Afrikaanse varkenspest voor het eerst in Duitsland

Nadat de Afrikaanse varkenspest (ASP) al meermaals in Polen was opgedoken, is de ziekteverwekker nu voor het eerst aangetoond bij een dood wild zwijn dat in de Brandenburgse Landkreis Spree-Neiße is aangetroffen. Dit maakte het Friedrich-Loeffler-Institut (FLI) vandaag bekend.

Een overslaan van de dierziekte naar Duitsland werd al langer gevreesd. Al enkele maanden circuleert de Afrikaanse varkenspest in Polen. In maart werd in het oostelijke buurland een eraan gestorven everzwijn ontdekt, op nauwelijks meer dan tien kilometer van de grens.

Als oorzaak van de verspreiding in Europa wordt vermoed dat voedselresten die de ziekteverwekker bevatten illegaal zijn weggegooid. Brandenburg heeft aan de grens een 120 kilometer lang elektrisch hek geplaatst. Dat moet everzwijnen tegenhouden. Ook langs de Saksische grens is een hek gebouwd.

De Duitse minister van Landbouw benadrukte donderdag dat men er eigenlijk al van uitging dat het virus vroeg of laat zou worden binnengebracht. De Zwitserse autoriteiten hebben zich in het verleden op vergelijkbare wijze uitgelaten. Zwitserland is tot nu toe weliswaar vrij van de dierziekte, schreef het Bundesamt für Lebensmittelsicherheit und Veterinärwesen (BLV) in het jaarverslag over het nationale vroegdetectieprogramma ASP everzwijn 2019/2020. «Er bestaat echter een permanent risico op insleep.» Dit risico neemt nu toe, omdat het reisverkeer door de versoepeling van de coronamaatregelen weer toeneemt, aldus het BLV.

Afrikaanse varkenspest (AVP)

Het virus treft uitsluitend gehouden varkens en everzwijnen, veroorzaakt bij de dieren koorts, ademhalingsproblemen en zwakte en leidt doorgaans binnen zeven tot tien dagen tot de dood. Voor mensen is het ongevaarlijk.

https://youtu.be/MvEG5T4yggM

Nadat de Duitse boerenbond uit angst voor financiële verliezen een intensievere bejaging van everzwijnen eiste als zogenaamd noodzakelijke preventiemaatregel, steeg het aantal gedode wilde dieren in het jachtjaar 2017/2018 landelijk met 42 % ten opzichte van het voorgaande jaar, tot 836.900 dieren.

PETA eist nu een landelijk verbod op drukjachten in Duitsland en wijst erop dat de aan hun territorium gebonden everzwijnen vooral door drukjachten naar verder afgelegen gebieden worden verjaagd. Een intensievere bejaging is niet doelmatig, omdat de ziekte vooral wordt overgedragen en verspreid via besmette voedsel- en slachtafvalresten, dus door de mens. Een overdracht naar veehouderijen zou, als die al plaatsvindt, gebeuren via landbouwers – die vaak zelf recreatieve jagers zijn – en werknemers. Daarom zouden preventiemaatregelen alleen daar zinvol zijn.

Vooral door drukjachten worden everzwijnen opgeschrikt en vluchten zij over de grenzen van jachtvelden heen. Dit draagt bij aan een snelle verspreiding van ziekten. Daarom moet federaal landbouwminister Julia Klöckner onmiddellijk een verbod op drijf- en drukjachten uitvaardigen. De dieren zelf zijn honkvast en dragen zonder invloed van de mens ruimtelijk niet noemenswaardig bij aan de verspreiding van het virus.

aldus Peter Höffken, vakreferent bij PETA

Achtergrondinformatie

Ook het FLI benadrukt: „Bejaging zou onrust kunnen brengen onder de daar levende zwijnenroedels en onder bepaalde omstandigheden kan dit leiden tot uitgesproken zwerfbewegingen, die het risico op verspreiding van de ziekteverwekker vergroten“.

De thans al uitgeoefende hoge jachtdruk is bovendien contraproductief, omdat deze leidt tot groei van de populatie. Studies tonen aan dat everzwijnen op intensieve bejaging reageren met een verhoogde voortplantingsgraad. Om die reden neemt de populatie al jaren toe. Populaties wilde dieren reguleren zichzelf via voedselbeschikbaarheid, klimaat en ziekten. Wetenschappers hebben aangetoond dat vrouwelijke dieren in bejaagde everzwijnpopulaties eerder geslachtsrijp worden en dat het geboortecijfer stijgt.