Eén miljoen dier- en plantensoorten met uitsterven bedreigd

Door de voortschrijdende vernietiging van het milieu worden volgens de conceptversie van een VN-rapport tot een miljoen dier- en plantensoorten met uitsterven bedreigd.

500.000 tot een miljoen soorten staan volgens het rapport voor uitroeiing. De Intergouvernementele Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) wil het alarmerende rapport presenteren tijdens een conferentie die aanstaande maandag in Parijs begint. Het waarschuwt voor een "onmiddellijk dreigende extreme versnelling" van het wereldwijde uitsterven van soorten. Nu al ligt de snelheid waarmee dier- en plantensoorten uitsterven tien tot honderd keer hoger dan het gemiddelde over de afgelopen tien miljoen jaar.

Belangrijkste oorzaken van het uitsterven van soorten

Volgens de concepttekst behoren tot de belangrijkste oorzaken van het dreigende uitsterven van soorten landbouw, ontbossing, mijnbouw, visserij en jacht, evenals klimaatverandering en milieuvervuiling. Het rapport is daarbij gedeeltelijk gebaseerd op bevindingen over goed onderzochte soorten, zoals gewervelde dieren, maar wijst ook op "onzekerheden" over het aantal minder bekende soorten, vooral insecten.

Veel deskundigen gaan ervan uit dat er op dit moment al sprake is van een zogenaamd "massaal uitsterven". Daarvan zijn er in de afgelopen 500 miljoen jaar pas vijf geweest.

"We moeten erkennen dat klimaatverandering en de vernietiging van de natuur even zwaar wegen (als oorzaak van het uitsterven van soorten)", zei IPBES-voorzitter Robert Watson. Beide factoren hebben niet alleen invloed op het milieu, maar ook op ontwikkelings- en economische vraagstukken. Watson noemde daarbij uitdrukkelijk de productie van voedsel en energie. Alleen "ingrijpende veranderingen" kunnen de schade voor de biodiversiteit nog beperken.

Het voorlopige rapport van de in Bonn gevestigde IPBES komt bovendien tot de conclusie dat de helft van alle ecosystemen op het land en in het water door menselijk ingrijpen ernstig is aangetast. Subsidies voor de landbouwindustrie, de veehouderij en de visserij leiden tot inefficiëntie en overmatige consumptie.

150 deskundigen uit 50 landen werkten drie jaar aan het rapport, dat politici moet helpen bij hun besluitvorming. Op 44 pagina's vat het een document van 1.800 pagina's samen, waarin de Verenigde Naties op basis van wetenschappelijke inzichten de balans opmaken van de toestand van de natuur op aarde. De 130 lidstaten van de IPBES kunnen de tekst echter nog wijzigen voordat ze hem aannemen.