Wat kost de hobbyjacht Zwitserland werkelijk?

De jachtlobby benadrukt graag dat hobbyjagers vergunningsgelden en jachtpachten betalen.

Wat daarbij verzwegen wordt: deze inkomsten dekken de werkelijke kosten van het systeem bij lange na niet. Tot de correcte rekening behoren ook de uitgaven voor jachtadministraties op kantonnaal niveau, de kosten van de afhandeling van wildschade, de uitgaven voor wildhoeders en jachtopzieners alsook de kosten van de strafvervolging bij jachtdelicten.

Het dossier Wat de hobbyjacht Zwitserland werkelijk kost toont aan dat er voor het hobbyjachtsysteem in Zwitserland nooit een volledige kostenrekening openbaar is voorgelegd. Dat is geen vergissing, maar een structureel probleem van een systeem dat nooit op zijn maatschappelijke efficiëntie is getoetst.

De kosten van de jachtadministratie

In Zwitserland is de hobbyjacht een kantonnale aangelegenheid – de kantons regelen, bewaken en controleren haar. Daarvoor onderhouden zij jachtinspectoraten, korpsen van wildhoeders en bestuurlijke apparaten. De kosten van deze infrastructuur worden zelden transparant weergegeven en zijn in kantonnale begrotingen vaak verstopt in bredere posten.

Daar komen de indirecte kosten nog bij: juridische geschillen, communicatie met overheden, politiek werk in parlementaire commissies en de kosten van de jachtwetgeving op federaal en kantonnaal niveau. De Zwitserse jachtwet (JSG) en haar kantonnale uitvoeringsbepalingen vereisen voortdurend onderhoud, herziening en handhaving.

Wildschade en de daaruit voortvloeiende kosten

Een deel van de kosten is direct meetbaar: wildschade aan landbouwgewassen en bos wordt in Zwitserland jaarlijks op miljoenen geraamd. Het gaat daarbij niet alleen om schade door soorten die daadwerkelijk bejaagd worden. Een deel van deze schade ontstaat door wilde dieren waarvan de populatiestructuur door de hobbyjacht is veranderd, bijvoorbeeld door de decimering van natuurlijke predators.

Het wildhoedersmodel toont aan dat een professioneel beheer deze schade kan voorkomen, doordat wilddierpopulaties op ecologisch zinvolle wijze worden gehouden in plaats van jachtkundig gemanipuleerd.

Jachtongevallen: de verborgen maatschappelijke kosten

Elk jaar vinden in Zwitserland jachtongevallen plaats met gewonden en dodelijke slachtoffers. Het dossier Jachtongevallen in Zwitserland documenteert dat de officiële statistieken onvolledig zijn en dat het werkelijke aantal ongevallen onderschat wordt. Ongevallen die niet tot een aangifte leiden, bijna-ongevallen en psychische gevolgschade bij betrokkenen worden niet systematisch geregistreerd.

De maatschappelijke kosten van deze ongevallen – ziekenhuisopnames, invalidering, traumabehandeling, strafvervolging – komen voor rekening van de gemeenschap. Ze worden niet meegerekend in de kosten-batenanalyse van de jachtlobby, hoewel ze reëel en aanzienlijk zijn.

Loodmunitie: sluipende milieuvergiftiging

Een van de meest onderschatte kostenproblemen van de hobbyjacht is het gebruik van loodmunitie. Het dossier Loodmunitie toont aan dat looddeeltjes uit jachtmunitie bodems, waterlopen en wilde dieren verontreinigen. Roofvogels die resten van aangeschoten of niet geborgen wilde dieren eten, vergiftigen zich chronisch met lood.

De kosten van deze milieuverontreiniging zijn moeilijk te becijferen, maar reëel: soorten die door loodvergiftiging gedecimeerd worden, ontbreken in het ecosysteem, en de ecologische gevolgen zijn op de lange termijn merkbaar. Een wettelijke beperking van loodmunitie zou aanzienlijke maatschappelijke kosten voorkomen – maar dat strandt op het verzet van de jachtlobby.

Jacht en biodiversiteitsverlies als maatschappelijke schade

De hobbyjacht beïnvloedt de biodiversiteit, en biodiversiteitsverlies heeft economische kosten. Het dossier Jacht en biodiversiteit analyseert hoe ingrepen door de jacht populatiestructuren veranderen en welke gevolgen dat heeft voor ecosysteemdiensten. Ecosysteemdiensten – bestuiving, waterzuivering, bodemvorming, plaagregulering – zijn economisch waardeerbaar en verreweg duurder dan wat de hobbyjacht aan inkomsten genereert.

Wordt deze economische schade in de rekening meegenomen, dan keert de kosten-batenverhouding van de hobbyjacht duidelijk om.

Het probleem van de ontbrekende totaalrekening

Een centraal probleem is: er bestaat geen openbare totaalrekening van de hobbyjacht in Zwitserland. Geen enkel kanton en geen enkele federale dienst heeft ooit een volledige kosten-batenanalyse van het hobbyjachtsysteem voorgelegd. Dat is opmerkelijk in een land dat bij andere openbare uitgaven hoge transparantie-eisen stelt.

Deze structurele ondoorzichtigheid is geen toeval. Zolang er geen volledige rekening voorligt, valt het argument dat de hobbyjacht « zichzelf terugverdient » niet te weerleggen – maar ook niet te bevestigen.

Wat een professioneel systeem goedkoper zou maken

Het Jachtverbod Zwitserland en de Alternatieven voor de hobbyjacht laten zien dat een door de staat georganiseerd wildhoedersysteem in veel opzichten efficiënter zou zijn dan het huidige hobbysysteem. De administratieve lasten zouden dalen, omdat er geen jachtvergunningen, jachtgebiedspatenten en private afschotquota meer beheerd zouden hoeven worden. De kosten voor ongevalsgevolgen, strafvervolging en regulering van wildschade zouden door betere opleiding en duidelijke protocollen worden verlaagd.

Of een dergelijk systeem uiteindelijk goedkoper zou zijn, valt pas te beoordelen wanneer de volledige rekening van het huidige systeem op tafel ligt.

Conclusie

De kosten van de hobbyjacht in Zwitserland worden stelselmatig niet vastgesteld, niet gepubliceerd en niet bediscussieerd. Wat bekend is – ongevalskosten, administratieve lasten, loodverontreiniging, verlies aan biodiversiteit – wijst op een aanzienlijke wanverhouding tussen de werkelijke maatschappelijke kosten en het beweerde nut. Een openbare totaalrekening is allang nodig.

Verdiepende inhoud

• Wat de hobbyjacht Zwitserland werkelijk kost
• Jachtongevallen in Zwitserland
• Loodmunitie
• Jacht en biodiversiteit
• Het wildhoedermodel
• Jachtverbod Zwitserland