Trofeejacht bedreigt olifanten met superslagtanden

Texaanse trofeejager betrokken

De doding vond plaats tijdens een jachtexpeditie georganiseerd door Kilombero North Safaris, waarbij naar verluidt een prominente Amerikaanse trofeejager uit Texas betrokken was.

In een verklaring staat: «Sinds 10 maart zouden nog drie vergunningen zijn verleend, die de integriteit van de Amboseli-olifantenpopulatie in gevaar brengen.»

Dit is naar verluidt de derde “super-slagtandtijger” die binnen de afgelopen zes maanden nabij de grens tussen Tanzania en Kenia is doodgeschoten. “Superslagtanden”, ook bekend als “honderdponders”-olifanten, zijn mannelijke olifanten met minstens één slagtand die 45 kg (100 pond) weegt. Men gaat ervan uit dat er in Afrika nog maar 50 van over zijn. Ze zijn van cruciaal belang voor de stabiliteit van olifantengemeenschappen en hun leefgebieden en ecosystemen.

Onvervangbare waarde voor de olifantengemeenschap

Dr. Audrey Delsink, expert op het gebied van olifantengedrag en directeur wilde dieren bij Humane Society International/Afrika, zegt: «Het is onbegrijpelijk dat opnieuw een van de iconische superslagtanden van Afrika ten prooi is gevallen aan de meedogenloze recreatieve jacht van trofeejagers. De intrinsieke waarde die deze stieren voor de olifantengemeenschap vertegenwoordigen door hun genetica, als dragers van sociale kennis en als hoeksteen van het milieu, is onvervangbaar. Volwassen stieren hebben een cruciale invloed op de populatie en zijn van groot belang voor de toekomst van de jongere mannetjes.»

«Het is een mythe dat ze overbodig worden zodra ze 40+ jaar oud zijn. Dit is niet het einde van hun leven als fokdieren, maar juist het moment waarop ze hun hoogste voortplantingssucces bereiken, en ze zouden niet zinloos moeten worden gedood in hun bloeitijd. Het doden van deze iconische dieren is niet alleen een biologische travestie, maar ook een morele tragedie en een schandvlek op het geweten van de mensheid», verklaarde Delsink.

ElephantVoices, de Big Life Foundation en de Amboseli Trust for Elephants publiceerden een verklaring waarin zij een einde eisten aan de trofeejacht op olifanten in het Enduimet-gebied in Tanzania. «In de Amboseli-populatie bevinden zich volwassen mannelijke olifanten met enkele van de grootste slagtanden van het continent, wat te wijten is aan de bijzondere genetische samenstelling van deze olifanten», staat in de verklaring. «Ongeveer 30 volwassen mannelijke olifanten ouder dan 25 jaar gebruiken het Enduimet-gebied en de omliggende delen van Tanzania als onderdeel van hun leefgebied. Al een halve eeuw lang is Enduimet een geliefd gebied voor een bepaalde groep volwassen mannetjes.»

Dertig jaar oud moratorium doorbroken

Olifanten staan vermeld in Bijlage II van het Verdrag inzake trekkende soorten, waarbij zowel Kenia als Tanzania zijn aangesloten. Deze vermelding bevordert de samenwerking tussen landen om de instandhoudings- en beheersdoelstellingen voor de vermelde soorten te bereiken. Sinds 1995 gold er tussen Kenia en Tanzania een moratorium op de trofeejacht op deze grensoverschrijdende olifantenpopulatie. Na bijna 30 jaar werd dit moratorium doorbroken toen twee «superslagtanddragers» ten zuiden van de grens in Tanzania werden gedood, voordat de derde doding plaatsvond.

Studies hebben aangetoond, dat mannelijke olifanten met het toenemen van hun leeftijd een groter deel van hun energie besteden aan voortplanting. Volwassen olifantenbullen zoals deze ‘superslagtanden’ zijn twee keer zo snel en drie keer zo ver onderweg wanneer ze zich in de ‘musth’ bevinden, een periodieke toestand van intensieve, door testosteron aangedreven seksuele activiteit. De ‘bewuste selectie’ van oudere ‘overtollige’ mannetjes, die door recreatieve jagers worden geviseerd, heeft dus een nadelige invloed op de hele olifantengemeenschap en kan leiden tot een instorting van de populatie of tot langdurige negatieve populatieveranderingen. De eenzijdige verwijdering van deze oudere Amboseli-bullen door trofeejacht vormt een enorme bedreiging voor deze trekkende dieren.

Voorbeeldfunctie van oudere bullen

Oudere olifantenbullen vervullen ook een voorbeeldfunctie voor jongere mannetjes. Het doden van dominante olifantenbullen leidt tot het verlies van belangrijke sociale kennis en ervaring, waarvan de jongere dieren leren. Zonder leiding kunnen jonge bullen zich in riskante omgevingen begeven en agressiever worden, wat leidt tot fysieke confrontaties en bijbehorende verwondingen, en zelfs tot meer conflicten tussen mens en wilde dieren.

Dr. Joyce Poole, medeoprichtster en wetenschappelijk directeur van ElephantVoices, zegt: ‘Vijftig jaar onderzoek naar de bekende individuen in Amboseli heeft aangetoond dat het vooral mannetjes tussen de 35 en 55 jaar zijn die zich voortplanten. Recreatieve jagers die beweren dat oudere mannetjes “dood hout” zijn, hebben simpelweg geen benul van de wetenschap. Mannetjes die de kans krijgen om een hoge leeftijd te bereiken, produceren onevenredig veel nakomelingen en geven hun genen door aan de volgende generatie. Door mannelijke dieren met grote slagtanden te doden, schaden recreatieve jagers de olifantengemeenschap, tasten ze de zeldzame genenpoel voor grote slagtanden in Amboseli aan en verkleinen ze het toekomstige toeristische potentieel.’

Na een jacht is het gebruikelijk dat delen van de olifant worden weggenomen en als trofeeën opgeëist. Er wordt beweerd dat in dit geval het olifantenkadaver opzettelijk werd vernietigd door verbranding, om de travestie te verbergen die deze bul tot nog een statistiek maakt in de steeds kleiner wordende, reeds verzwakte ‘superslagtanden’-groep.