Jachtverbod getest: waarom deze 10 Europese beschermde gebieden floreren zonder hobbyjagers

2’587 vierkante kilometer, tien landen, één bevinding: waar hobbyjacht verboden is, reguleert de natuur zichzelf.

Wetenschappelijke langetermijnstudies uit grote Europese beschermde gebieden tonen aan wat er gebeurt wanneer de mens zich terugtrekt. Wie de hobbyjacht ter discussie stelt, oogst van jachtverenigingen meestal apocalyptische voorspellingen. De gegevens uit tien grote beschermde gebieden in Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en Italië laten een ander beeld zien.

Wij hebben de gegevens geanalyseerd.

Het resultaat: op een totaaloppervlak van 2’587 vierkante kilometer – een gebied drie keer zo groot als Berlijn – reguleert de natuur zichzelf met succes.

De pioniers: Genève en het Zwitserse Nationaal Park

Het bekendste voorbeeld ligt in West-Zwitserland. Sinds de bevolking van het kanton Genève in 1974 de hobbyjacht via een volksstemming verbood, heeft het gebied (282 km²) zich in een natuurparadijs veranderd. In tegenstelling tot alle waarschuwingen explodeerden de wildpopulaties niet. Reeën reguleren hun geboortecijfers heel natuurlijk op basis van het voedselaanbod. De bijna uitgeroeide haas viert hier recorddichtheden, en de dieren hebben hun onnatuurlijke schuwheid verloren. Ze zijn weer overdag actief en voor mensen beleefbaar.

Nog langer rusten de geweren in het Zwitserse Nationaal Park in Graubünden. Sinds meer dan 110 jaar (oprichting 1914) heerst hier op 170 vierkante kilometer absolute jachtvrijheid. Het oudste beschermde gebied van de Alpen bewijst empirisch dat hert- en gemspopulaties zichzelf gezond houden over strenge winters en dichtheidsafhankelijke factoren.

Duitsland en Oostenrijk: procesbescherming in plaats van trofeejacht

In de grote Duitse nationale parken zoals het Bayerischer Wald (249,5 km²) en het Hainich (75 km²) wordt het principe „natuur natuur laten zijn“ consequent toegepast. In het Hainich is de jacht op meer dan 90 procent van het areaal volledig verboden. Het resultaat? Een van de hoogste dichtheden van de met uitsterven bedreigde Europese wilde kat, die voor het grootbrengen van de jongen de absolute rust van ongestoorde dood-houtbossen nodig heeft. In het Bayerischer Wald blijkt op zijn beurt dat na het jachtverbod de terugkeer van lynx en wolf de natuurlijke predatie feilloos overneemt.

Jachtverenigingen verwijzen regelmatig naar vraatschade als argument voor afschot. De populatiegegevens uit de Kalkalpen tonen echter een andere dynamiek: op 75 procent van het jachtvrije areaal verjongt het bos aantoonbaar beter dan in vergelijkbare bejaagde gebieden. Het onderzoek verklaart dit met veranderd ruimtegebruiksgedrag. Wild dat niet aan permanente jachtdruk wordt blootgesteld, beweegt zich gelijkmatiger door het terrein en concentreert zich niet op nauwe struikgewasgebieden.

Commentaar van de redactie: Het argument dat reeën noodzakelijkerwijs geschoten moeten worden om het bos te redden, is met de Kalkalpen-gegevens niet langer houdbaar.

Vergelijkbare patronen zien we in het Nationaal Park Berchtesgaden (210 km²), waar het wild in het jachtvrije hooggebergte aanzienlijk minder vraatdruk uitoefent op de bosverjonging, evenals in het Nationaal Park Kellerwald-Edersee (76,9 km²), waar de beukenbosbodems sinds de invoering van de volledige jachtrust aantoonbaar herstellen.

Italië: alpiene wildernis in perfectie

De grootste aaneengesloten jachtvrije arealen op onze lijst liggen in Italië. Het Nationaal Park Gran Paradiso (703,2 km²) verbiedt elke jacht sinds 1922. Samen met het Nationaal Park Belluno-Dolomieten (315,1 km²) vormen zij gigantische gebieden van zelfregulatie. Hier wordt duidelijk: wilde dieren passen hun gedrag en hun voortplanting precies aan het ecosysteem aan – geheel zonder kunstmatige afschotquota.

De natuur heeft monumentenzorg nodig – niet de hobbyjager

De verzamelde feiten ontnemen de hobbyjacht elke ecologische rechtvaardiging. Wanneer op bijna 2’600 vierkante kilometer met volledig verschillende leefgebieden – van alpiene hoogten over dichte beukenbossen tot stedelijke cultuurlandschappen – het systeem zonder geweren uitstekend functioneert, dringt zich een fundamentele vraag op:

Waarom houden politiek en autoriteiten in de rest van het land vast aan een verouderde, bloederige hobby?

Deze tien beschermde gebieden zijn geen experiment meer. Zij leveren op bijna 2’600 vierkante kilometer en over decennia heen consistente gegevens: wildpopulaties reguleren zich stabiel zonder afschotquota. Leefgebieden herstellen zich. Predatoren keren terug en nemen ecologische functies over.

Commentaar van de redactie: wanneer politiek en autoriteiten deze evidentie negeren en de hobbyjacht op openbaar terrein blijven aanduiden als natuurbeschermingsinstrument, is dat geen vakkundige, maar een politieke beslissing.