Van Zofingen de wereld in: JagdSchweiz als fabriek voor desinformatie

De vereniging JagdSchweiz is gevestigd in Zofingen – en van daaruit voorziet ze media, politiek en publiek regelmatig van voorstellingen die onafhankelijke wetenschappelijke toetsing niet doorstaan.

Dat blijkt zowel uit het positiepaper over vossenjacht van november 2025 als uit de huidige verspreiding van een methodologisch zwakke studie over wildvleeskwaliteit. Wie de patronen kent, herkent het systeem: selectieve bronkeuze, ontbrekend tegenbewijs, maar wel pakkende boodschappen voor de lobby van de recreatieve jacht. Het vossendossier van wildbeimwild.com heeft gedocumenteerd hoe JagdSchweiz problemen verzint die anderen allang hebben opgelost – van de vermeende vossenexplosie tot de weerlegde ziektethese. Bij het thema wildvleeskwaliteit werkt hetzelfde principe: er wordt een studie gepresenteerd die de lobbyboodschap onderbouwt – terwijl de rest van de onderzoekssituatie onvermeld blijft.

Meer hierover: Vossenjacht zonder feiten: Hoe JagdSchweiz problemen verzint

De Fulda-studie en haar methodologische zwakte

In april 2026 linkte JagdSchweiz naar een studie van de Hochschule Fulda, die geen significant kwaliteitsverschil vaststelde tussen vlees van drijfjacht en vlees van jacht vanuit een hoogzit. Wat de vereniging daarbij verzwijgt: de studie meet glucose in de tongspier – een weefsel met minimale glycogeenvoorraden, dat nauwelijks reageert op stressprikkels. Cortisol, het bepalende stresshormoon, werd helemaal niet gemeten.

Een tegenstudie, eveneens gepubliceerd in het European Journal of Wildlife Research gepubliceerd (Universiteit van Zagreb, 2025), kwam met een robuustere methodiek tot een andere bevinding: bij 407 wilde zwijnen werden de cortisolconcentraties rechtstreeks in het bloedserum gemeten. Dieren afkomstig van drijfjachten vertoonden met 431 nmol/L bijna viermaal hogere cortisolwaarden dan dieren uit individuele jachten (118 nmol/L). Vlees van drijfjachten vertoonde bovendien verhoogde pH-waarden en veranderde kleurparameters – beide indicatoren voor stressgerelateerde tekortkomingen in de vleeskwaliteit.

Een studie in Scientific Reports (Nedersaksen, 2021) bevestigt dit: de helft van alle onderzochte wilde zwijnen afkomstig van drijfjachten vertoonde expliciet verhoogde stresshormoonspiegels.

Paniek doodt – en dat proef je

Wanneer een wild dier wordt opgejaagd, aangeschoten of door drijven in paniek gebracht, reageert zijn lichaam zoals elk zoogdierorganisme op acute stress: cortisol en adrenaline overspoelen de spieren. Glycogeen wordt afgebroken tot glucose, lactaat hoopt zich op, de pH-waarde daalt of stijgt ongecontroleerd – afhankelijk van de intensiteit en duur van de belasting. Het resultaat is vlees dat in de levensmiddelenchemie wordt geclassificeerd als DFD (“dark, firm, dry”) of PSE (“pale, soft, exudative”): taai, waterig of donker verkleurd, met een verkorte houdbaarheid.

Het Robert Koch Institut beveelt aan de duur van de voorafgaande belasting vóór het schot zo kort mogelijk te houden – ook vanwege de gevolgen voor de vleeskwaliteit. De aanzitjacht, waarbij het dier nietsvermoedend vanuit rust wordt geschoten, levert volgens de huidige stand van het onderzoek het diervriendelijkste en kwalitatief hoogwaardigste vlees op. De drijfjacht is daar het tegenovergestelde van – en JagdSchweiz in Zofingen weet dat.

Meer hierover: Let op: waarschuwing tegen wildvlees van de recreatieve jager

Loodpartikels: onzichtbaar, onopgehelderd, gevaarlijk

Het tweede grote probleem is de besmetting door loodmunitie. Het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR) stelde in het LEMISI-project (2011–2014) vast: vlees van dieren die met loodmunitie zijn geschoten, bevat aanzienlijk hogere loodconcentraties dan vlees van loodvrije jacht – en dat niet alleen in het schotkanaal, maar over een groot gebied in het weefsel, omdat loodkogels bij de inslag uiteenvallen in honderden microscopisch kleine splinters, die zich tot 45 cm van het inschotgat verwijderd in het vlees kunnen verspreiden.

Lood is een zeer giftig zwaar metaal waarvoor geen veilige grenswaarde bestaat. Het beschadigt het zenuwstelsel, de nieren en het hart- en vaatstelsel – bij kinderen vooral de hersenontwikkeling. Het BfR raadt kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen met een kinderwens expliciet aan om af te zien van wildvlees dat afkomstig is van jacht met loodmunitie. Een studie in Environmental Research (2024) toonde aan dat personen die regelmatig wildvlees eten, gemiddeld 51 procent hogere loodgehaltes in het bloed hebben dan mensen die dat niet doen.

In Zwitserland consumeren recreatieve jagers en hun huishoudens volgens het Bundesamt für Lebensmittelsicherheit (BLV) tot 90 porties wildvlees per jaar – een belasting die het BLV uitdrukkelijk als zorgwekkend bestempelt.

Parasieten: zes ziekteverwekkende soorten in wildvlees

Het BfR documenteerde in 2018 in een uitgebreid standpunt (nr. 045/2018) zes voor de mens pathogene parasietsoorten die regelmatig in wildvlees worden aangetroffen: toxoplasma (toxoplasmose), trichinella (trichinellose), sarcosporidiën (sarcosporidiose), varkenslintworm (cysticercose, teniasis), kleine vossenlintworm (echinokokkose) en de leverbot van Dicrocoelium. Vooral wilde zwijnen gelden als belangrijkste gastheer voor Trichinella spp., die parasiteren in het skeletspierweefsel en bij de mens tot ernstige ziekten kunnen leiden. Het Robert Koch Institut wijst erop dat vlees van wilde zwijnen uit particuliere jacht "naar ervaring niet altijd wordt onderzocht" – in tegenstelling tot slachtvee, dat aan een sluitende veterinaire controle onderworpen is.

Daarnaast is er hepatitis E: het Universitätsklinikum Bonn registreert stijgende aantallen gevallen, die onder andere worden toegeschreven aan de consumptie van rauw of onvoldoende gaar wildvlees.

Het ‘eerlijke’ vlees en zijn blinde vlek

De lobby van de recreatieve jacht vermarkt wildvlees met termen als ‘eerlijk’, ‘natuurlijk’ en ‘regionaal’. Wat daarbij buiten beeld blijft: wildvlees valt niet onder een vergelijkbare controleketen als slachtvee. Er is geen gestandaardiseerd slachthuisonderzoek, geen sluitende bewaking van de koelketen, geen verplichte meting van stresshormonen. Wie het vlees van een opgejaagd, aangeschoten of langdurig ongekoeld liggend dier als ‘natuurproduct’ verkoopt, bedrijft marketing – geen voedselveiligheid.

Het patroon is hetzelfde als bij het positiedocument over de vossenjacht: JagdSchweiz in Zofingen brengt een handige halve waarheid de wereld in, laat de ongemakkelijke studies weg en hoopt dat niemand doorvraagt. Wildbeimwild.com vraagt door.

Het Genève-model laat sinds 1974 zien dat professioneel wildbeheer mogelijk is zonder recreatieve jagers. Wildbeheerders werken met vastgelegde procedures, wetenschappelijke begeleiding en duidelijke kwaliteitsnormen – dat is het verschil tussen wildlifebescherming en recreatieve jacht.

Bronnen:

• Kuhnhenn S., Braun-Münker M., Ecker F. (2025): Influence of driven hunts on selected game meat quality parameters in central Germany. European Journal of Wildlife Research 71:82. DOI: 10.1007/s10344-025-01959-8
• Kroatische studie (2025): Fear of the hunt in wild boar: stress response and meat quality. European Journal of Wildlife Research. DOI: 10.1007/s10344-025-02032-0
• Güldenpfennig et al. (2021): Een aanpak om stress als gevolg van drijfjachten te beoordelen aan de hand van cortisolniveaus bij wilde zwijnen. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-021-95927-2
• BfR-standpunt Nr. 045/2018: Wildvlees: gezondheidskundige beoordeling van humaanpathogene parasieten in wild
• BfR / LEMISI-project (2018): Lead content in wild game shot with lead or non-lead ammunition. PLOS ONE. DOI: 10.1371/journal.pone.0200792
• Robert Koch Institut: RKI-gids Trichinellose (bijgewerkt 2025)
• Environmental Research (2024): Jagen met lood – verband tussen loodgehalte in het bloed en consumptie van wildbraad