Italië: minder dan 430’000 actieve recreatieve jagers – nieuw onderzoek corrigeert veelgebruikte cijfers

De Italiaanse dierenbeschermingsorganisatie Lega Abolizione Caccia (LAC) heeft op 6 september 2026 een onderzoek naar het aantal in Italië afgegeven jachtdocumenten gepubliceerd.

Volgens dit onderzoek werden voor het jachtseizoen 2025/26 landelijk nog slechts 429’484 jachtdocumenten («tesserini venatori») uitgegeven aan personen met woonplaats in Italië.

Ten opzichte van de 53’383’000 Italiaanse staatsburgers met woonplaats in Italië per 1 januari 2026 (exclusief de 5,56 miljoen geregistreerde buitenlanders) komt dit overeen met 0,8 procent van de bevolking. De analyse toont bovendien een verdere daling ten opzichte van het voorgaande seizoen en schetst daarmee een duidelijk ander beeld dan de vaak geciteerde cijfers op basis van wapenvergunningen of schattingen van universiteiten, ministeries, verenigingen en de jachtindustrie.

Officiële jachtdocumenten in plaats van wapenvergunningen

Curator van het onderzoek is Augusto Atturo, milieuvertegenwoordiger in de jacht- en wildcommissie van de regio Ligurië. Atturo beriep zich op het recht op toegang tot bestuurlijke gegevens overeenkomstig artikel 5 van het Italiaanse wetsdecreet 33/2013.

Hij vroeg bij de bevoegde instanties van alle 19 regio's en de autonome provincies Bolzano en Trente het aantal daadwerkelijk uitgegeven jachtdocumenten voor de twee laatste jachtseizoenen op. Daarbij werden alleen personen met woonplaats in de betreffende regio meegeteld, om dubbeltellingen te vermijden, bijvoorbeeld wanneer iemand om praktische redenen jachtdocumenten van twee regio's bezit. Voor Bolzano en Trente werden de daar geldende «permessi» voor plaatselijke inwoners gebruikt.

De gebruikte methode verschilt wezenlijk van statistieken over wapenvergunningen voor jachtdoeleinden, zoals die worden afgegeven door de Questure, de Italiaanse politiediensten. Dergelijke vergunningen zeggen niet noodzakelijk iets over de vraag of een persoon in een bepaald seizoen een seizoensgebonden jachtdocument aanvraagt of daadwerkelijk jaagt. Bovendien verschijnen de cijfers over wapenvergunningen vaak pas met aanzienlijke vertraging.

Vier regio's respectievelijk provincies, Latium, Calabrië, Campanië en Bolzano, overschreden volgens LAC aanvankelijk de wettelijke antwoordtermijn van 30 dagen. Atturo moest daarom via de bevoegde transparantiefunctionarissen, de zogenaamde RPCT, aandringen.

Daling met 2,7 procent

In het seizoen 2024/25 werden nog 441’261 uitgegeven jachtdocumenten voor personen met woonplaats in Italië geregistreerd. Een jaar later daalde het aantal naar 429’484. Dat komt overeen met een daling van ongeveer 2,7 procent.

Regio/Provincie	Seizoen 2024/25	Seizoen 2025/26
Abruzzen	8’874	8’891
Basilicata	5’425	5’141
Provincie Bolzano	6’122	6’207
Calabrië	23’330	23’387
Campanië	32’064	31’689
Emilia-Romagna	25’770	24’579
Friuli-Venezia Giulia	7’428	7’452
Latium	41’569	39’826
Ligurië	12’021	11’548
Lombardije	50’295	48’019
Marche	8’386	7’927
Molise	3’227	3’249
Piëmont	15’588	15’082
Apulië	18’647	17’975
Sardinië	31’407	31’137
Sicilië	26’091	26’923
Toscane	58’854	55’627
Provincie Trente	5’725	5’732
Umbrië	25’790	25’370
Aosta-dal	1’272	1’224
Veneto	33’376	32’499
Totaal Italië	441’261	429’484

De grootste absolute dalingen werden vastgesteld in Toscane met 3’227, Lombardije met 2’276 en Latium met 1’743 minder uitgegeven jachtdocumenten. Kleine toenames waren er onder andere in Sicilië, Calabrië en de autonome provincies Bolzano en Trente.

Een internationaal patroon: Italië, het Iberisch Schiereiland en de VS

De terugloop van de recreatieve jacht is geen op zichzelf staand Italiaans verschijnsel. Een wetenschappelijk onderzoek naar de demografische ontwikkeling van de recreatieve jacht op het Iberisch Schiereiland, met gegevens uit zes Spaanse regio's en Portugal, concludeert dat de vergrijzing van de recreatieve jagers sterk, aanhoudend en naar verwachting nauwelijks omkeerbaar is. In het onderzochte gebied daalde het aantal recreatieve jagers in de afgelopen 15 jaar met 26 procent, en over een periode van 50 jaar met 45 procent.

Ongeveer 40 procent van de onderzochte recreatieve jagers is tegenwoordig ouder dan 60 jaar. De aanwas van jonge recreatieve jagers daalde over 50 jaar met 89 procent. Voor de regio Aragón documenteert de studie bovendien een daling van het aantal jachtvergunningen van ongeveer 54’000 naar minder dan 46’000 binnen 15 jaar.

Ook in de VS is een langdurige relatieve daling zichtbaar. In 1960 werden daar ongeveer 14,0 miljoen jachtvergunningen verkocht, overeenkomend met 7,7 procent van de toenmalige bevolking. In 2020 waren dat nog ongeveer 15,2 miljoen vergunningen; door de veel sterkere bevolkingsgroei kwam dit echter nog maar overeen met 4,6 procent van de bevolking. Terwijl het aantal verkochte jachtvergunningen sinds 1960 met 8,6 procent toenam, groeide de bevolking in dezelfde periode met 83,4 procent. Een afzonderlijke enquête van de U.S. Fish and Wildlife Service over de daadwerkelijke deelname aan de jacht laat een vergelijkbaar beeld zien: deze daalde van 8,9 procent van de bevolking in 1960 naar 4,5 procent in 2016, het laagste niveau in de sinds 1955 lopende enquêtereeks.

Italië, de onderzochte regio's van Spanje en Portugal, alsook de VS, vertonen daarmee een vergelijkbaar langetermijnpatroon: recreatieve jacht verliest aan gewicht ten opzichte van de totale bevolking en heeft moeite om jongere generaties aan te trekken. Bij directe landenvergelijkingen blijft echter doorslaggevend dat jachtakten, jachtvergunningen en enquêtes over de daadwerkelijke deelname aan de jacht verschillende grootheden meten. Waarom de ontwikkeling in Duitsland in afzonderlijke statistieken anders lijkt, wordt in het artikel Waarom recreatieve jacht zijn aanwas verliest, behalve in Duitsland toegelicht.

Ook voor Zwitserland relevant

Ook in Zwitserland veranderen de aantallen jagers regionaal al jaren, terwijl de maatschappelijke en politieke legitimiteit van recreatieve jacht steeds meer ter discussie staat. De internationale gegevens maken duidelijk waarom er bij jachtstatistieken goed moet worden gekeken: wapenvergunningen, verenigingscijfers en daadwerkelijk uitgegeven jachtakten meten niet hetzelfde. Wie wil weten hoeveel personen in een seizoen een jachtakte behalen en daarmee jachtrechtelijk bevoegd zijn tot recreatieve jacht, krijgt met de uitgegeven jachtakten een veel betrouwbaardere basis dan met louter wapenvergunning- of verenigingscijfers.

Meer achtergrondinformatie biedt het dossier over studies naar de gevolgen van de jacht voor wilde dieren en mensen.

Waarom plezier in doden geen onschuldig vrijetijdsmotief is

Mensen die er plezier in scheppen levende wezens te doden en daarvoor te betalen, vertonen vanuit psychologisch oogpunt geen normaal vrijetijdsgedrag. Dit gedrag staat haaks op fundamentele mechanismen van empathie, mededogen en morele terughoudendheid, zoals die bij de meerderheid van psychisch gezonde mensen aanwezig zijn. Psychologisch gezien gaat het om afwijkend geweldsgedrag, ook al wordt het politiek of cultureel getolereerd.

Plezier in doden is een klassiek kenmerk van lustgedreven geweld. De gewelddaad zelf werkt belonend: niet het resultaat, niet een vermeende noodzaak, maar het doden zelf. Dit is geen randverschijnsel, maar wordt in de geweldspsychologie duidelijk beschreven.

Niet iedereen die jaagt, zal de daad van het doden op dezelfde manier ervaren of openlijk plezier noemen. Maar wie recreatieve jacht juist beleeft als plezier in het doden, als adrenaline, triomf of persoonlijke voldoening, vertoont een psychologisch problematische geweldsmotivatie. Die staat historisch en structureel dicht bij autoritaire en vernederende denkwijzen, omdat het gedode wezen wordt gereduceerd tot een middel voor eigen bevrediging.