Wallis wil als eerste kanton lynxen afschieten, hoewel de soort genetisch op de grens zit

Het kanton Wallis bereidt als eerste kanton van Zwitserland een officieel verzoek voor om komende winter lynxen te mogen afschieten. Verantwoordelijk is staatsraad Christophe Darbellay, zelf hobbyjager. Wat in de officiële motivering ontbreekt, is doorslaggevend: de Euraziatische lynx is in Zwitserland geen robuuste, maar een genetisch sterk verarmde soort. De IG Wild beim Wild heeft daarom een petitie gelanceerd en eist dat het afschotverzoek onmiddellijk wordt ingetrokken.

46 procent van de genetische diversiteit is al verloren

De Zwitserse lynxen stammen af van enkele, deels nauw verwante stichterdieren uit de Slowaakse Karpaten, die in de jaren 1970 werden geherintroduceerd. Volgens het bureau voor roofdierecologie KORA hebben de Alpenlynxen ten opzichte van hun voorouders 46 procent van de genetische diversiteit verloren, die in de Jura 30 procent. Inteelt is allang geen theoretisch risico meer, maar toont zich onder andere in een verhoogd aantal hartruisen en in gedocumenteerde misvormingen zoals bij de lynx zonder oren in de Jura. KORA en het Instituut voor Vis- en Wildgezondheid (FIWI) eisen daarom een genetische opfrissing van de populatie, niet de reductie ervan. Een afschotverzoek uitgerekend nu keert de vakkundige logica om.

Uitgerekend in Wallis werd de lynx decennialang gestroopt

Het kanton Wallis is bij de lynx geen neutrale bodem. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van prof. Raphaël Arlettaz (Universiteit Bern) toonde in 2021 in «Frontiers in Conservation Science» aan dat de lage lynxpopulatie in Beneden-Wallis te wijten is aan systematische stroperij. In de enige immigratiecorridor van de lynx naar Wallis werd een netwerk van 17 strikvallen gevonden, sommige nog operationeel. Van de eerste aanwijzingen tot de eerste veroordeling van een hobbyjager wegens lynxstroperij verstreken 20 jaar. Meer daarover in het dossier Stroperij en jachtcriminaliteit in Zwitserland. De IG Wild beim Wild vraagt: hoe kan een kanton een «te hoge» lynxdruk aanvoeren, terwijl de populatie ervan door stroperij kunstmatig laag werd gehouden?

De grootste concurrent van het ree is niet de lynx

Het afschotverzoek wordt gerechtvaardigd met de teruglopende ree- en gemzenpopulaties in Oberwallis. Een wetenschappelijk bewijs dat de lynx verantwoordelijk is voor deze terugloop, ontbreekt echter tot op heden. Pro Natura Wallis wijst erop dat in het kanton elk jaar ongeveer 1000 reeën door de hobbyjacht zelf worden geschoten. De lynx vervult tegelijkertijd een belangrijke ecologische functie: hij houdt het wild in beweging en beschermt zo het bos tegen overmatige vraat. Reeën en gemzen dienen als prooidieren in de eerste plaats de predatoren als voedselbron en niet de hobbyjacht.

Een belangenconflict dat openlijk benoemd moet worden

Staatsraad Christophe Darbellay is zelf hobbyjager. Dat uitgerekend hij een afschotverzoek laat voorbereiden voor een streng beschermde soort waarvan de populatie in het eigen kanton aantoonbaar door stroperij is gedecimeerd, roept fundamentele vragen op over de belangenverhoudingen. Wilde dieren zijn in Zwitserland juridisch onbeheerd goed dat aan het gehele volk toebehoort, niet aan een minderheid van ongeveer vier procent hobbyjagers. Hoe een wildbeleid zonder dit belangenconflict eruitziet, toont het kanton Genève al meer dan 50 jaar.

Hoge juridische drempels die niet omzeild mogen worden

De lynx is sterker beschermd dan de wolf. Een regulering zou alleen toelaatbaar zijn wanneer het kanton wetenschappelijk aantoont dat er sprake is van ernstige schade. Over het verzoek beslist uiteindelijk het Federaal Bureau voor Milieu (BAFU). Juist dit bewijs is twijfelachtig, zolang de centrale vraag openblijft hoe een kanton een te hoge lynxdruk kan aanvoeren, wiens populatie door stroperij kunstmatig laag is gehouden en in toenemende mate lijdt onder de gevolgen van inteelt.

Kant-en-klaar voorstel voor kantonsparlementen

Opdat raadsleden snel actief kunnen worden, stelt de IG Wild beim Wild een vrij bruikbare voorbeeldtekst beschikbaar. Het voorstel «Moratorium voor lynxafschot bij genetisch bedreigde populatie» kan met enkele aanpassingen in elk kantonsparlement worden ingediend. Het eist een moratorium voor lynxreguleringen bij een aantoonbaar bedreigde genetische toestand, onafhankelijke populatieanalyses evenals een consequente bestrijding van stroperij in plaats van afschotverzoeken. De voorbeeldtekst maakt deel uit van de verzameling Voorbeeldteksten voor jachtkritische voorstellen in kantonsparlementen.

Eisen van de IG Wild beim Wild

Het kanton Wallis ziet af van het verzoek tot regulering respectievelijk afschot van lynxen, zolang de soort volgens KORA en FIWI genetisch aan de grens zit.
Het kanton neemt consequente maatregelen tegen de gedocumenteerde lynxstroperij, in plaats van een reeds gedecimeerde populatie nog verder te reguleren.
De belangenpositie van ambtsdragers die als hobbyjagers over afschotverzoeken op streng beschermde soorten beslissen of deze laten voorbereiden, wordt openbaar gemaakt.
De Grote Raad van het kanton Wallis positioneert zich politiek duidelijk tegen het voornemen.
Het Federaal Bureau voor Milieu wijst een eventueel verzoek af, zolang het wetenschappelijke bewijs van een ernstige aantasting niet sluitend is geleverd.

Over de IG Wild beim Wild

De IG Wild beim Wild is een non-profit dierenrechtenorganisatie. Zij wijdt zich aan de bescherming van wilde dieren tegen de hobbyjacht en zet zich in voor een ethisch begrip van wilde dieren en de jacht naar het voorbeeld van het kanton Genève.

Contact: info@wildbeimwild.com

Petitie: https://wildbeimwild.com/petitionen/petition-luchse-wallis/

Achtergrondartikel over het onderwerp: https://wildbeimwild.com/wallis-wuenscht-erstmals-luchse-abzuschiessen-obwohl-die-art-genetisch-am-limit-ist/

Modeltekst voor kantonnale parlementen: https://wildbeimwild.com/mustertexte-fuer-jagdkritische-vorstoesse-in-kantonsparlamenten/moratorium-fuer-luchsabschuesse-bei-genetisch-gefaehrdetem-bestand/

Bronnen: