Studie over de ‘superjager’

Succesvol, maar weinig duurzaam: zo laat de recreatieve jager zich omschrijven.

Om het milieu te beschermen, zou hij de roofdieren als voorbeeld moeten nemen, eisen wetenschappers.

De recreatieve jager onderscheidt zich op een bijzonder gevaarlijke manier van de roofdieren. Met zijn geraffineerde wapens en andere technische hulpmiddelen jaagt hij op het land vooral op volwassen, gezonde prooidieren. Daarin verschilt hij duidelijk van roofdieren, schrijft een Canadees onderzoeksteam in het vakblad «Science».

Omdat de volwassen exemplaren het voortplantingskapitaal van een soort vormen, beïnvloedt de mens, anders dan veel dierlijke roofdieren, op deze manier duurzaam de structuur van ecosystemen en voedselketens.

De mens is een superjager, vatten de wetenschappers de resultaten van hun studie samen. «Onze invloed is even extreem als ons gedrag, en de planeet draagt de kosten van onze dominantie als roofdier», zei hoofdauteur Chris Darimont van de University of Victoria, Canada, in een mededeling van zijn universiteit.

Roofdieren vallen vooral jonge dieren aan

Studieleider Thomas Reimchen van dezelfde universiteit vult aan: «Terwijl roofdieren vooral de jonge dieren van een populatie aanvallen, put de mens door te jagen op volwassen dieren hun reproductieve kapitaal uit.» Dat is volgens de studieauteurs niet duurzaam, de gevolgen worden steeds duurder voor de mensheid. Om dat te veranderen, moet de uitbuiting door de menselijke jager krachtig worden verminderd en moet de mens zijn gedrag sterker aanpassen aan dat van het niet-menselijke roofdier.

De onderzoekers hadden talrijke gegevensbronnen geanalyseerd, zoals vakartikelen of wetenschappelijke boeken en rapporten, en zo bepaald hoeveel individuen van een soort ten prooi vallen aan een roofdier. Ze vergeleken de buit van menselijke jagers met die van dierlijke roofdieren. In totaal analyseerden ze gegevens van meer dan 2100 populaties wilde dieren op het land en in zee.

«Succesvoller» dan andere roofdieren

Wereldwijd doodden menselijke jagers volgens de studie aanzienlijk meer volwassen dieren dan andere roofdieren. In de oceanen sloegen zij ongeveer 14 keer meer prooi dan roofvissen, melden de wetenschappers. Daarbij visten zij zich «door de voedselketen heen». Op het land doden jagers volgens de studie ruim negen keer meer beren, wolven en leeuwen dan dierlijke roofdieren.

De superioriteit van de mens is vooral te danken aan zijn uitrusting en technische hulpmiddelen, schrijven de wetenschappers. Daarmee kan hij zonder gevaar van afstand doden en, bijvoorbeeld voor de trofeejacht, ook grote, gezonde exemplaren op de korrel nemen.De recreatieve jager verwijdert zich zo steeds verder van de natuur. Hij decimeert de populaties van vele soorten en verwoest de ecosystemen.

Vermogen tot verandering?

In een commentaar bij de studie schrijft de bioloog Boris Worm van de Dalhousie University in Halifax, Canada: «Wij beschikken over het ongewone vermogen om ons gedrag bewust te analyseren en zo te veranderen dat schadelijke gevolgen worden beperkt. Ik geloof dat dit laatste punt cruciaal zal blijken voor onze verdere coëxistentie met wilde dieren op het land en in zee.»