Hoe de Umwelt Arena Spreitenbach dierenmishandeling legitimeert
In Spreitenbach AG wordt het conflict rond de geplande jachtbeurs in de Umwelt Arena steeds meer een leerstuk over hoe instellingen verantwoordelijkheid afschuiven.
Volgens de berichtgeving van nau.ch kwamen binnen korte tijd zo'n 850 protestmails binnen bij de gemeente. De gemeenteraad reageerde met een strafaanklacht. Volgens administratief directeur Patrick Geissmann werd de normale bedrijfsvoering van de administratie door de vloed aan e-mails aanzienlijk verstoord; de aanklacht richt zich niet tegen de inhoud, maar tegen de vorm en frequentie van het contact.
Volgens IG Wild beim Wild is het technisch voor elke administratie zonder meer mogelijk om e-mails te filteren of te deactiveren op basis van afzender, domein, provider of andere criteria. Een groter aantal soortgelijke berichten vormt daarom geen onoplosbare belemmering voor de bedrijfsvoering, maar hoort tegenwoordig bij de normale omgang met digitale burgercommunicatie. Iedere burger kan dit met een paar muisklikken op zijn eigen pc regelen.
Daarmee staat een administratieve logica centraal, terwijl de inhoudelijke kritiek op het beursprofiel buiten beschouwing blijft. Precies dat gat is politiek gevoelig: op het grondgebied van de gemeente vindt een evenement plaats dat dierengebruik presenteert als vrijetijdsbesteding en consumptie, maar de zichtbare reactie richt zich vooral tegen het protest. Dat een gemeente juridisch vaak alleen kan sturen via vergunningen, voorwaarden, veiligheid, verkeer en openbare orde, en niet via een ethische beoordeling, verklaart de formele terughoudendheid. Het verklaart echter niet waarom uitgerekend de drempel voor het criminaliseren van protest sneller wordt bereikt dan de drempel voor het publieke debat over dierenleed.
Dergelijke reacties onttrekken zich aan directe verantwoordelijkheid en worden niet zelden pas op een later moment tijdens verkiezingsbijeenkomsten door de bevolking afgestraft.
De discussie wordt bovendien scherper, omdat het niet "alleen" om recreatieve jacht gaat. Wie de programma's van de Umwelt Arena bekijkt, ziet steevast een terugkerend thematisch kader: recreatieve jacht, sportvisserij en terrariumhouderij worden gepresenteerd als legitieme vrijetijdswerelden.De petitie en het bijbehorende onderzoek van wildbeimwild.com stellen precies dit kader ter discussie en wijzen de Umwelt Arena aan als draaischijf van een format dat geweld en uitbuiting jegens dieren vertaalt naar eventlogica.
Bijzonder gevoelig ligt daarbij de terrariumhouderij. De Zwitserse dierenbescherming STS komt, op basis van een enquête over reptielenhouderij en extrapolaties, tot de conclusie dat er landelijk vanuit moet worden gegaan dat er meer dan 60.000 gevallen van dierenmishandeling en dus strafbare reptielenhouderij zijn. Dit cijfer is geen rookgordijn, maar context: terrariumhouderij is geen "hobby zoals elke andere", maar een sector met systemische misstanden, waarin de wettelijke minimumeisen vaak niet worden nageleefd.
En dan komt de zin die het morele nulpunt markeert.Directeur Ivan Skender wordt geciteerd met de uitspraak: «De Arena beschouwt zich niet als morele instantie, maar als plaats van discours en meningsvorming.»
Deze formulering klinkt als openheid, maar is in de praktijk het afschuiven van verantwoordelijkheid. Een instelling die duurzaamheid en milieueducatie als merk uitdraagt, beslist actief welke inhoud zij verhuurt, promoot en legitimeert. Dat is niet neutraal. Wie recreatieve jacht, sportvisserij en terrariumhouderij mogelijk maakt als beurservaring, schept een kader dat dierenleed normaliseert en commercialiseert. «Discours» wordt een schild waarachter de ethische beoordeling wordt uitbesteed, terwijl juist die beoordeling de kern van het maatschappelijke conflict vormt.
Bovendien benadrukt de gemeente dat zij noch organisator is, noch een vergunning heeft verleend. Een punt dat volgens haar in de petitie misleidend wordt weergegeven.
Gemeenten hebben indirecte hefbomen, als ze die willen inzetten. Bijvoorbeeld via de strenge toetsing van vergunningen en voorwaarden, reclame- en posterverguningen in de openbare ruimte, verkeersconcepten, veiligheidsvoorschriften, dierenwelzijns- en levensmiddelenvoorschriften bij dierlijke producten, alsook de samenwerking met politie en kantonale instanties. Deze instrumenten zijn reëel en werden in de petitie ook niet misleidend voorgesteld.
Voor dierenwelzijn betekent dit concreet: de gemeente kan in haar evenementenvergunning eisen dat bij een evenement met dieren de kantonale melding is gedaan en dat alle voorschriften worden nageleefd. De handhaving van de dierenwelzijnsvoorschriften zelf ligt dan bij de bevoegde kantonale instanties, maar de gemeente kan via de vergunningsvoorwaarden «aan de voorkant» druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat dit netjes verloopt.
IG Wild beim Wild vervult hiermee haar journalistieke en maatschappelijke taak om misstanden zichtbaar te maken en debatten aan te zwengelen, terwijl de signalen die al jaren uit Spreitenbach komen, laten zien hoe institutionele beslissingen het dierenwelzijn systematisch marginaliseren in plaats van er serieus mee om te gaan.
De zaak Spreitenbach toont daarmee minder een geschil over losse e-mails dan wel een structureel patroon: protest wordt geproblematiseerd als verstoring, terwijl de normalisering van dierenmishandeling als evenementformule geldt als een legitieme «meningsmarkt».
Een Umwelt Arena die zich niet-bevoegd verklaart, en een gemeente die protest juridisch beantwoordt, produceren samen een signaal dat verder reikt dan Spreitenbach alleen.
Het standpunt van IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild wijst de recreatieve jacht af. Ons voorbeeld is kanton Genève, dat sinds 1974 zonder recreatieve jacht functioneert: zonder jachttijden, zonder jachthonden, zonder drijfjachten, zonder hoogzitten, zonder de dierenmishandeling en de criminaliteit die elders bij het jachtseizoen horen. Wat daar al meer dan vijftig jaar werkt, weerlegt elk positiepaper van JagdSchweiz. Een organisatie die haar beleid baseert op beweringen die zij in haar eigen documenten zelf weerlegt, is geen vakorganisatie, maar een fabriek voor desinformatie.
Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.
Ondersteun ons werk
Met jouw donatie help je dieren te beschermen en hun stem te laten horen.
