Vogelgriep: De jacht op zondebokken

Maar dit sprookje is niet alleen doorzichtig, het is ook gevaarlijk.

Nauwelijks duiken de eerste meldingen over dode wilde vogels op, of het koor van de jachtverenigingen weerklinkt: “populaties reguleren”, “verspreiders bestrijden”.

De hoogpathogene vogelgriep ontstaat niet in rietkragen of aan meren. Ze ontstaat in de bio-industrie daar, waar tienduizenden dieren op de kleinst mogelijke ruimte gedwongen worden in hun eigen uitwerpselen te leven. Deze bedrijven zijn de ware broedplaatsen voor virusmutaties. Dat de ziekteverwekkers ooit in de natuur terechtkomen, is geen wonder, maar een logisch gevolg van deze systematische dierenmishandeling.

In plaats van dit ongemakkelijke verband duidelijk te benoemen, is het politiek eenvoudiger de schuld bij de natuur te zoeken. Zwanen, eenden, vossen of roofvogels kunnen zich niet verweren wanneer hobbyjagers hen plotseling tot “gevaar” verklaren. En zo wordt geschoten op wat sowieso al bedreigd is in naam van een vermeende ziektebestrijding, die niets anders is dan een vijgenblad voor oude jachtlusten.

De hobbyjacht maakt ziek, niet gezond

Allang is de vogelgriep geen “vogelziekte” meer. Vossen, marters, beren en zeehonden zijn wereldwijd al eraan gestorven; in een dierentuin bezweken zelfs tijgers aan het virus, nadat ze besmette vogels hadden gegeten. Dat toont: hier gaat het niet om een randopmerking uit de dierenwereld. Het gaat om een pandemie in het dierenrijk, aangewakkerd door een door mensen gemaakt systeem dat wilde dieren tot zondebok maakt en de ware oorzaken verhult.

De bewering dat afschot de verspreiding van de vogelgriep zou kunnen stoppen, is wetenschappelijk niet houdbaar. Ziektes laten zich niet „wegknallen“. Wat de hobbyjacht werkelijk teweegbrengt: ze verstoort ecologische evenwichten, vernietigt sociale structuren in dierpopulaties en vergroot zo uiteindelijk de chaos in plaats van orde te scheppen. Maar voor de jachtlobby is dat bijzaak, als de vinger maar aan de trekker mag blijven.

Wat bij de vogelgriep gebeurt, herhaalt zich bij de gemzen in de Alpen. Gemzen, die toch al onder druk staan door klimaatverandering, verlies van leefgebied en verstoringen, worden bovendien bejaagd. Daarbij is wetenschappelijk duidelijk: afschot verhindert de verspreiding van de ziekte niet. Het levert slechts alibi's en nieuwe voorwendsels op voor de hobbyjacht. De zogenaamde „gemzenblindheid“, een door bacteriën veroorzaakte oogziekte, verspreidt zich in populaties, vaak uitgelokt door stress, jachtdruk of ingesleepte ziekteverwekkers. Schapen kunnen overbrengers zijn, maar vooral geiten zijn een centrale infectievector voor de gemzenblindheid. Dieren worden ziek, raken soms tijdelijk blind, velen herstellen zelfs weer. Maar in plaats van in te zetten op onderzoek, monitoring en bescherming, eisen hobbyjagers reflexmatig afschot.

Het schandaal ligt in de stal, niet in het riet

Zolang de industriële pluimveeproductie onaangetast blijft, zolang dieren als wegwerpartikelen worden gehouden en getransporteerd, zal de vogelgriep telkens weer oplaaien. De hobbyjacht leidt daarvan af. Ze biedt politiek en landbouwindustrie een gewillige zondebok: de wilde dieren.

De waarheid is ongemakkelijk, maar duidelijk: wie de vogelgriep wil indammen, moet bij de intensieve veehouderij beginnen. Wie in plaats daarvan in het riet schiet, maakt zich niet alleen medeplichtig aan het leed van de wilde dieren, maar ook aan het in stand houden van een dodelijk systeem.

Wilde dieren zijn geen daders. Ze zijn de slachtoffers van virussen, van landbouwbeleid en van de geweerlopen van de hobbyjagers.

De enige echte ziektepreventie luidt: een einde aan de intensieve veehouderij. Al het andere is zand in de ogen strooien en een spel met het gevaar van een nieuwe wereldwijde catastrofe.