Engeland: verbod op wilde dieren in het circus

Het gebruik van wilde dieren in rondreizende circussen wordt nu ook in Engeland vanaf 2020 verboden.

Dierenwelzijnsorganisaties in veel landen wereldwijd lopen momenteel te hoop tegen wilde dieren in circussen; 40 landen over de hele wereld hebben inmiddels gereageerd en verboden ingevoerd.

Brutale behandeling van circusdieren

De achtergrond: een brute behandeling, uithongering en volstrekt onvoldoende hygiëne zijn in het circus voor de viervoeters vaak aan de orde van de dag. Kunstjes worden vaak met geweld ingestudeerd. Bovendien worden de dieren gedwongen om gemiddeld wel 50 keer per jaar van optredenslocatie te veranderen. Vooral de diergerechte huisvesting en voeding vormt een groot probleem. De dieren leven in krappe kooien en ontoereikende verblijven of transportwagens. Bovendien is medische controle van de dieren nauwelijks mogelijk, omdat er niet overal dierenartsen zijn die gespecialiseerd zijn in wilde dieren.

Momenteel worden in reizende circussen in heel Engeland nog 19 wilde dieren ingezet: 4 zebra's, 1 zeboe, 3 kamelen, 1 vos, 3 wasberen, 6 rendieren en 1 papegaai.

Pas vorig jaar had Schotland een soortgelijk verbod op wilde dieren in het circus ingevoerd, en meer dan de helft van de lokale overheden in het Verenigd Koninkrijk weigerde al circussen met dergelijke dieren in hun district te laten optreden.

In Ierland is in januari een verbod van kracht geworden, en ook de Italiaanse regering vaardigde eind 2017 soortgelijke wetten uit.

De IG Wild beim Wild is verheugd over het nieuwe besluit van de Britse regering en positief verrast.

Maar hoe ziet het er in Zwitserland uit?

Zwitserland is op dit punt het Schlusslicht van Europa. In de Tierschutzverordnung (dierenwelzijnsverordening) is er een apart hoofdstuk voor Wilde dieren met een uitgebreide bijlage met minimumeisen voor de huisvesting. Daarin worden onder meer de soort en de grootte van de verblijven geregeld. Maar dit geldt niet voor circussen: zij hebben een uitzonderingsregeling, omdat hun dieren nog in de piste optreden.

De Zwitserse dierenwelzijnswet beschermt naast het welzijn van dieren ook hun waardigheid. Daarmee legt zij vast dat dieren niet naar believen ter beschikking staan voor de belangen van de mens. In het kader van een belangenafweging moeten er dwingende, zwaarwegende redenen zijn om dieren in hun behoeften te beperken. Het houden en tentoonstellen van wilde dieren in het circus dient echter uitsluitend het vermaak van het publiek. Dit doel rechtvaardigt de zware beperkingen van de dieren op geen enkele manier. Krachtige, wilde dieren die dag in dag uit worden gedwongen zich in de schijnwerpers van de piste te vertonen, kunstjes uit te voeren en zich aan de wil van de mens te onderwerpen, leiden geen leven in waardigheid.

De huidige rechtstoestand in Zwitserland is willekeurig en mist elk wetenschappelijk bewijs.

De situatie in Duitsland

Ook in Duitsland is de wettelijke situatie voor de huisvesting en het houden van dieren in circussen zeer slecht. Er bestaan vrijblijvende richtlijnen die ver onder de minimumeisen van een dierentuin liggen.

Terwijl in meer dan 20 EU-landen (waaronder Oostenrijk en Nederland) wilde dieren in het circus verboden zijn, staat een verbod in Duitsland – althans op dit moment – niet ter discussie. Al in 2003, 2011 en 2016 stemde de Bondsraad met een duidelijke meerderheid voor een verbod op wilde dieren in het circus. Daaronder vallen vooral grote katachtigen, beren en olifanten. Ook de meerderheid van de Duitse bevolking pleit al enige tijd voor het verbod. Zo bleek uit een enquête in opdracht van de stichting VIER PFOTEN dat maar liefst 70 procent van de ondervraagden omwille van de dieren de show in het circus wil missen. De schuld voor de stagnatie leggen dierenbeschermers bij de CDU/CSU, met name bij fractievoorzitter Volker Kauder.

Steeds meer steden en gemeenten proberen op te treden tegen optredens van circusdieren, bijvoorbeeld door geen gemeentelijke terreinen meer beschikbaar te stellen. Deze gemeentelijke verboden zijn weliswaar moeilijk te realiseren, maar ze geven een duidelijk signaal aan de wetgever, die moet handelen en de verboden landelijk moet afdwingen.

Yvonne Würz van PETA zei hierover: «Duitsland is een van de laatste landen in Europa waar nog altijd olifanten, tijgers en zelfs giraffen op vrachtwagens door het land worden gesleept en met de zweep tot trucjes worden gedwongen. De gruwel moet eindelijk voor alle dieren een einde nemen.»

Eerste circus ziet vrijwillig af van wilde dieren

Het beroemde Circus Roncalli neemt de eis van bezoekers en dierenbeschermers nu voor het eerst ter harte. Op 15 maart start in Recklinghausen de tournee van 2018 – maar zonder circusdieren! Daarmee is Roncalli het eerste Duitse circus dat op het verzoek ingaat. Een circus met dieren is niet meer van deze tijd, zei circusdirecteur Bernhard Paul tijdens een persconferentie in mei 2017. “Ons circus is altijd met zijn tijd meegegaan en heeft als cultuurdrager steeds belangrijke trends gezet. Nu is het bij Roncalli weer zover”, aldus Paul. Natuurlijk hoeft het plezier in het circus daarom niet te verdwijnen! Ook zonder dieren blijft het circus trouw aan zichzelf en wil het overtuigen met typische Roncalli-elementen. In plaats van echte paarden komen er nu levensechte hologrammen. Verder ligt de nadruk op de show van de artiesten. Dat is ook aanleiding voor een naamswijziging: het bedrijf moet in de toekomst “Circus-Theater” heten. Meer over dierenrechten en Jachtwetgeving.