Stop de vossenjacht – schrijf de Grote Raad van Bern aan
Het kanton Bern is een patentjachtkanton: jaarlijks worden hier tussen de 2'000 en 3'500 vossen doodgeschoten, waarvan het grootste deel bij het afval belandt. Op 3 december 2025 diende GLP-grootraadslid Casimir von Arx motie 351-2025 in en eiste een wetenschappelijk begeleid veldexperiment waarbij afgezien zou worden van de vossenjacht. De regeringsraad wees dit op 6 mei 2026 af, maar erkende in zijn motivering zelf dat de jacht op niet-bedreigde soorten zoals de vos “feitelijk een doel op zichzelf” en geen expliciete regulerende opdracht hoeft te vervullen.
Nadat het kanton Zug met de SWILD-studie voor het eerst een onafhankelijke wetenschappelijke basis had gecreërd, werd de oude motie ingetrokken en vervangen door een verdergaande. Op 8 september 2026 diende von Arx de motie “Van vossenjacht naar vossenmanagement” (Dossier 2026.GRPARL.559, motie 237-2026) in. Zij eist niet langer slechts een proef, maar de vervanging van de vossenjacht door een wetenschappelijk onderbouwd vossenbeheer.
De motie wordt gesteund door zes raadsleden uit het gehele politieke spectrum: von Arx (GLP), Mathias Müller (SVP), Dominique Bühler (Grüne), Susanne Clauss (SP), Claudine Esseiva (FDP) en Manuel C. Widmer (Grüne). Deze partijoverschrijdende steun toont dat de aanhang voor een op feiten gebaseerd vossenbeleid ver buiten de klassieke dierenwelzijnskringen reikt.
Je kunt iets doen, ongeacht in welk kanton je woont. Neem rechtstreeks contact op met je kantonsraad of je nationale raadslid. Dat is legaal, doeltreffend en kost weinig tijd.
Belangrijk: vertrouw niet uitsluitend op e-mail. We hebben uit meerdere kantons meldingen ontvangen dat berichten over de recreatieve jacht op de vos deels als onbestelbaar terugkomen. Of dit aan foutieve adressen ligt of aan een gerichte filter, valt van buitenaf niet te zeggen. Zet daarom liever meerdere kanalen in: schrijf een brief, bel op of zoek het persoonlijke gesprek. Je kunt je ook rechtstreeks tot de partijen en fracties wenden; vaak is een bericht aan het partij- of fractiesecretariaat effectiever dan aan afzonderlijke raadsleden. Een telefoontje of brief laat zich niet zo makkelijk uitfilteren als een e-mail en laat vaak meer indruk achter.
Wat de nieuwe motie eist
Motie 237-2026 draagt de regeringsraad vier punten op: ten eerste verzamelt het kanton gegevens over de verspreiding van vossen en over daadwerkelijk veroorzaakte schade, en publiceert deze regelmatig. Ten tweede wordt de vossenjacht vervangen door een wetenschappelijk onderbouwd vossenmanagement dat op deze gegevens is gebaseerd. Ten derde richt dit management zich op een zo conflictvrij mogelijk naast elkaar bestaan van mens en vos en op het beperken van dierenleed, en zet het bij voorrang in op niet-letale methoden: afvalbeheer, verjagen in plaats van doodschieten en gerichte omheining ter bescherming van wilde en gehouden dieren. Ten vierde legt de regeringsraad de Grote Raad de benodigde wettelijke aanpassingen voor.
Belangrijk voor de context: vossenmanagement betekent geen absoluut afschotverbod. Zieke, gewonde of individuele “probleemvossen” kunnen nog steeds worden geschoten, met name door de wildhoede. Het gaat om het afschaffen van de wijdverbreide recreatieve jacht zonder feitelijk doel, niet om niets doen.
De achtergronden bij de nieuwe motie hebben wij hier uitgebreid samengevat: Vossenbeheer in plaats van vossenjacht: Berner motie eist de vervanging. Het volledige voorstel is hier te vinden: Motie “Van vossenjacht naar vossenmanagement” (PDF)
Voorbeeldbrief, kopieer deze tekst in je e-mailprogramma
Onderwerp: Motie 237-2026 Vossenmanagement, stem alstublieft Ja
Geachte mevrouw [naam] / Geachte heer [naam]
Ik wend mij als burger rechtstreeks tot u, omdat de Grote Raad beslist over motie 237-2026 “Van vossenjacht naar vossenmanagement” (2026.GRPARL.559) van Grootraadslid Casimir von Arx (GLP). De motie eist dat de vossenjacht in het kanton Bern wordt vervangen door een wetenschappelijk onderbouwd vossenmanagement. Zij wordt gesteund door zes raadsleden uit GLP, SVP, Grüne, SP en FDP.
De regeringsraad erkende al bij zijn afwijzing van de voorgaande motie op 6 mei 2026 zelf dat de jacht op niet-bedreigde soorten zoals de vos “feitelijk een doel op zichzelf” is. Dat is een opmerkelijke erkenning en weerlegt het belangrijkste argument dat de vossenjacht een feitelijk doel zou dienen.
De wetenschappelijke stand van zaken is duidelijk: het kanton Luzern, dat als enig kanton de gezondheidstoestand van geschoten vossen systematisch registreert, toont het volgende: van 2’217 gedode dieren hadden slechts 39 een ziekteverschijnsel, meer dan 98 procent was gezond. Compensatie-effecten vangen afschot snel op (Baker & Harris 2006; Rushton et al. 2006; Kämmerle et al. 2019). Bij de vossenlintworm is jacht zelfs contraproductief: een Franse studie uit de regio Nancy (Comte et al. 2017) toonde dat intensieve bejaging de prevalentie verhoogde van 44 naar 55 procent. In Luxemburg daalde deze na het jachtverbod van 2015 van ongeveer 40 naar minder dan 10 procent.
Hondsdolheid werd niet door de jacht overwonnen, maar door vaccinatie-aasprogramma's vanaf 1978. Vossen zijn natuurlijke beschermende factoren tegen door teken overgedragen ziekten: ze reguleren muizen en knaagdieren die als reservoir dienen voor teken die borreliose overdragen. Het kanton Genève komt sinds 1974 zonder recreatieve jacht toe en dus feitelijk ook zonder vossenjacht: alleen statelijke wildhoeders mogen daar ingrijpen, en dat gebeurde de laatste twee jaar zonder een enkel regulerend afschot. Het Zwitserse Nationaal Park is sinds 1914 jachtvrij, zonder bestandsexplosie, zonder meer epidemieën.
Het kanton Zug heeft in 2025 als enige kanton een onafhankelijke studie naar de vossenjacht laten uitvoeren (SWILD, mei 2026). De uitkomst: vossenjacht reguleert niets, verbetert de ziektebestrijding niet, niet-letale methoden zijn superieur. De Zugse jachtcommissie heeft de vossenjacht daarna niet meer actief gestimuleerd.
De motie eist niets radicaals, maar de logische consequentie van dit bewijs. Zieke of opvallende individuele dieren zouden nog steeds door de wildhoede geschoten mogen worden. Ik verzoek u de motie 237-2026 goed te keuren en zo de weg te openen voor een op bewijs gebaseerd vossenbeleid in het kanton Bern.
Met vriendelijke groet
[Uw naam]
[Uw woonplaats]
Wat er in het kanton Bern is besloten
Motie 351-2025, ingediend op 3 december 2025 door GLP-grootraadslid Casimir von Arx, eiste een tijdelijk beperkt, wetenschappelijk begeleid veldexperiment waarbij afgezien zou worden van de vossenjacht (Dossier 2025.GRPARL.1535). De regeringsraad wees dit met besluit 446/2026 van 6 mei 2026 af. Opmerkelijk: hij erkende daarbij zelf dat de jacht op niet-bedreigde soorten zoals de vos «feitelijk een doel op zich» is en geen expliciete regulerende opdracht hoeft te vervullen. Op de door de indieners opgeworpen vraag of de vossenjacht haar vermeende doelen überhaupt bereikt, ging hij niet in.
Nadat het kanton Zug met de SWILD-studie een wetenschappelijke basis had geleverd, trok von Arx de motie 351-2025 terug, omdat de studie de daarin gestelde vragen al beantwoordde. Op 8 september 2026 kwam daarvoor de verdergaande motie 237-2026 “Van vossenjacht naar vossenmanagement” (dossier 2026.GRPARL.559) in de plaats, medegesteund door raadsleden uit GLP, SVP, Grüne, SP en FDP. Deze eist niet langer een experiment, maar direct de vervanging van de vossenjacht door een vossenmanagement.
Bern is een patentjachtkanton: wie een patent koopt, mag in het gehele kantonsgebied jagen, zonder verantwoordelijkheid voor een bepaald jachtgebied. Jaarlijks worden 2’000 tot 3’500 vossen geschoten, het grootste deel eindigt bij het afval. De behandeling van de nieuwe motie in de Grote Raad wordt op zijn vroegst in de lente of zomer van 2027 verwacht.
Wat de wetenschap zegt
Bestandsregulatie: Compensatie-effecten vangen afschot snel op. Zelfs intensieve bejaging toont geen duurzaam effect op de populatie (Baker et al. 2002; Kämmerle et al. 2019; Rushton et al. 2006).
Hondsdolheid: Niet de jacht, maar vaccinatie-aasprogramma's vanaf 1978 hebben hondsdolheid overwonnen. Letale methoden kunnen epidemieën versterken, omdat bejaagde dieren mobieler worden.
Vossenlintworm: Intensieve bejaging verhoogt de prevalentie (een Franse studie uit de regio Nancy, Comte et al. 2017). Ontwormingsaas verlaagde daarentegen het infectierisico in het district Starnberg met 97 tot 99 procent. In Luxemburg daalde de prevalentie na het jachtverbod van 2015 van ongeveer 40 naar minder dan 10 procent.
Borreliose: Vossen reguleren knaagdieren die als tekenreservoir dienen. In gebieden met hogere predatoractiviteit komen 10–20 procent minder tekendragende knaagdieren voor (Hofmeester et al., Proc. Royal Soc. B). Zwitserland telt bij de vossenlintworm tot de Europese hotspots.
Genève / Nationaal Park: Genève komt sinds 1974 zonder recreatieve jacht toe en dus feitelijk ook zonder vossenjacht. Alleen staatswildhoeders grijpen daar in, en de afgelopen twee jaar zonder één enkele regulerende afschot van een vos. Wie Genève prijst, spreekt zich daarmee uit tegen de reguliere recreatieve jacht op de vos, niet vóór. Het Zwitsers Nationaal Park is sinds 1914 jachtvrij. Geen bestandsexplosies, geen slechtere ziektesituatie.
Volledig studieoverzicht: Studies: Effect van de recreatieve jacht op wilde dieren
Het Zugse SWILD-rapport
Het kanton Zug heeft als tot nu toe enige Zwitserse kanton op de vossenjacht-petitie van Pascal Wolf gereageerd met een echte wetenschappelijke studie. De directie Binnenlandse Zaken gaf in het najaar van 2025 bij SWILD, Stadsecologie, Wildlifeonderzoek, Communicatie, een vakrapport in opdracht. De tweede versie verscheen in mei 2026 en werd op 16 juni 2026 aan de jachtcommissie voorgelegd.
Het resultaat is duidelijk: de vossenjacht zoals die momenteel wordt beoefend, kan de bestanden niet duurzaam reguleren, verbetert de bestrijding van ziekten niet en is inzake de bescherming van vee minderwaardig ten opzichte van niet-dodelijke methoden. De ervaringen uit Genève (sinds 1974) en Luxemburg (sinds 2015) bevestigen dit: wildbeheer werkt ook zonder recreatieve jacht op de rode vos.
De volledige studie is publiek toegankelijk: Wetenschappelijke grondslagen voor de vossenjacht
Waar je de contactgegevens vindt
De Berner Grote Raad telt 160 leden. De actuele samenstelling met de profielpagina's van de afzonderlijke leden vind je via de officiële ledenzoekfunctie op gr.be.ch, leden. Die offiziellen Ratsadressen haben die Form vorname.nachname@gr-gc.be.ch. Alternativ erreichst du die Mitglieder über ihre Fraktions- oder Parteisekretariate.
Wat er tot nu toe in het kanton Bern is gebeurd
📌 Vossenbeheer in plaats van vossenjacht: Berner motie eist de vervanging
Zes fracties eisen de systeemwissel: weg van de recreatieve jacht op de vos, naar wetenschappelijk vossenbeheer.
📌 Vossenjacht: Berner regering wil bewijs niet onderzoeken
De regeringsraad wijst de voorgaande motie af, zonder de wetenschappelijke evidentie te toetsen.
📌 Vossenjachtpodium in Utzenstorf: vier recreatieve jagers, één niet-jager en geen echte dialoog
Hoe het debat ter plaatse wordt gevoerd wanneer de recreatieve jacht onder elkaar blijft.
📌 Gehoorzaamheidsproef voor jachthonden tijdens broed- en werptijd: Berner jagersvereniging schiet het bos in
Hoe de Berner jagersvereniging juist tijdens de gevoeligste periode in het bos laat schieten.
🧠 Psychologie van de recreatieve jacht in het kanton Bern
Wat vereniging en regering drijft om aan de vossenjacht vast te houden, terwijl de politiek allang in beweging is.
📌 Recreatieve Jagers als valse wildtierexperts
Hoe Pascal Wolf in meer dan 12 kantons petities en voorstellen initieerde en wat de autoriteiten daarmee deden.
📌 Miljoenen keren gedood, voor niets: nieuwe studie ontmaskert jagerslatijn
Studie in «Biological Conservation»: afschot vermindert noch populaties noch schade.