Hobbyjaagsters leren zelfverdediging: wat de cursus «Veilig jagen» onthult over de hobbyjacht

Hobbyjaagsters hebben zelfverdedigingscursussen nodig.

Niet vanwege wilde zwijnen of de duisternis in het bos, maar vanwege hun eigen jachtcollega's. Dat is de onuitgesproken boodschap achter het pilotproject «Veilig jagen», dat de jachtvereniging München-Land speciaal voor vrouwen in het jachtgebied in het leven heeft geroepen.

In drie modules leren de deelneemsters bedreigende situaties juist in te schatten, conflicten door de-escalerende maatregelen te vermijden en zich, indien nodig, met de eenvoudigste middelen effectief te verdedigen. De workshop richt zich op hobbyjaagsters van alle leeftijden en fitnessniveaus. Officieel geformuleerd klinkt dat nuchter. Maar wie vraagt voor wie vrouwen in het jachtgebied bang zijn, krijgt een ongemakkelijk antwoord: voor mannen met een jachtvergunning.

Het zwijgen achter de cursus

Veel hobbyjaagsters worden op het internet geconfronteerd met onserieuze, seksueel intimiderende verzoeken van hun mannelijke hobby-jachtcollega's. Schermafbeeldingen tonen de pure frequentie van dergelijke berichten uit eigen gelederen. Het jachtmagazine PIRSCH berichtte daar al in 2024 over. De teneur was eenduidig: seksisme en grensoverschrijdend gedrag zijn geen randverschijnsel in de hobbyjacht, maar structureel verankerd.

In deze logica is de cursus «Veilig jagen» geen vrijwillige aanvullende opleiding. Het is een symptoom. Een gemeenschap waarin vrouwen actief moeten leren zich tegen de eigen leden te beschermen, heeft een probleem met haar cultuur, niet met de duisternis in het bos.

De machtsverhouding in het jachtgebied

«Hardnekkige groenrokken, die er sowieso een probleem mee hebben dat vrouwen op jacht gaan, laten niet los. Vaak voelt vrouw zich onder druk gezet.» Zo beschrijft een ervaren hobbyjaagster het dagelijks leven in een scene die nog steeds als een mannenbastion functioneert. Wie niet schiet, hoewel hobbyjagers het hadden verwacht, moet zich verantwoorden. Wie 's nachts alleen van de hoogzit gaat, draagt het risico zelf.

Deze machtsverhouding is geen toevallig product. In de hobbyjacht stuit men op vijandbeelden, kleinerende retoriek en een cultuur die geweld als probleemoplossing normaliseert. Bekijkt men de profielen van hobbyjagers op sociale netwerken, dan bulken ze van conservatisme, seksisme en bruin gedachtegoed. Wie in zulke structuren is opgegroeid, leert dat dominantie en controle vanzelfsprekend zijn, of het nu tegenover dieren of tegenover vrouwen is.

Hobbyjachtscene en rechts-extremisme: geen toevallige overlap

Seksisme en grensoverschrijdend gedrag in de hobbyjacht zijn niet los te zien van de rest van de jachtcultuur. Zoals wij in ons dossier «Hobbyjagers en rechts-extremisten: de overlappingen» hebben gedocumenteerd, zoeken extreemrechtse organisaties gericht de nabijheid van de hobbyjachtscene op, omdat de culturele overlappingen groot zijn: wapenaffiniteit, hiërarchisch denken, afwijzing van gelijkheid, een opvatting van de natuur waarin het doden een natuurlijke orde tot stand brengt.

Beide stromingen hechten bij hun diffuse aanspraken waarde aan een cultuur van geweld. Problemen lost men militant op met wapens. Op die manier is een afgesloten en voor nieuwe informatie nauwelijks toegankelijke groepering ontstaan. Dat vrouwen in dit milieu structureel benadeeld en bedreigd worden, is geen verrassing, maar een direct gevolg.

Wat de cijfers zeggen

Geweld tegen vrouwen in de context van de hobbyjacht wordt niet systematisch geregistreerd. Wat er wel is, zijn algemene gegevens: volgens de Duitse dark-numberstudie LeSuBiA heeft bijna één op de twee personen in Duitsland in de loop van het leven seksuele intimidatie ervaren. Vrouwen worden daarbij vaker en sterker getroffen door partner- of gendergebonden geweld, met name bij seksuele grensoverschrijdingen en stalking.

Minder dan tien procent van deze incidenten wordt aangegeven. Ongewenste aanrakingen of exhibitionistische handelingen hebben 14,5 procent van de vrouwen in de afgelopen vijf jaar meegemaakt. Het dark number in een zo afgesloten sociaal milieu als de hobbyjachtwereld is dan ook waarschijnlijk groot.

Een cursus als stille noodkreet

De «Veilig Jagen»-workshop maakt zichtbaar wat de jachtverenigingen liever niet aan de orde stellen. In plaats van structuren ter discussie te stellen, wordt de verantwoordelijkheid voor de eigen veiligheid gedelegeerd aan de betrokkenen. Hobbyjaagsters leren zich te beschermen. Hobbyjagers leren niets.

Dat is het eigenlijke probleem. Niet de cursus op zich, die in individuele gevallen nuttig kan zijn, maar wat de noodzaak ervan verraadt: dat de hobbyjacht als instituut de bescherming van vrouwen in haar gelederen blijkbaar niet op eigen kracht kan of wil bieden.

In een gemeenschap die zich beroept op ethiek, traditie en verantwoordelijkheidsbesef is dat een vernietigende balans.