7 september 2026, 23:32

Zoeken

Psychologie & jacht

Het verwonden van een dier is een waarschuwingssignaal voor huiselijk geweld

Ondanks de bekende risico's zijn er slechts weinig hulpmiddelen voor slachtoffers met huisdieren.

Redactie Wild beim Wild — 14 juli 2025

Hobbyjagers gaan niet alleen op jacht, ze doen er alles aan om ons daar telkens weer aan te herinneren.

Toch dienen deze schijnbaar belangeloze nevenactiviteiten meestal om het voortbestaan van de jacht veilig te stellen, en niet het algemeen welzijn van mensen of wilde dieren.

De mishandeling van dieren maakt deel uit van een grotere cyclus van misbruik en is vaak een voorloper van geweld tegen mensen.

Ondanks het bekende verband zijn er slechts weinig hulpmiddelen om slachtoffers van huiselijk geweld met huisdieren te ondersteunen.

Een grondig veiligheidsplan zou ook mogelijkheden moeten omvatten om de dieren in huis te beschermen.

Tijdens hun eerste ruzie schopte Carolines vriend haar kat Luna. Later verontschuldigde hij zich en beweerde dat ze „net op de verkeerde plek“ had gezeten. Naarmate de tijd verstreek escaleerde het geweld echter – niet alleen tegen Caroline, maar ook tegen Luna. Ooit sloot hij Luna tijdens een onweersbui buiten om Caroline na een ruzie te straffen.

Caroline wil weggaan, maar de gedachte aan wat Luna kan overkomen als ze dat doet, laat haar niet los. De opvangtehuizen in haar omgeving staan geen huisdieren toe, en Luna kan nergens anders terecht. «Ik kan niet weggaan», zei ze later, «ik kan haar niet in een opvangtehuis achterlaten. Ze is mijn kindje.»

Pas toen men haar in contact bracht met een diervriendelijk opvangtehuis op een andere locatie en haar hielp een veiligheidsplan op te stellen dat ook Luna omvatte, voelde Caroline zich veilig genoeg om te vertrekken.

De evolutionaire ontwikkeling die leidt tot de ‘perversie’ van de jachtdrift bij de hedendaagse hobby-jagers ontstaat door het daaruit voortvloeiende voordeel van persoonlijke en sociale macht en dominantie over zwakkeren.

Bloed moet vloeien om te doden – een daad van barbaarsheid. Het is dus een prikkel voor de eetlust, net als de worsteling van het slachtoffer. De jacht is voor mannen, minder vaak voor vrouwen, fascinerend en emotioneel opwindend, met de gelijktijdige afgifte van testosteron, serotonine en endorfine, die een gevoel van euforie veroorzaken.

Men moet onderscheid maken tussen de Jacht en de rest, want alleen omdat een hobbyjager een haag plant, betekent dat niet dat het schieten op een vos, boommarter, veldhaas, houtduif of gaai plotseling zinvol wordt.

De overgrote meerderheid – volgens deskundigen ongeveer 95% – van de dieren die door de jacht worden gedood, hoeft niet gereguleerd te worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor wilde vogels, waarvan de meeste soorten op Europees niveau bedreigd zijn. Of vossen, zoals blijkt uit talrijke voorbeelden zoals Luxemburg, Groot-Brittannië, Genève of nationale parken.

De argumenten waarmee men de praktijk van de hobbyjacht probeert te rechtvaardigen, zijn vanuit wetenschappelijk en ethisch oogpunt niet steekhoudend.

Als u ooit wrede en onhoudbare video's van dieren in slachthuizen hebt gezien, weet u waarschijnlijk niet dat de jagerij niet minder wreed is. Hobbyjagers laten het ons dagelijks zien op sociale media. Het is ook geen eerlijke manier om aan vlees te komen, zoals hobbyjagers ten onrechte steeds weer beweren.

Hobbyjacht heeft geen positieve effecten, behalve het plezier dat het de hobbyjagers oplevert en de sektarische gezelligheid die het naar de dorpen brengt.

Het verwonden van een dier is vaak een voorloper van geweld tegen mensen

Het mishandelen van dieren maakt deel uit van een grotere cyclus van angst en dominantie en is vaak een voorloper van geweld tegen mensen, volgens een studie. Daders gebruiken huisdieren vaak als controlemiddel; ze kunnen dieren verwonden, dreigen met verwondingen of ze zelfs doden om hun slachtoffers te intimideren en hun dominantie te doen gelden.

Een studie die dit verband onderzocht, kwam tot de conclusie dat «en vrouw wier partner huisdieren had bedreigd, vijf keer meer kans had om tot de groep van gewelddadige intieme partners te behoren». Ondanks de bekende verbanden wordt dierenmishandeling door de autoriteiten en het publiek vaak afgedaan als «niet zo erg», vooral wanneer de veiligheid van mensen centraal staat. Er zijn maar weinig wetten ter bescherming tegen dierenmishandeling, en nog minder worden daadwerkelijk gehandhaafd. En bij huiselijk geweld ziet men zelden dat de mishandeling van huisdieren deel uitmaakt van de misbruikbeoordelingen of veiligheidsplannen.

Wie werkzaam is op het gebied van huiselijk geweld, weet dat daders elk beschikbaar middel gebruiken om macht en controle uit te oefenen – vaak ook tactieken die juridisch twijfelachtig zijn of anderszins gemakkelijk te verbergen. Dat komt doordat daders weten dat ze de controle langer kunnen behouden naarmate ze zich langer in de grijze zone van de wet bewegen. Zo kunnen ze blijven mishandelen zonder gevolgen te hoeven vrezen. Door dierenmishandeling te bagatelliseren of over het hoofd te zien, krijgen daders die dieren schade toebrengen een vrijbrief om deze vorm van geweld ongehinderd te blijven uitoefenen.

Veel slachtoffers blijven vanwege hun huisdieren in misbruiksituaties

Net als Caroline blijven veel slachtoffers in misbruiksituaties omdat ze hun huisdieren niet willen achterlaten. En hoewel dit langzaam verandert, nemen veel opvangtehuizen, althans in veel grotere steden, geen dieren op.

Bij slachtoffers zoals Caroline betekent dit vaak dat men hen moet helpen opties te verkennen die onmogelijk lijken – hun eigen veiligheid riskeren of hun harige gezinsleden achterlaten. Maar al te vaak stelt men vast dat daders deze band als wapen inzetten, omdat ze weten dat die kan worden gebruikt om slachtoffers die van hun dieren houden en nergens heen kunnen om te ontsnappen, in de val te lokken en tot zwijgen te brengen.

Om slachtoffers te helpen, moet er ruimte worden gecreëerd zodat ze hun dieren kunnen meenemen.

Wie zich inzet voor overlevenden, moet erkennen dat alle levende wezens in een misbruikt huishouden gevaar lopen. Daarom zou een veiligheidsplan altijd ook een plan voor de huisdieren in huis moeten bevatten. Specialisten moeten worden aangemoedigd om vragen te stellen over geweld of schade tegenover anderen, met inbegrip van dieren, aangezien dit een belangrijk teken van misbruik is. De samenleving heeft de verantwoordelijkheid om zich te blijven inzetten voor het creëren van veilige ruimtes voor slachtoffers en hun hele gezin, inclusief de dieren.

Meerwaarde:

Meer hierover in het dossier: Psychologie van de jacht

Verdere artikelen

Meer over hobbyjacht: In het dossier Psychologie van hobbyjagen duiden wij onderzoek, motieven en maatschappelijke gevolgen.

Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.

Ondersteun ons werk

Met jouw donatie help je dieren te beschermen en hun stem te laten horen.

Nu doneren