Nijlganzen doodgeschoten bij de Stadlersee: hobbyjacht verwoest idylle

Het mannetje dreef dood in het meer, het vrouwtje werd op een aangrenzend veld geschoten.

Wandelaars en omwonenden, die het ganzenpaar maandenlang hadden geobserveerd en zich aan zijn nakomelingen hadden verheugd, reageerden met afschuw en verdriet. Een omwonende richtte zelfs een herdenkingswebsite op, schrijft 20.min.ch.

Invasief of gewoon ongewenst?

De nijlgans is oorspronkelijk afkomstig uit Afrika en werd in de 18e eeuw als siervogel naar Europa gebracht. Ontsnapt uit gevangenschap stichtten de dieren in het wild levende populaties. Sinds 2003 broedt de soort ook in Zwitserland. In de EU staat ze sinds 2017 op de lijst van «invasieve uitheemse soorten», en de Zwitserse federale wet verplicht de kantons de verspreiding van de broedpopulatie te voorkomen.

Maar wat betekent «invasief» nu eigenlijk? De nijlgans benut vergelijkbare leefgebieden als inheemse watervogels en kan deze beconcurreren. BirdLife Schweiz bevestigt dat maatregelen nodig zijn. Tegelijkertijd erkent de organisatie dat de dieren ook hadden kunnen worden gevangen. De greep naar het geweer is dus geenszins zonder alternatief.

Hobbyjacht als «oplossing»: makkelijk, wreed, twijfelachtig

De zaak bij de Stadlersee laat op exemplarische wijze zien hoe de hobbyjacht werkt: een hobbyjager schiet twee dieren dood die door de lokale bevolking worden gewaardeerd, beroept zich op de legaliteit en verdwijnt. Achter blijven dode dieren en treurende mensen. Dat het afschot «juridisch onberispelijk» was, maakt het nog niet ethisch verantwoord.

De hobbyjacht dient zich steeds aan als eenvoudige oplossing, waar genuanceerdere benaderingen gevraagd zouden zijn. Vangen, verplaatsen, legselbeheer, verjagen: al deze methoden bestaan en worden in andere landen met succes toegepast. Maar ze vereisen vakkennis, geduld en de wil om dieren als voelende wezens te behandelen, niet als schietschijven.

Wanneer mededogen tot probleem wordt verklaard

Bijzonder veelzeggend is de reactie op het verdriet van de buurtbewoner. In reactiekolommen en vanuit de hobbyjagers wordt medeleven met dieren regelmatig afgedaan als naïef of «vermenselijkend». Het zogenaamde «ach-effect» wordt belachelijk gemaakt. Maar het vermogen om empathie voor andere levende wezens te voelen, is geen zwakte. Het is een uiting van een waardeverandering die de hobbyjacht-lobby met alle middelen probeert tegen te houden.

De buurtbewoner brengt het op de juiste manier onder woorden: dieren zijn vaak de betere voorbeelden. Een nijlgansenpaar dat samen kuikens grootbrengt, verdient meer respect dan een hobbyjager die het vanuit een hinderlaag doodschiet.

De grotere vraag: van wie is de natuur?

Het voorval bij de Stadlersee werpt een fundamentele vraag op: van wie is de natuur? Van de hobbyjagers, die met pachtcontracten en jachtvergunningen over leven en dood beslissen? Of van de gemeenschap, die geniet van de dierenwereld en streeft naar een geweldloos samenleven?

De regulering van invasieve soorten kan in bepaalde gevallen noodzakelijk zijn. Maar de manier waarop dit wordt uitgevoerd, zegt veel over onze samenleving. Zolang de hobbyjacht als standaardinstrument geldt, zullen taferelen zoals bij de Stadlersee geen einde nemen: schoten op klaarlichte dag, dode dieren voor de ogen van gezinnen en kinderen, en de cynische verklaring dat alles «juridisch onberispelijk» zou zijn.

Het is tijd dat Zwitserland andere wegen inslaat. Wegen die zowel recht doen aan de soortenbescherming als aan de dierenbescherming. De hobbyjacht hoort daar niet bij.