Open brief aan de Veiligheidsdirectie van Uri over het antwoord inzake de vossenjacht

Na het ontwijkende antwoord van de Veiligheidsdirectie van Uri op de petitie over de vossenjacht richt de IG Wild beim Wild een open brief aan landelijk stadhouder Céline Huber.

Negen vragen, een termijn van twee weken, en de aankondiging dat het antwoord of het stilzwijgen openbaar wordt gemaakt. Wij documenteren de brief letterlijk.

Op 24 augustus 2026 antwoordde de Veiligheidsdirectie van het kanton Uri op de petitie over de wetenschappelijke noodzaak van de vossenjacht, die de Luzerner jurist Pascal Wolf op 15 februari 2026 bij de Landraad had ingediend. De petitie stelde zes precieze vragen. Geen enkele werd beantwoord. In plaats daarvan bood de brief een algemene principiële tekst over het Zwitserse jachtsysteem, zonder ook maar één studie te citeren. Wij hebben de gang van zaken op onze campagnepagina «Vossenjacht stoppen – Landraad Uri aanschrijven» geduid. Omdat een loutere duiding de zaak geen recht doet, hebben wij nagevraagd, rechtstreeks bij de ondertekenaarster van het antwoord.

Bijzonder opmerkelijk: om de verscheidenheid van de Zwitserse jachtsystemen te illustreren, verwees de Veiligheidsdirectie zelf naar het kanton Genève met zijn in dienst genomen boswachters, zonder op te merken dat juist dit voorbeeld de petitie ondersteunt. Genève komt sinds 1974 zonder hobbyjacht op de vos toe. Het kanton levert daarmee zelf het tegenbewijs aan dat het eigenlijk had moeten onderzoeken.

De open brief volgt dezelfde aanpak als onze brieven aan de Luzerner commissievoorzitter Michael Kurmann en aan de Glarner landamman Dr. Markus Heer: zakelijk, met concrete vragen, en met de duidelijke verwachting van een antwoord. Hier de brief letterlijk.

Open brief aan landelijk stadhouder Céline Huber

Geachte mevrouw de landelijk stadhouder

Met bevreemding hebben wij kennisgenomen van uw antwoord op de petitie van Pascal Wolf betreffende de vossenjacht, ingediend op 15 februari 2026 bij de Landraad van Uri. Het schrijven van 24 augustus 2026 draagt uw handtekening. Daarom richten wij ons rechtstreeks tot u.

De petitie stelde zes precieze vragen over de wetenschappelijke noodzaak van de vossenjacht. Uw antwoord beantwoordt er geen enkele van. In plaats daarvan levert het een algemene principetekst over het Zwitserse jachtsysteem, de rechtsgrondslagen, duurzaamheid, dierenwelzijn, soortenbescherming en een lofrede op de hobbyjagers van Uri. Nergens wordt een wetenschappelijke studie geciteerd. Wij verzoeken u om een standpunt over de volgende punten.

1. Het antwoord op een niet-gestelde vraag

De kernzin van uw schrijven luidt: «Door de vossenjacht wordt noch de vossenpopulatie noch de biodiversiteit in gevaar gebracht.» Daar heeft niemand naar gevraagd. De petitie wilde weten welk wetenschappelijk aangetoond nut de vossenjacht heeft, niet of zij schade aanricht. Wie aantoont dat een maatregel geen schade veroorzaakt, heeft de noodzaak ervan met geen woord onderbouwd. Kunt u het positieve nuttigheidsbewijs alsnog leveren dat de petitie heeft gevraagd?

2. Het voorbeeld van Genève weerlegt u zelf

Om de verscheidenheid van de jachtsystemen te illustreren, verwijst u zelf naar het kanton Genève met zijn aangestelde wildhoeders. Juist dit voorbeeld ondersteunt de petitie: Genève komt sinds 1974 zonder hobbyjacht op de vos uit, zonder populatie-explosie en zonder verergerde ziektesituatie. U voert zelf het tegenbewijs aan dat u eigenlijk had moeten toetsen. Hoe verklaart u dat een door u gekozen referentievoorbeeld de noodzaak van de Urner vossenjacht juist niet aantoont, maar in twijfel trekt?

3. «Mag» is niet «moet»

Uw antwoord verwijst naar de federale bevoegdheid en de federale jachtwet. Beide regelen dat vossen bejaagd mogen worden. Geen enkele federale wet verplicht het kanton Uri om gezonde vossen te schieten. Het kanton Zug heeft aangetoond dat de kantonale beleidsruimte benut kan worden. Waarom verwijst Uri naar een federale bevoegdheid, terwijl de bond de kantons zelf ruimte laat?

4. De wetenschappelijke bevindingen

Het gepubliceerde onderzoek documenteert al jaren compensatie-effecten bij de vossenjacht: afschot wordt gecompenseerd door hogere voortplanting, betere overlevingskans en immigratie. Zelfs het afschieten van driekwart van een populatie is in het volgende jaar weer gecompenseerd. Wat betreft ziektebestrijding: de hondsdolheidsepidemie van de jaren 1970 werd niet gestopt door intensieve bejaging, maar pas door de vaccinatiecampagne vanaf 1978. Wat betreft de vossenlintworm toont de Franse studie van Comte et al. (2017) uit de regio Nancy aan dat het besmettingspercentage ondanks hoge jachtdruk steeg van 44 naar 55 procent, omdat geïmmigreerde jonge vossen een hogere wormbelasting dragen. Was deze bevindingsstand bij het veiligheidsdepartement bekend voordat het de vossenjacht in Uri pauschaal als onbedenkelijk verklaarde? Het volledige overzicht is te vinden in onze verzameling Studies over de gevolgen van de hobbyjacht op wilde dieren.

5. Luxemburg bewijst het tegendeel van wat u beweert

Luxemburg heeft de vossenjacht in 2015 volledig verboden. In plaats van de voorspelde populatie-explosie en ziektegevaar trad het tegendeel op: het aandeel vossen dat besmet was met de kleine vossenlintworm daalde na het verbod aanzienlijk. Dat is geen model en geen prognose, maar een tienjarig veldexperiment met omgekeerd resultaat. Samen met Genève (sinds 1974) zijn er daarmee twee Europese referentiegebieden waarin het afzien van de hobbyjacht op de vos noch tot meer dieren noch tot meer ziekte heeft geleid. Op welk tegengesteld bewijs baseert het veiligheidsdepartement zijn aanname dat de vossenjacht in Uri noodzakelijk is?

6. De vossenjacht verhoogt het gezondheidsgevaar in plaats van het te verlagen

Wanneer de vossenjacht wordt gerechtvaardigd met de bescherming van de volksgezondheid, toont de wetenschap het tegendeel aan. Vossen reguleren muizen- en knaagdierpopulaties, die als de belangrijkste reservoirs gelden voor de teken die de ziekte van Lyme overdragen. Waar vos en steenmarter ontbreken, stijgt het infectiepercentage van de teken. Bij de vossenlintworm werkt de bejaging zelfs contraproductief: afschot destabiliseert territoria, verhoogt de trekbewegingen van jonge vossen en verspreidt de parasiet zo over grote gebieden, terwijl gerichte ontworming met praziquantel-lokaas het infectierisico aantoonbaar met tot 99 procent verlaagt. Ook historisch bevestigt zich het patroon: hondsdolheid werd niet door de hobbyjacht overwonnen, maar door grootschalige programma's met vaccinatielokaas; het laatste geval van hondsdolheid bij de vos in Zwitserland dateert uit 1996. Hoe rechtvaardigt het veiligheidsdepartement een praktijk die volgens de huidige stand van de kennis de gezondheid van de bevolking niet beschermt, maar in gevaar brengt? Achtergrondinformatie hierover in onze bijdragen «Hobbyjacht bevordert ziekten» en «Hobbyjagers verspreiden ziekten».

7. Het SWILD-rapport uit Zug ligt voor

Het kanton Zug heeft als tot nu toe enige kanton op dezelfde petitie gereageerd met een echte wetenschappelijke studie. Het SWILD-rapport komt tot de duidelijke conclusie: de in de praktijk gebrachte vossenjacht kan populaties niet duurzaam reguleren, verbetert de ziektebestrijding niet en is inferieur aan niet-letale methoden. Heeft het veiligheidsdepartement kennisgenomen van dit openbaar toegankelijke rapport voordat het de petitie beantwoordde met een principetekst zonder ook maar één bron?

8. Tekstblok in plaats van inhoudelijke behandeling

Uw schrijven bestaat uit formuleringen die op elke willekeurige jachtpetitie passen en daarom op geen enkele werkelijk ingaan. Het is hetzelfde mechanisme dat het kanton Basel-Landschaft al heeft laten zien. Beschouwt het veiligheidsdepartement een petitie die uitsluitend de toetsing van de wetenschappelijke stand van het bewijs vraagt als afgehandeld met een tekstblok?

9. De ene openstaande vraag

De vraag die uw schrijven omzeilt, blijft bestaan: welk wetenschappelijk onderbouwd doel rechtvaardigt in het kanton Uri nog steeds de reguliere bejaging van gezonde vossen, wanneer de populatieregulatie hiervoor wetenschappelijk niet houdbaar is en concrete probleemdieren door de wildbeheerders sowieso gericht kunnen worden onttrokken?

Wij verzoeken u om een standpunt binnen twee weken. Deze brief evenals uw antwoord of uw stilzwijgen worden op wildbeimwild.com gepubliceerd.

Met vriendelijke groeten

Hoe het verdergaat

Antwoordt de Veiligheidsdirectie binnen de termijn, dan publiceren wij het standpunt en becommentariëren het. Blijft een antwoord uit, dan houden wij ook dat vast. Uri sluit zich daarmee aan bij een groeiende reeks kantons die op dezelfde petitie zeer uiteenlopend hebben gereageerd: Zug gaf als enige opdracht tot een wetenschappelijk onderzoek, Glarus bleef na een summier antwoord stil, Basel-Landschaft sprak zichzelf over twee brieven heen tegen. Uri levert nu een vierde patroon: een tekstblok dat zichzelf met zijn eigen Genève-voorbeeld ontkracht.

De vraag die Pascal Wolf in meer dan twaalf kantons heeft gesteld, blijft dezelfde: als geen enkele federale wet de kantons tot de vossenjacht verplicht, op welke wetenschappelijke grondslag doden hobbyjagers in Zwitserland dan elk jaar zo'n 20’000 vossen?

Wie in het kanton Uri woont, kan zelf actief worden. Op onze campagnepagina «Vossenjacht stoppen – Landraad Uri aanschrijven» vindt u een voorbeeldbrief, de stand van het onderzoek en de contactwegen naar de Landraad. Achtergrond bij de hele campagne biedt het overzicht «Einde aan de vossenjacht», over de persoon achter de petities het artikel «Hobbyjagers als valse wilddierexperts».