Moratorium op het afschieten van lynxen bij een genetisch bedreigde populatie
In plaats van afschotverzoeken moeten genetische verversing, consequente bestrijding van stroperij en wetenschappelijk basiswerk centraal staan.
1. Motie
De Regeringsraad wordt opgedragen om aan het kantonnale parlement een voorstel voor te leggen tot wijziging van de wet inzake jacht en de bescherming van wilde dieren (………) alsook van de jachtverordening (…………), waarmee in het kanton (………) de omgang met de lynx opnieuw wordt geregeld. De wetsherziening dient in het bijzonder te waarborgen dat
- geen verzoek tot regulering respectievelijk afschot van lynxen wordt ingediend of goedgekeurd zolang de kantonnale of regionale deelpopulatie volgens de vakinstanties KORA en FIWI genetisch verarmd is of afhankelijk is van externe genetische verversing
- vóór elk reguleringsverzoek een onafhankelijke, gepubliceerde bestandsanalyse voorhanden moet zijn, die de genetische diversiteit, inteeltindicatoren alsook de invloed van stroperij en verkeersongevallen op het lokale bestand aantoont
- een wetenschappelijk bewijs moet worden geleverd dat een afname van de bestanden van evenhoevig wild daadwerkelijk toe te schrijven is aan de aanwezigheid van de lynx, voordat een regulering mag worden aangevraagd, rekening houdend met het afschot door de jacht als alternatieve verklaring
- het kanton (………) actief en met voldoende middelen optreedt tegen de stroperij van lynxen, met name door systematische controle van bekende trekcorridors, consequente strafvervolging en de analyse van cameravalmonitoring op aanwijzingen van illegale ingrepen
- ambtsdragers alsook leden van kantonnale jacht- en wildcommissies hun persoonlijke activiteit als hobbyjager moeten bekendmaken voordat zij meewerken aan besluiten over lynxregulering, en zich bij belangenconflicten terugtrekken
- het kanton (………) zich bij de federale overheid ervoor inzet dat verzoeken tot lynxregulering door het Federaal Bureau voor Milieu (BAFU) alleen worden goedgekeurd bij een sluitend wetenschappelijk bewijs van een ernstige aantasting van het jachtregaal en met inachtneming van de genetische toestand van de populatie
- de Regeringsraad in de boodschap uiteenzet
- hoe hoog het aandeel illegale sterfgevallen (stroperij) in de totale sterfte van de lynx in het kanton (………) in de afgelopen tien jaar was
- welke maatregelen ter genetische verversing van de kantonnale respectievelijk regionale lynxpopulatie reeds zijn onderzocht of uitgevoerd
- welke financiële en personele middelen voor een doeltreffende bestrijding van stroperij aanvullend vereist zouden zijn
De Regeringsraad houdt in zijn voorstel rekening met de bevoegdheden van de bond volgens de jachtwet (JSG) alsook met de classificatie van de lynx als nationaal prioritaire soort op de Rode Lijst.
2. Korte motivering
De Euraziatische lynx geldt in Zwitserland als nationaal prioritaire, streng beschermde soort. De huidige populatie gaat terug op een klein aantal stichtingsdieren uit de Slowaakse Karpaten, die in de jaren zeventig werden herintroduceerd. Volgens het vakcentrum voor roofdierecologie KORA hebben de Alpenlynxen ten opzichte van hun voorouders 46 procent van de genetische diversiteit verloren, de Juralynxen 30 procent. Inteeltgevolgen zoals veelvuldig voorkomende hartgeruisen zijn al gedocumenteerd. KORA en het Instituut voor Vis- en Wilddiergezondheid (FIWI) stellen vast dat de populatie op middellange termijn genetisch moet worden opgefrist, niet gereduceerd.
Reguleringsverzoeken worden regelmatig gemotiveerd met teruglopende hoefdierbestanden, zonder dat er een wetenschappelijk bewijs van de causaliteit voorhanden is. Tegelijkertijd tonen studies, zoals een in 2021 in «Frontiers in Conservation Science» gepubliceerd, peer-reviewed onderzoek van een internationaal onderzoeksteam onder leiding van prof. Raphaël Arlettaz (Universiteit Bern), aan dat lage lynxbestanden in afzonderlijke regio's terug te voeren kunnen zijn op systematische stroperij en niet op ontbrekende prooi of ongunstige habitatomstandigheden. Een reguleringsverzoek voor een populatie waarvan de lage stand aantoonbaar door illegale ingrepen werd veroorzaakt, keert de vakinhoudelijke logica om.
Daar komt de kwestie van de belangenpositie bij: beslist of werkt een ambtsdrager mee aan een reguleringsverzoek terwijl deze zelf tot de hobbyjacht behoort, dan ontstaat er een structureel belangenconflict ten opzichte van een bevolking aan wie de wilde dieren als gemeengoed toebehoren. Transparantie en verschoningsplichten scheppen hier vertrouwen in de objectiviteit van het kantonale wilddierenbeleid.
Volgens het bondsrecht hoeft geen enkel kanton van Zwitserland de hobbyjacht te voorzien. Het is het recht van de kantons om te beslissen of en hoe de jacht op beschermde soorten wordt geregeld. Het kanton Genève toont al meer dan 50 jaar hoe professioneel, staatsgeleid wilddierenbeheer zonder belangenconflict en zonder reguleringsdruk op genetisch verarmde soorten kan functioneren.
Een moratorium op lynxregulaties bij aantoonbaar bedreigde genetische toestand schept tijd voor een wetenschappelijk gefundeerde basis, geeft prioriteit aan het bestrijden van stroperij boven afschot en positioneert het kanton (………) als koploper in een zakelijke, op bewijs gebaseerde omgang met predatoren.