Van Zofingen de wereld in: JagdSchweiz als fabriek van desinformatie

De vereniging JagdSchweiz is gevestigd in Zofingen – en van daaruit voorziet ze media, politiek en publiek regelmatig van voorstellingen die onafhankelijke wetenschappelijke toetsing niet doorstaan.

Dat blijkt zowel uit het standpuntdocument over de vossenjacht van november 2025 als uit de actuele verspreiding van een methodisch zwakke wildvleesstudie. Wie de patronen kent, herkent het systeem: selectieve bronnenkeuze, ontbrekende tegenbewijzen, maar wel pakkende boodschappen voor de jachtlobby. Het vossendossier van wildbeimwild.com heeft gedocumenteerd hoe JagdSchweiz problemen verzint die anderen allang hebben opgelost – van de vermeende vossenexplosie tot de weerlegde epidemiethese. Bij het thema wildvleeskwaliteit werkt hetzelfde principe: er wordt een studie gepresenteerd die de lobbyboodschap ondersteunt – terwijl de gehele overige onderzoeksstand onvermeld blijft.

Meer hierover: Vossenjacht zonder feiten: hoe JagdSchweiz problemen verzint

De Fulda-studie en haar methodische zwakte

In april 2026 plaatste JagdSchweiz een link naar een studie van de Hochschule Fulda, die geen significant kwaliteitsverschil tussen vlees van drijfjachten en zitjachten vaststelde. Wat de vereniging daarbij verzwijgt: de studie meet glucose in de tongspier – een weefsel met minimale glycogeenvoorraden, dat nauwelijks op stressprikkels reageert. Cortisol, het maatgevende stresshormoon, werd helemaal niet gemeten.

Een tegenstudie, eveneens in het European Journal of Wildlife Research gepubliceerd (Universiteit Zagreb, 2025), kwam met een robuustere methodiek tot een andere bevinding: bij 407 wilde zwijnen werden de cortisolconcentraties in het bloedserum direct gemeten. Dieren uit drijfjachten vertoonden met 431 nmol/L bijna vier keer hogere cortisolwaarden dan dieren uit individuele jacht (118 nmol/L). Vlees uit drijfjachten vertoonde bovendien verhoogde pH-waarden en veranderde kleurparameters – beide indicatoren voor stressgerelateerde gebreken in de vleeskwaliteit.

Een studie in Scientific Reports (Nedersaksen, 2021) bevestigt: de helft van alle onderzochte wilde zwijnen uit drijfjachten vertoonde expliciet verhoogde stresshormoonspiegels.

Paniek doodt – en dat proef je

Wanneer een wild dier wordt opgejaagd, aangeschoten of door drijven in paniek wordt gebracht, reageert zijn lichaam zoals elk zoogdierorganisme op acute stress: cortisol en adrenaline overspoelen de spieren. Glycogeen wordt afgebroken tot glucose, lactaat hoopt zich op, de pH-waarde daalt of stijgt ongecontroleerd – afhankelijk van de sterkte en duur van de belasting. Het resultaat is vlees dat in de levensmiddelenchemie als DFD («dark, firm, dry») of PSE («pale, soft, exudative») wordt geclassificeerd: taai, waterig of donker verkleurd, met een verkorte houdbaarheid.

Het Robert Koch Institut adviseert om de duur van de voorbelasting vóór het schot zo kort mogelijk te houden – ook vanwege de gevolgen voor de vleeskwaliteit. De aanzitjacht, waarbij het dier nietsvermoedend vanuit rust wordt geschoten, levert volgens de huidige stand van het onderzoek het meest diervriendelijke en kwalitatief hoogwaardigste vlees op. De drijfjacht is daar het tegenovergestelde van – en JagdSchweiz in Zofingen weet dat.

Meer hierover: Let op: waarschuwing voor wildvlees van de hobbyjager

Loodpartikels: onzichtbaar, ongeklaard, gevaarlijk

Het tweede grote probleem is de besmetting door loodmunitie. Het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR) stelde in het LEMISI-project (2011–2014) vast: vlees van met loodmunitie geschoten dieren bevat aanzienlijk hogere loodconcentraties dan vlees uit loodvrije jacht – en dat niet alleen in het schotkanaal, maar wijdverspreid in het weefsel, omdat loodprojectielen bij de inslag uiteenvallen in honderden microscopisch kleine splinters, die zich tot 45 cm van het inschotgat in het vlees kunnen verspreiden.

Lood is een uiterst giftig zwaar metaal waarvoor geen veilige grenswaarde bestaat. Het beschadigt het zenuwstelsel, de nieren en het hart- en vaatstelsel – bij kinderen vooral de hersenontwikkeling. Het BfR raadt kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen met een kinderwens uitdrukkelijk aan af te zien van wildvlees uit de jacht met loodmunitie. Een studie in Environmental Research (2024) toonde aan dat personen die regelmatig wildvlees eten, gemiddeld 51 procent hogere bloedloodwaarden hebben dan niet-consumenten.

In Zwitserland consumeren hobby hunters en hun huishoudens volgens het federale bureau voor levensmiddelenveiligheid (BLV) tot 90 porties wildvlees per jaar – een belasting die het BLV nadrukkelijk als zorgwekkend bestempelt.

Parasieten: zes ziekteverwekkende soorten in wildvlees

Het BfR documenteerde in 2018 in een uitgebreid advies (nr. 045/2018) zes humaanpathogene parasietsoorten die regelmatig in wildvlees worden aangetroffen: toxoplasma (toxoplasmose), trichinella (trichinellose), sarcosporidiën (sarcosporidiose), de varkenslintworm (cysticercose, taeniasis), de kleine vossenlintworm (echinokokkose) en de Duncker'se spierbotworm. Vooral wilde zwijnen gelden als hoofdgastheer voor Trichinella spp., die in de skeletspieren parasiteren en bij de mens tot ernstige aandoeningen kunnen leiden. Het Robert Koch Institut wijst erop dat vlees van wilde zwijnen uit de particuliere jacht «naar ervaring niet altijd onderzocht wordt» – anders dan slachtvee, dat aan een sluitende veterinaire controle is onderworpen.

Daar komt hepatitis E bij: het Universitätsklinikum Bonn registreert stijgende aantallen gevallen, die onder meer worden teruggevoerd op de consumptie van rauw of onvoldoende gegaard wildvlees.

Het «eerlijke» vlees en zijn leemte

De hobby hunters vermarkten wildvlees met begrippen als «eerlijk», «natuurlijk» en «regionaal». Wat daarbij wordt verzwegen: wildvlees is niet onderworpen aan een controleketen die vergelijkbaar is met die van slachtvee. Er is geen gestandaardiseerd slachthuisonderzoek, geen sluitende bewaking van de koelketen, geen verplichte meting van stresshormonen. Wie het vlees van een opgejaagd, aangeschoten of langere tijd ongekoeld liggend wild als «natuurproduct» verkoopt, bedrijft marketing – geen levensmiddelenveiligheid.

Het patroon is hetzelfde als bij het standpuntdocument over de vossenjacht: JagdSchweiz in Zofingen brengt een gemakkelijke halve waarheid in omloop, laat de ongemakkelijke studies weg en hoopt dat niemand doorvraagt. Wildbeimwild.com vraagt door.

Het Geneefse model toont sinds 1974 aan dat professioneel wildbeheer zonder hobbyjagers mogelijk is. Wildhoeders werken met geregelde procedures, wetenschappelijke begeleiding en duidelijke kwaliteitsnormen – dat is het verschil tussen wildbescherming en hobbyjacht.

Bronnen:

• Kuhnhenn S., Braun-Münker M., Ecker F. (2025): Influence of driven hunts on selected game meat quality parameters in central Germany. European Journal of Wildlife Research 71:82. DOI: 10.1007/s10344-025-01959-8
• Kroatische studie (2025): Fear of the hunt in wild boar: stress response and meat quality. European Journal of Wildlife Research. DOI: 10.1007/s10344-025-02032-0
• Güldenpfennig et al. (2021): An approach to assess stress in response to drive hunts using cortisol levels of wild boar. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-021-95927-2
• BfR-advies nr. 045/2018: Wildvlees: gezondheidkundige beoordeling van humaanpathogene parasieten in wild
• BfR / LEMISI-project (2018): Lead content in wild game shot with lead or non-lead ammunition. PLOS ONE. DOI: 10.1371/journal.pone.0200792
• Robert Koch Institut: RKI-gids Trichinellose (geactualiseerd 2025)
• Environmental Research (2024): Hunting with lead – association between blood lead levels and wild game consumption