwild.com.

De doeltreffendheid van het Geneefse model blijkt uit de directe vergelijking: een professionele wildhoeder in Genève heeft voor een sanitair afschot van een wild zwijn gemiddeld 8 uur en maximaal 2 patronen nodig. Een hobbyjager in het kanton Zürich heeft daarvoor 60 tot 80 uur en tot wel 15 patronen. De veldhazendichtheid in Genève bedraagt 17,7 dieren per 100 hectare (de hoogste van Zwitserland), in het kanton Zürich slechts 1,0 per 100 hectare (vgl. Feitencheck Regeringsraad Zürich).

3. Het concept: professionele wildhoede in plaats van hobbyjacht

Het initiatief vervangt de hobbyjacht niet door een vacuüm, maar door een professioneel wildbeheer volgens het model van de wildhoeder. Dit model berust op de volgende grondbeginselen:

Vakkennis in plaats van vrijetijdsbesteding. Professionele wildbeheerders handelen op wetenschappelijke grondslag, met een biologische opleiding en binnen het kader van een kantonnale prestatieopdracht. Hun doel is het behoud van gezonde wildpopulaties, niet het maximaliseren van de afschotcijfers (vgl. de kritische analyse van de jachtopleiding op wildbeimwild.com).

Ultima-ratio-principe. Een afschot is alleen toegestaan wanneer alle niet-dodelijke maatregelen zijn uitgeput. Daartoe behoren elektrische omheiningen, verjaging, leefgebiedinrichting, verplaatsing, smaakwerende middelen en bouwkundige beschermingsmaatregelen. In Genève worden fruitbomen met netten beschermd. Voor wilde zwijnen stelt het kanton elektrische omheiningen ter beschikking aan de boeren.

Democratische controle door een wildcommissie. De onafhankelijke commissie voorkomt dat politieke druk het wildbeheer verwatert. Het initiatief verankert de vergunningsplicht grondwettelijk.

Natuurlijke zelfregulatie als leidend principe. De ervaring uit Genève, uit nationale parken en uit talrijke wetenschappelijke studies toont aan: wildpopulaties reguleren zichzelf in de meeste gevallen zelfstandig. De hobbyjacht verstoort dit natuurlijke proces door sociale structuren te vernietigen, voortplantingsratio's kunstmatig te verhogen en trekbewegingen te veranderen.

4. Waarom Sankt Gallen?

Het kanton Sankt Gallen leent zich om verscheidene redenen bijzonder goed voor de invoering van een professionele wildbescherming:

Het meest gevarieerde wildkanton van Oost-Zwitserland. Sankt Gallen verenigt het Bodenmeer, het Rijndal, het Middelland en de Alpen (Alpstein, Churfirsten, Sarganserland) in één kanton. De steenarend broedt in de Alpstein. De wolf is gedocumenteerd in de Churfirsten. De lynx is aanwezig in de Vooralpen. De bever bevolkt de Rijn, de Thur en de Sitter. De zuidoever van het Bodenmeer en het Rheintaler Riet zijn watervogelgebieden van bovenregionaal belang. Deze verscheidenheid maakt van Sankt Gallen een ideale testcase voor professioneel wildbeheer (vgl. wildbeimwild.com over predatoren).

Bodensee-parallel. Net als Thurgau profiteert ook St. Gallen van het Bodensee-argument: aan het Meer van Genève heeft de afschaffing van de hobbyjacht de watervogels vermenigvuldigd van honderd tot 30’000. De zuidoever van de Bodensee en het Rheintaler Riet hebben hetzelfde potentieel. Het soortenbeschermingsartikel beschermt met name de grote zaagbek en andere watervogelsoorten.

Wolvenbeleid in de Alpstein en de Churfirsten. De wolf is in St. Gallen gedocumenteerd. De controversiële wolvenafschoten hebben het debat gepolitiseerd. Het initiatief biedt een grondwettelijk antwoord: professioneel wildbeheer in plaats van politiek gemotiveerde afschoten (vgl. het wolvenbeleid op wildbeimwild.com).

4’000 handtekeningen. Bij 520’000 inwoners zijn 4’000 handtekeningen minder dan één procent van de bevolking. In St. Gallen, Rapperswil-Jona, Wil, Buchs, Rorschach en Gossau valt efficiënt te verzamelen (vgl. wildbeimwild.com over wilde dieren in het bebouwde gebied).

Bever aan Rijn, Thur en Sitter. De bever is bij meerdere St. Galler wateren gedocumenteerd. Sinds februari 2025 mag hij in heel Zwitserland op kantonnaal verzoek worden afgeschoten. Het initiatief beschermt de bever in het kanton.

Reviergebonden jacht = eenvoudige systeemwisseling. Geen pachtcontracten, geen gemeentelijke vergoeding. De bestaande patenten vervallen en reeds betaalde vergoedingen worden naar rato terugbetaald.

Signaalwerking voor Oost-Zwitserland. St. Gallen is het grootste kanton van Oost-Zwitserland. Een succes hier zou een signaalwerking hebben voor de hele regio (TG, AR, AI, SH, GL).

5. Over de initiatieftekst

Lid 1 – Verbod op de hobbyjacht

Het verbod op de reviergebonden jacht door particulieren is de kern van het initiatief. Het komt overeen met het model van Genève. De kantonnale bevoegdheid hiervoor is onbetwist: de federale jachtwet (JSG) laat de organisatie van het jachtbedrijf uitdrukkelijk aan de kantons over (art. 3 lid 1 JSG). De drie jachtsystemen van Zwitserland – patentjacht, reviergebonden jacht en staats- respectievelijk regiejacht – zijn gelijkwaardig. Het kanton Genève beoefent de regiejacht sinds 1974 in overeenstemming met het federale recht.

Lid 2 – Professioneel wildbeheer

In plaats van hobbyjaagsters en hobbyjagers nemen vakkundig opgeleide wildbeheerders en wildbeheersters in kantonnale dienst alle taken over. In Genève bewijst dit systeem zich al meer dan 50 jaar.

Lid 3 – Afschot als ultima ratio

Een afschot is niet de regel, maar de uitzondering. Passieve maatregelen hebben voorrang. In Genève worden jaarlijks ongeveer 250 wilde zwijnen door wildhoeders gedood (volgens de BAFU-jachtstatistiek), hoofdzakelijk jonge dieren, waarbij leidende dieren expliciet worden gespaard.

Lid 4 – Wildlevencommissie

De onafhankelijke wildlevencommissie is gebaseerd op het Genève-model. Ze waarborgt dat dier- en natuurbeschermingsorganisaties inspraak hebben en verhindert dat de regering zelfstandig uitzonderingen toestaat. De betrokkenheid van de wetenschap waarborgt op bewijs gebaseerde beslissingen (vgl. wildbeimwild.com/jagd-fakten).

Lid 5 – Natuurlijke regulering en coëxistentie

De bevordering van de coëxistentie omvat in St. Gallen in het bijzonder het veiligstellen en verbinden van wildcorridors langs de Rijn, de Thur en de Sitter, de ecologische opwaardering van het Rheintaler Riet en de Bodenmeeroever en de voorlichting van de bevolking over het gedrag ten opzichte van wilde dieren (vgl. wildbeimwild.com over wilde dieren in bebouwd gebied).

Overgangsbepalingen

De termijn van twee jaar geeft de regering voldoende tijd om de uitvoeringswetgeving uit te werken, professionele wildbeheerders aan te stellen en de wildlevencommissie samen te stellen. Het bestaande Amt für Natur, Jagd und Fischerei (ANJF) kan als institutionele basis dienen.

6. Over het tweede artikel: bescherming van bedreigde en beschermde wilde diersoorten

Het tweede artikel is voor St. Gallen bijzonder relevant. De wolf is in de Churfirsten en in de Alpstein gedocumenteerd. De steenarend broedt in de Alpstein. De lynx is in de voor-Alpen aanwezig. De bever bevolkt Rijn, Thur en Sitter. De zuidoever van het Bodenmeer en het Rheintaler Riet zijn watervogelgebieden van bovenregionale betekenis. De «in het bijzonder»-formulering is bedoeld als een dynamische verwijzing naar het federale recht en beschermt ook toekomstige terugkeerders, in het bijzonder de otter (vgl. het wolvenbeleid op wildbeimwild.com).

7. Kostengevolgen: concreet budget voor St. Gallen

Het Genève-referentiebudget

In Genève, dat met 282 km² ongeveer zeven keer kleiner is dan St. Gallen en ongeveer 500’000 inwoners telt, bedragen de totale kosten van het professionele wildbeheer ongeveer 1,2 miljoen frank per jaar: ongeveer 600’000 frank voor personeel, ongeveer 250’000 frank voor preventie en ongeveer 350’000 frank voor schadevergoeding.

Conservatieve extrapolatie voor St. Gallen

Voor St. Gallen, met een oppervlakte van 2’026 km² en ongeveer 520’000 inwoners, leidt dit tot de volgende bewust conservatieve kostenraming. Deze rekent royaal en houdt rekening met alpiene meerkosten die in Genève niet voorkomen:

Personeelskosten: 960’000 tot 1’680’000 frank per jaar. Er zijn 8 tot 12 voltijdse functies vereist. Een voltijdse functie in kantonale dienst kost, inclusief sociale lasten en bijkomende werkgeverskosten, ongeveer 120’000 tot 140’000 frank per jaar. St. Gallen is zeven keer groter dan Genève en topografisch veeleisend: Alpstein, Churfirsten en Sarganserland vereisen vakmensen met alpiene ervaring.

Materiële kosten: 200’000 tot 350’000 frank per jaar. Hiertoe behoren uitrusting, voertuigen, verjaagapparatuur, monitoring-infrastructuur (fotovallen, GPS-zenders), bouwkundige beschermingsmaatregelen, schrikdraadafrasteringen en publieksvoorlichting. In alpien terrein zijn de materiële kosten hoger dan in het laagland.

Schadevergoeding: 150’000 tot 300’000 frank per jaar. Voornamelijk wildezwijnenschade in de landbouw, vraatschade in het bos, beverschade aan waterlopen en eventuele wolvenrisschade. De hogere raming houdt rekening met een mogelijke toename van de wolvenaanwezigheid.

Aanloopinvestering kuddebescherming: 500’000 tot 1’000’000 frank. In de eerste drie tot vijf jaar na de systeemwijziging is een eenmalige aanloopinvestering in de kuddebeschermingsinfrastructuur voor de Churfirsten en het Sarganserland nodig: kuddebeschermingshondenprogramma's, mobiele afrasteringen, nachtkralen, opleiding van herders. Deze investering is niet terugkerend en wordt over drie tot vijf jaar afgeschreven.

Totale kosten: 1’310’000 tot 2’330’000 frank per jaar (bruto). Dat komt overeen met ongeveer 2,50 tot 4,50 frank per inwoner en per jaar.

Overgangsbeheer edelhert

Het edelhert is in grote aantallen aanwezig in de Sankt-Gallense Alpen. In de eerste jaren na de systeemwijziging is een gericht overgangsbeheer nodig, omdat de compensatoire reproductie – het door jachtdruk kunstmatig verhoogde voortplantingstempo – pas na enkele jaren afneemt. De wetenschappelijke literatuur toont dit effect ondubbelzinnig aan: hoge jachtdruk leidt tot vroegere geslachtsrijpheid, grotere worpen en een hogere overlevingskans van de jongen. Na het wegvallen van de jachtdruk normaliseert het reproductietempo zich binnen drie tot vijf jaar. Dit overgangsbeheer is al in de hogere aantallen ingecalculeerd (vgl. Studies op wildbeimwild.com).

Besparingen en compensatiefinanciering

Daar staan aanzienlijke besparingen tegenover: het kanton hoeft geen jachtexamens meer af te nemen, geen vergunningen meer uit te geven en te beheren, geen afschotplanning meer op te stellen en geen jachttoezicht meer te organiseren. De middelen die momenteel binnen het Amt für Natur, Jagd und Fischerei met deze taken belast zijn, kunnen gedeeltelijk een andere bestemming krijgen. Daarbij komen de kosten die vandaag voor het afschieten van wolven worden gemaakt: één enkele zinloos gedode wolf kost de gemeenschap zo'n 35’000 frank (helikopterinzet, coördinatie, juridische procedures). Bij meerdere afschoten per jaar loopt dat snel op.

Wegvallende inkomsten

Met de afschaffing van de hobbyjacht vervallen de pachtinkomsten uit de revierjacht van naar schatting 600’000 tot 900’000 frank per jaar. Daar staan echter de nooit in de balans opgenomen externe kosten van de milieujacht tegenover – wildongevallen, jachtgerelateerde vraatschade in het beschermingsbos, administratieve lasten, politie- en gerechtelijke inzet –, die een veelvoud van deze inkomsten bedragen. In het kanton Genève vallen deze inkomsten sinds 1974 weg – zonder financiële problemen: vóór het jachtverbod waren meer dan 400 hobbyjagers actief, vandaag doen drie voltijdsbetrekkingen hetzelfde werk beter. Sanitaire en therapeutische afschoten door professionele wildbeheerders zijn niet hetzelfde als een regulerende bejaging op basis van jagerslatijn of een verkeerd begrepen «natuurervaring» van de hobbyjagers. Een volledige kostenberekening laat zien: de milieujacht kost de belastingbetaler duidelijk meer dan ze opbrengt (vgl. «Wat de hobbyjacht Zwitserland werkelijk kost» op wildbeimwild.com).

Hobbyjagers in de politiek stemmen tegen natuurbescherming. De hobbyjacht-lobby bestrijdt systematisch belangen van biodiversiteit en soortenbescherming. In 2024 bestreed zij het biodiversiteitsinitiatief (63 procent nee). In 2020 strandde de mede door haar vormgegeven jachtwet bij de stembus (51,9 procent nee). In 2016 torpedeerde de Tessiner jachtvereniging het Nationaal Park Parc Adula. In de zittingsperiode 2015 tot 2019 politiseerden hobby-jagers in het parlement overwegend tegen milieubelangen. Wie beweert dat hobby-jagers natuurbeschermers zijn, negeert hun stemgedrag (vgl. Tessiner jachtvereniging: 30 jaar onzin en Kosten-dossier).

De netto meerkosten zullen waarschijnlijk tussen 800’000 en 1’500’000 frank per jaar liggen, wat ongeveer 1.55 tot 2.90 frank per inwoner bedraagt. Zelfs als men ruim rekent: dat is minder dan een kop koffie per persoon per jaar. Voor een kanton met een totaalbudget van ongeveer 5.3 miljard frank (Staatsrekening 2024, EFV) is dat minder dan 0.03 procent (vgl. Jachtmythen-feitencheck op wildbeimwild.com).

8. Verenigbaarheid met hoger recht

Eerste artikel: Afschaffing van de hobbyjacht

Het initiatief is in overeenstemming met het federale recht. De federale jachtwet (JSG) laat de regeling van de jachtbevoegdheid, het jachtsysteem, het jachtgebied en het jachttoezicht uitdrukkelijk aan de kantons over (art. 3 lid 1 JSG). De drie jachtsystemen zijn gelijkwaardig. Het kanton Genève past sinds 1974 de regiejacht toe en heeft in meer dan 50 jaar nooit een federaalrechtelijke bezwaar ondervonden.

Tweede artikel: Bescherming van beschermde soorten

Art. 7a JSG biedt de kantons de mogelijkheid tot preventieve regulering, maar verplicht hen daar niet toe. Het afzien daarvan is noch in strijd met het federale recht noch met de Conventie van Bern.

Eenheid van de materie

Het initiatief waarborgt de eenheid van de materie, aangezien alle bepalingen van beide artikelen betrekking hebben op het kantonale wildbeheer en de bescherming van in het wild levende dieren.

9. Anticiperen op voorzienbare bezwaren

«St. Gallen heeft Alpen en alpenlandbouw – het Geneefse model past niet»

De feiten: Sankt-Gallen verenigt alle landschapstypen: Bodensee, Middelland, Vooralpen en Alpen. In het Middelland (Fürstenland, Wil, Rapperswil-Jona) is het landschap direct vergelijkbaar met Genève. In de Alpen (Alpstein, Churfirsten, Sarganserland) is de bewoning dun en zijn er minder conflictzones. De alpenlandbouw vereist professionele kuddebescherming, geen hobbyjacht. Deze grote landschappelijke verscheidenheid maakt Sankt-Gallen tot het ideale testgeval: als het hier werkt, werkt het overal in Oost-Zwitserland (vgl. de Psychologie van de hobbyjacht in het kanton Sankt-Gallen).

Communicatieve kernformule: «Het Sankt-Gallense Middelland is hetzelfde landschap als Genève. En in de Alpen is professionele kuddebescherming nodig, geen hobbyjacht.»

«De wolf heeft de hobbyjacht nodig»

De feiten: De wolf reguleert. De hobbyjacht verstoort. Genève bewijst het al 50 jaar. Professioneel wildbeheer stelt de wolf in staat zijn ecologische functie uit te oefenen en beschermt tegelijkertijd de veekuddes door professionele preventie.

Communicatieve kernformule: «De wolf reguleert. De hobbyjacht verstoort. Genève bewijst het al 50 jaar.»

«De kosten stijgen – uiteindelijk betaalt de belastingbetaler dat»

De feiten: Zelfs bij een ruime, conservatieve berekening ongeveer 1,55 tot 2,90 frank per inwoner per jaar – minder dan één koffie per persoon per jaar. Dat omvat al de bijkomende alpenkosten, de startinvestering voor kuddebescherming en het overgangsbeheer van het edelhert. In de buurt van het Genève-niveau (2,40 frank). Genève doet het al 50 jaar, en 90 procent van de bevolking wil het behouden. Minder dan 0,1 procent van het kantonale budget.

Communicatieve kernformule: «Zelfs ruim gerekend: minder dan één koffie per persoon per jaar. Minder dan 0,1 procent van het kantonale budget. De Zürichse 20 miljoen was een verzinsel.»

10. Samenvatting

Dit initiatief geeft de bevolking van Sankt-Gallen de mogelijkheid om zich uit te spreken voor een modern, op bewijs gebaseerd wildbeheer en een omvattende bescherming van bedreigde wildsoorten. Het eerste artikel volgt het al meer dan 50 jaar beproefde Genève-model en vervangt de hobbyjacht door professionele wildbescherming. Het tweede artikel beschermt met name de steenarend in het Alpstein, de wolf in de Churfirsten, de bever aan Rijn, Thur en Sitter en de watervogels aan de Bodensee. Als grootste kanton van Oost-Zwitserland zou een succes in Sankt-Gallen een signaalwerking hebben voor de hele regio.

Initiatiefcomité «Voor professionele bescherming van wilde dieren»

[Naam 1], [Naam 2], [Naam 3] …

(Leden van het comité volgens kantonnaal recht, woonachtig in het kanton St. Gallen)

Contactadres: [Adres van het comité]

Bijlage: Aanvullende documentatie

De volgende dossiers en bronnen ondersteunen de argumentatie van dit initiatief en zijn als bijlagen beschikbaar:

Geneefs model in detail: wildbeimwild.com/dossiers/genf-und-das-jagdverbot – Uitgebreide beschrijving van het Geneefse beheer van wilde dieren sinds 1974.

Wetenschappelijke studies: wildbeimwild.com/studien – Verzameling wetenschappelijke studies over de zelfregulatie van populaties wilde dieren.

Jacht in Zwitserland: wildbeimwild.com/jagd-in-der-schweiz – Doorlopend bijgewerkt overzicht van het Zwitserse jachtbeleid.

Psychologie van de hobbyjacht in het kanton St. Gallen: wildbeimwild.com – Psychologie van de hobbyjacht in het kanton SG – Kantonspecifieke analyse.

Psychologie van de hobbyjacht: wildbeimwild.com/category/psychologie-jagd – Overkoepelende bijdragen.

Wilde dieren in bewoond gebied: wildbeimwild.com/category/wildtiere-im-siedlungsgebiet – Coëxistentie van mens en wild dier.

Jachtmythes: wildbeimwild.com/dossiers/jagdmythen – Feitencheck.

Kantonnaal volksinitiatief Basel-Stadt: Modeltekst van het initiatief in het kanton Basel-Stadt – Het sjabloon voor de gehele initiatiefreeks.

Opmerking over de procedure

Het initiatiefcomité dient de tekst van het initiatief vóór aanvang van de handtekeningeninzameling in bij de Staatskanselarij van het kanton St. Gallen ter voorafgaande toetsing. Voor het tot stand komen van het initiatief zijn 4’000 geldige handtekeningen vereist. De indieningsmodaliteiten richten zich naar de wet inzake referendum en initiatief.

Strategische briefing voor activistes en activisten

Volksinitiatief «Voor professionele bescherming van wilde dieren» – Kanton St. Gallen Intern werkdocument – Stand maart 2026

Samenvatting

St. Gallen is het grootste kanton van Oost-Zwitserland en het meest gevarieerde wilde-dierenkanton van de regio. Het verenigt het Bodenmeer, het Rijndal, het Middenland en de Alpen. De steenarend broedt in de Alpstein, de wolf is gedocumenteerd in de Churfirsten, de bever bevolkt de Rijn, de Thur en de Sitter. 4’000 handtekeningen bij 520’000 inwoners zijn haalbaar. De kosten per hoofd liggen onder het Geneefse niveau. De systeemwijziging van de revierjacht is administratief eenvoudig. Een succes zou een signaalwerking hebben voor heel Oost-Zwitserland.

1. Waarom uitgerekend St. Gallen?

Meest gevarieerde wilde-dierenkanton van Oost-Zwitserland. Bodenmeer, Rijndal, Middenland, Alpen. Steenarend, wolf, lynx, bever, watervogels.

Bodenmeer-parallel. Wat aan het Meer van Genève de watervogels heeft vermenigvuldigd, kan aan het Bodenmeer hetzelfde bewerkstelligen.

Wolvenbeleid in het Alpstein. Wolf gedocumenteerd. Soortenbeschermingsparagraaf gemobiliseerd.

4’000 handtekeningen bij 520’000 inwoners. Onder één procent. Haalbaar.

Districtjacht = eenvoudige systeemwijziging. Geen pachtcontracten, geen gemeentevergoeding.

Signaalwerking voor Oost-Zwitserland. Grootste kanton van de regio.

2. De lessen uit Zürich: wat wij anders doen

Positieve titel. «Voor professionele wildbescherming» in plaats van «Wildhoeders in plaats van jagers».

Concrete begrotingsberekening. Ongeveer 1.55 tot 2.90 frank per hoofd. Onder het Genève-niveau.

Partijsteun vroeg veiligstellen. SP, Groenen, GLP vroeg betrekken.

Soortenbescherming als coalitieverbreding. Steenarend, wolf, bever, watervogels mobiliseren breed.

3. Tegenstanderanalyse en voorbereide antwoorden

Tegenargument 1: «St. Gallen heeft Alpen en alpenlandbouw»

De feiten: Het St. Galler Middenland is hetzelfde landschap als Genève. In de Alpen: dunne bevolking, minder conflicten, professionele kuddebescherming in plaats van hobbyjacht.

Communicatieve kernformule: «Het St. Galler Middenland is Genève. De Alpen hebben kuddebescherming nodig, geen hobbyjacht.»

Tegenargument 2: «De wolf heeft de hobbyjacht nodig»

De feiten: De wolf reguleert. De hobbyjacht verstoort. Genève bewijst het al 50 jaar.

Communicatieve kernformule: «De wolf reguleert. De hobbyjacht verstoort.»

Tegenargument 3: «De kosten stijgen»

De feiten: Zelfs royaal gerekend: minder dan een kop koffie per persoon per jaar. Minder dan 0.1 procent van de kantonsbegroting.

Communicatieve kernformule: «Minder dan een kop koffie per persoon per jaar. Minder dan 0.1 procent van de begroting.»

4. Communicatiestrategie: de drie kernboodschappen

«Genève doet het al 50 jaar voor.» Meer biodiversiteit, stabiele populaties, minimale kosten, 90 procent instemming.

«Professioneel in plaats van hobby.» Vakmensen in plaats van vrijetijdsschutters.

«Ongeveer 1.55 tot 2.90 frank per persoon per jaar.» Onder het Genève-niveau.

5. Tijdschema en volgende stappen

FaseInhoudTijdsbestek
Comitévorming & tekstvooronderzoekJurist erbij betrekken; comitéleden met woonplaats in SG wervenMaand 1–3
Indiening voor vooronderzoekStaatskanselarij St. GallenMaand 3–4
Publicatie & start inzamelingDoel: 5’000+ handtekeningen als bufferMaand 4
Partijcontacten & coalitieopbouwSP, Groenen, GLP; Pro Natura SG; BirdLife SG; WWF OstschweizMaand 1–12
Indiening van de handtekeningenStaatskanselarij, officiële controleNa verzameltermijn
Debat in de kantonsraadParlementaire verankering; mediawerkVolgende maanden
StemcampagneFinale mobilisatie, Bodensee-argument, steenarend-argumentVóór de stemming

6. Campagnemateriaal

7. Verdere bronnen

Dit document is een voorbeeldtekst van de IG Wild beim Wild. Het kan door activistes en activisten, organisaties of initiatiefcomités vrij worden gebruikt en aan de omstandigheden in het kanton St. Gallen worden aangepast.

Feitencheck: de beweringen van de hobbyjacht-lobby

De brochure «Die Jagd in der Schweiz schützt und nützt» van JagdSchweiz leest als een reclamefolder – maar de centrale beweringen houden geen stand bij een feitencheck. Tien narratieven onder de loep, van «staatstaak» over «soortenrijkdom» tot «80 % instemming»: Dossier: Feitencheck JagdSchweiz-brochure →