PETA's onwoord van het jaar: “ratten van de lucht”

Diervriendelijke taal gewenst: naar analogie met de actie “Onwoord van het jaar” van de Gesellschaft für deutsche Sprache gaat PETA sinds 2008 jaarlijks op zoek naar het meest dierenvijandige woord.

Nadat vooraf talrijke voorstellen waren ingediend op de Facebook-pagina van de dierenrechtenorganisatie, stemden dierenvrienden op Facebook en Instagram: “ratten van de lucht” won uiteindelijk als PETA's onwoord van het jaar 2017. Zowel ratten als duiven zijn in geen enkel opzicht “vies” of gevaarlijke overdragers van ziekten. En bovenal verdienen ze ons respect!

Discriminerend en vernederend

“De term ‘ratten van de lucht’ is discriminerend, versluierend, vernedert de betrokken levende wezens – en voldoet daarmee aan alle criteria voor het meest dierenvijandige woord”, aldus dr. Edmund Haferbeck, hoofd van de afdeling Recht en Wetenschap bij PETA. “Knaagdieren gelden bij sommige mensen nog altijd als vies en hinderlijk – PETA’s Onwoord van het jaar 2017 versterkt deze vooroordelen, projecteert de negatieve gevoelens op stadsduiven en is daarmee dubbel dierenvijandig.”

Met het “Onwoord van het jaar” wil de dierenrechtenorganisatie wijzen op discriminerende termen en het taalgebruik op de lange termijn diervriendelijker maken. Dit jaar kwamen onder andere “probleemwolf”, “zeevruchten”, “gevechtshond” en “olifantenmanagement” in de voorselectie voor de titel. Taal beïnvloedt aantoonbaar ons denken en handelen, omdat onze waarneming zich laat leiden door begrippen. Met woorden als “domme koe” of “varkensstal” projecteren we automatisch negatieve eigenschappen op de betreffende dieren – en dat ten onrechte, zoals ook PETA’s Onwoord van het jaar 2017 laat zien: in het debat over de juiste omgang met de toenemende duivenpopulaties in onze steden worden de gevoelige vogels belasterd als “ratten van de lucht”. Duiven zijn echter uitgesproken fascinerend: ze leven monogaam en zorgen liefdevol voor hun nakomelingen. De vogels hebben een goed geheugen en kunnen zelfs mensen herkennen. Veel mensen weten niet dat zogenaamde stadsduiven verwilderde huis- en postduiven zijn, die zonder onze hulp nauwelijks kunnen overleven. Postduivenhouders, die de dieren in hun vrije tijd bij de zogenaamde postduivensport onaanvaardbare prestaties laten leveren, zijn daarom medeverantwoordelijk voor de “stadsduivenproblematiek”. Ook het imago van ziekteverspreider klopt niet; de bijvoorbeeld vaak aangehaalde salmonellabacteriën zijn diersoortspecifiek en zijn vrijwel niet op mensen overdraagbaar. Ratten verdienen eveneens onze bescherming en ons respect. De leergierige knaagdieren zijn uiterst zindelijk en poetsen zichzelf meerdere keren per dag – dat ze parasieten of virussen overdragen is minder waarschijnlijk dan bij contact met honden of katten. Net als wij zijn ratten gevoelig en zeer sociaal: ze verdedigen hun familie, spelen met elkaar en slapen tegen elkaar aan gekropen.

Diervriendelijk duivenbeheer in plaats van doden

Duiven hebben een natuurlijke levensverwachting van twaalf tot 15 jaar, maar overleven in Duitse steden zelden langer dan twee jaar. Ze worden vergiftigd, doodgeschoten, uitgehongerd of gevangen om «vakkundig» gedood te worden met een injectie, door de kop af te rukken of door breuk van de nek. Deze doodacties verkleinen de populaties echter slechts tijdelijk; verlaten broed- en slaapplaatsen worden door nieuw aangevlogen duiven weer ingenomen.

Veel effectiever zijn maatregelen die tal van gemeenten in Duitsland al toepassen om de populatie succesvol en diervriendelijk te verkleinen: speciaal ingerichte duiventillen maken het mogelijk de vogels gericht te laten nestelen en hun voortplanting te beheersen; zo kunnen duiveneieren bijvoorbeeld worden vervangen door gipseieren.

Het motto van PETA luidt: dieren zijn er niet om door ons te worden gegeten, gedragen of gebruikt als vermaak, om proeven op te doen of om op welke andere manier dan ook uit te buiten.

Wat u kunt doen

Taal bepaalt ons wereldbeeld: kies uw woorden zorgvuldig. Maar daden zijn nog belangrijker: informeer u over het duivenbeheer van uw stad, doe mee of zet u vrijwillig in, bijvoorbeeld door te helpen bij het verzorgen van een duiventil. Veel dierenbeschermingsverenigingen ter plaatse zitten tegen hun grens aan en zijn altijd dankbaar voor helpers. Word ambassadeur – tegen vooroordelen en voor een begripvoller samenleven van mens en dier! Meer over de Dierenwereld op wildbeimwild.com.