Recreatieve Jagers als milieupedagogen: Italiaanse dierenwelzijnsorganisaties slaan alarm

Op drie basisscholen in Macerata, de scholen «Anna Frank», «Fratelli Cervi» en «Salvo d’Acquisto», hebben in juni 2026 vertegenwoordigers van Federcaccia, de vereniging voor recreatieve jacht van de provincie, samen met schoolkinderen kunstmatige nestkasten voor wilde vogels geplaatst.

Wat Federcaccia presenteerde als milieueducatie, riep bij vijf grote dierenwelzijns- en natuurorganisaties krachtig verzet op.

Wie protesteert

De Lipu-afdelingen Macerata en Civitanova, LAV Macerata, WWF Ancona-Macerata, evenals ENPA Macerata en OIPA Italia hebben een gezamenlijke verklaring gepubliceerd. Hun bezwaar richt zich niet tegen de nestkastenactie op zich, maar tegen de rol waarin Federcaccia daarbij optrad: als zogenaamde milieupedagogen.

De verenigingen vragen zich publiekelijk af hoe mensen die «vaak een wapen ter hand nemen om de natuur in te gaan» kinderen op geloofwaardige wijze respect voor dieren en het milieu kunnen bijbrengen. Op deze vraag bestaat geen beleefd antwoord.

Milieueducatie vereist vakkennis

De vijf organisaties benadrukken dat milieueducatie een centraal instrument is voor de vorming van geïnformeerde, natuurrespecterende burgers. Juist daarom moet dit «bij voorkeur» worden overgelaten aan actoren met aantoonbare natuurwetenschappelijke, wetenschappelijke en pedagogische deskundigheid: mensen die biodiversiteit en ecologische samenhangen kennen uit onderzoek en beschermingswerk, niet uit afschotstatistieken.

Daarbij wijzen de organisaties ook op concrete vakinhoudelijke vereisten bij de bouw en installatie van nestkasten. Afmetingen, invliegopening, oriëntatie en plaatsing moeten voldoen aan duidelijke ornithologische criteria om verstoring te minimaliseren en predatie te voorkomen. Een te grote invliegopening maakt het nest toegankelijk voor nestrovers; een verkeerde plaatsing vergemakkelijkt de toegang voor roofdiersoorten zoals katten of vossen tot de nestjongen. Wie de natuur wil beschermen, heeft vakkennis nodig, geen wapenvergunning.

De organisaties roepen scholen en overheidsinstanties daarom op om samenwerking te zoeken met organisaties die zich daadwerkelijk toeleggen op natuurbescherming, onderzoek en milieueducatie. Alleen zo ontstaat bij kinderen een benadering van de wereld van de wilde dieren die gebaseerd is op respect en kennis van ecologisch evenwicht, en niet op recreatieve jacht-verhalen.

Lokale zaak, nationale dimensie

De organisaties plaatsen het incident in Macerata nadrukkelijk in het kader van het lopende nationale debat over het wetsontwerp DDL 1552 over de jacht, dat het maatschappelijk middenveld «Sparatutto» («Op alles schieten») noemt. Het ontwerp voorziet in verstrekkende wijzigingen van de geldende jachtwetgeving (Legge 157/1992), die tot nu toe ook de bescherming van in het wild levende dieren regelt, en wordt door milieu- en dierenbeschermingsorganisaties bekritiseerd als een massale aanval op de bescherming van wilde dieren.

Juist op dit moment, zo stellen de organisaties, is het «van bijzonder belang» om bij de jongste generaties een cultuur van natuurbescherming op te bouwen die gebaseerd is op wetenschappelijke inzichten en de bescherming van het gemeenschappelijke natuurlijke erfgoed.

Een patroon dat ook Zwitserland kent

Het patroon beperkt zich niet tot Italië. De IG Wild beim Wild strijdt al jaren tegen de infiltratie van scholen door de lobby van de recreatieve jacht: met de campagne «Nee tegen lessen door recreatieve jagers op scholen» (sinds 2023) en de petitie tegen de deelname van minderjarigen aan de recreatieve jacht, die zich baseert op het VN-Comité voor de Rechten van het Kind. Ook in Zwitserland en Duitsland zoeken verenigingen voor recreatieve jacht maatschappelijke legitimiteit door zich te presenteren als natuurbeschermers: in onderwijsinstellingen, bij natuurbeschermingsprojecten, in de publieksvoorlichting. Het doel is een imago dat weinig te maken heeft met de realiteit van het recreatief afschieten van wilde dieren.

Wildbescherming en recreatieve jacht zijn geen complementaire activiteiten. Ze staan haaks op elkaar. Wie kinderen wil uitleggen hoe vogels leven, nestelen en welke ecologische omstandigheden daarvoor nodig zijn, zou geen belang moeten hebben bij het vervolgens afschieten van diezelfde vogels. Milieueducatie die deze naam verdient, is geen imagoveld voor de Psychologie van hobbyjagen.

De dierenbeschermingsorganisaties in Macerata hebben dit duidelijk uitgesproken. Het is te hopen dat schoolautoriteiten in Italië, Zwitserland en elders hiernaar luisteren.