Italië vlak voor nationale noodtoestand door wildzwijnen

Wetenschappelijke gegevens tonen aan dat de toename van de populatie en de toename van landbouwschade en verkeersongevallen een direct gevolg zijn van de verkeerde manier van bejagen.

Alleen al afgelopen jaar is het aantal wilde zwijnen met 15% toegenomen. Eén ongeval per 48 uur, met 16 doden en 215 gewonden, is de tragische balans van 2020.De landbouworganisatie Coldiretti hekelt een invasie van wilde zwijnen die nergens voor terugdeinzen, hekken omvertrekken, rivieren doorwaden en wegen en snelwegen oversteken, waardoor het leven en de veiligheid van mensen in gevaar komen.

In de afgelopen tien jaar is het aantal zware ongevallen met doden en gewonden, veroorzaakt door wilde dieren, op de Italiaanse wegen praktisch verdubbeld (+81%), zo blijkt uit een schatting van Coldiretti. Dit zou een echte nationale noodtoestand zijn, die de veiligheid en gezondheid van automobilisten op de bijna 850.000 kilometer aan Italiaanse wegen en snelwegen in gevaar brengt. Wilde zwijnen kunnen tot 150 kg zwaar, 1,2 meter hoog en 2 meter lang worden, en in één keer tot 40 kilometer afleggen. Langs de 6.757 kilometer snelweg ontbreken vooral goede hekken om het oversteken van groot wild te voorkomen, aangezien de hekken in de jaren 60 en 70 zijn gebouwd, toen groot wild nog zeer zeldzaam was en de hekken uitsluitend bedoeld waren om het oversteken van vee te voorkomen.

Recreatieve jagers zijn echter degenen die het probleem van de wildzwijnenplaag hebben veroorzaakt, doordat zij in de jaren negentig voor hun jachtbelangen ook de Hongaarse wildzwijnensoort in Italië introduceerden, die veel groter en productiever is dan de Italiaanse ondersoort. Recreatieve jagers schieten tijdens hun wildzwijnenjachten de matriarchale wijfjes af, waardoor de roedels uiteenvallen en een “bevrijdende” reactie ontstaat bij de andere, lager in rang staande wijfjes, die onmiddellijk bronstig worden, zich meerdere keren per jaar voortplanten en op hun beurt weer andere roedels vormen.

Alleen al de door wildzwijnen veroorzaakte schade in de landbouw wordt door Coldiretti geraamd op ruim 200 miljoen euro (238 miljoen Zwitserse frank).

Door de coronagerelateerde uitgaansverboden zouden de wildzwijnen er bovendien toe zijn aangezet niet alleen op de akkers rond te wroeten, maar zich steeds meer te begeven naar bewoonde gebieden. Zelfs midden in Rome zijn wildzwijnen gesignaleerd in de buurt van vuilnisbakken. Dat maakt hen ook tot een maatschappelijk gevaar. Voor de milieu- en consumentenbeschermingsorganisaties is het probleem op zijn beurt “het bewijs dat de stad volledig verwaarloosd is”: doordat het afval slechts onregelmatig en soms helemaal niet wordt opgehaald, oefent Rome inmiddels een magische aantrekkingskracht uit op de wildzwijnen. Het rondslingerende afval trekt niet alleen wildzwijnen aan, maar ook ratten, meeuwen en ander gedierte. De rattenplaag van vorige zomer staat de Romeinen nog vers in het geheugen; de Eeuwige Stad is een “dierentuin onder de open hemel” geworden.

Nog nooit was het alarm zo intens over de invasie van wildzwijnen in Italië, die tijdens de covid-noodtoestand vrij spel hebben gekregen in landelijke en stedelijke gebieden en steeds dichter bij huizen en scholen en zelfs bij parken en meren komen, te midden van zwemmers. Het is niet de eerste keer dat landbouworganisaties om maatregelen ter beteugeling vragen, maar voor het eerst heeft Coldiretti besloten die eis met protesten de straat op te dragen, met mobilisaties in alle Italiaanse regio's. Van Milaan tot Napels, van Turijn tot Bologna, van Palermo tot Cagliari, van Bari tot Bologna en in alle regionale hoofdsteden.

«De meerderheid van de Italianen beschouwt de overmatige aanwezigheid van wilde dieren als een echte nationale noodsituatie, die de veiligheid van mensen alsook de economie en de werkgelegenheid aantast, met name in de meest achtergestelde gebieden», aldus Coldiretti-voorzitter Ettore Prandini, die wees op de noodzaak van «gerichte en grootschalige interventies, regio voor regio, om de dreiging van wilde dieren op nationaal niveau terug te dringen«.

Op 8 juli 2021 hebben boeren in heel Italië gedemonstreerd voor een strenger wildzwijnbeheer, gezien de verspreiding van de Covid-19 deltavariant.

Wapenvergunning voor boeren

Een ander probleem vormen volgens de boeren de wolven, waarvan er volgens een ruwe schatting tussen de 1.500 en 2.000 in Italië zouden leven. Er wordt geklaagd dat ook wolven zich tijdens de lockdowns tot aan de rand van woongebieden hebben gewaagd. Met betrekking tot de wilde zwijnen eiste Ettore Prandini dat boeren met een wapenvergunning, na goedkeuring van een daartoe ingediend verzoek, rechtstreeks tegen de wilde dieren mogen optreden.

Bovendien zouden boeren recreatieve jagers moeten kunnen inschakelen om wilde zwijnen te doden. Volgens Prandini is het ook bijzonder belangrijk dat het jagen op wilde zwijnen het hele jaar door wordt toegestaan, «totdat de situatie weer onder controle is». Naast de veiligheid van de boeren en de bescherming van hun akkers gaat het hierbij ook om de bevolking en het vee op de weiden en in de stallen. Ten slotte wees Prandini erop dat wilde dieren ook ziekten kunnen overdragen.

1 op de 4 Italianen wordt geconfronteerd met wilde zwijnen

Meer dan een op de vier volwassen Italianen (26%) is al eens een wild zwijn tegengekomen. De invasie van deze wilde dieren op straten en pleinen wordt door de burgers als een echte noodsituatie ervaren, zozeer zelfs dat meer dan acht op de tien Italianen (81%) vinden dat dit moet worden bestreden door afschot, met name door de inzet van gespecialiseerd personeel om het aantal terug te dringen, aldus een enquête van Coldiretti.

Een alarmsignaal dat wordt gedeeld door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA), die een oproep heeft gedaan aan de EU-lidstaten om buitengewone maatregelen te nemen om te voorkomen dat wilde zwijnen toegang krijgen tot voedsel en om het aantal dieren te verminderen, om zo het risico op de verspreiding van ziekten zoals Afrikaanse varkenspest (AVP) te beperken. Dit is ook in Italië een echt alarmsignaal, waar wilde zwijnen steeds vaker huishouden in het stedelijk afval. Volgens een enquête van Coldiretti vormen wilde dieren voor de grote meerderheid van de burgers (90%) een probleem.

Het probleem is vooral de overmatige aanwezigheid van wilde zwijnen, die door 69% van de Italianen als te talrijk wordt gezien, terwijl 58% ze beschouwt als een echte bedreiging voor de bevolking en als een serieus probleem voor de gewassen en het milieu, zo stelt 75% van de ondervraagden die zich een mening hebben gevormd.

Het resultaat is dat meer dan zes op de tien Italianen (62%) bang zijn voor wilde zwijnen en bijna de helft (48%) zich niet zou vestigen in een gebied dat door wilde zwijnen wordt geplaagd. Op de vraag wie het probleem moet oplossen, is de helft van de Italianen (53%) van mening dat dit de taak van de regio's is, terwijl 25% dit als taak van de regering ziet en 22% als taak van de gemeenten.

De zorgen van de burgers – aldus Coldiretti – worden opgepikt door talrijke regionale en gemeentelijke overheden, maar ook door het parlement. Zo heeft de landbouwcommissie van de Senaat een resolutie aangenomen waarin de regering wordt verplicht om iets te doen aan de schade die de landbouw ondervindt door de overmatige aanwezigheid van wilde dieren, met gevolgen op vele niveaus, beginnend bij het economisch-productieve niveau met een voortschrijdende ontvolking van de plattelandsgebieden.

Al met al hebben alle inspanningen van recreatieve jagers de afgelopen jaren geen succes gehad, inclusief illegale hoogzitten, nachtkijkers, jagen in het donker, enzovoort. De wilde zwijnen blijven zich niet alleen in Italië, maar juist wegens de verkeerde bejaging, onophoudelijk en explosief verder vermenigvuldigen.