Jachtvergunningenboom: bijna een half miljoen hobbyjagers in Duitsland

De Merkur juicht: Duitsland heeft meer hobbyjagers dan ooit tevoren.

467’682 mensen bezitten in dit land een jachtvergunning, 42 procent meer dan drie decennia geleden. Torsten Reinwald, persvoorlichter en plaatsvervangend directeur van de Deutscher Jagdverband (DJV), mocht in de Merkur onweersproken als «bioloog» optreden en verklaren dat hobbyjagers «iets doen voor de biodiversiteit voor de eigen voordeur». «Toegepast natuurbehoud» zit in het «DNA van de jagers».

Geen enkele kritische zin. Geen tegenwoord. Geen dode genoemd.

Reinwald: bioloog of lobbyist?

Reinwald heeft biologie gestudeerd. Zijn diploma ligt in het verleden. Zijn huidige functie is een andere: hij is plaatsvervangend directeur en persvoorlichter van de Deutscher Jagdverband – een fulltime belangenbehartiger voor een vrijetijdslobby met bijna een half miljoen leden. Wanneer een persvoorlichter in opdracht van zijn verband media voorziet van informatie, is dat lobbywerk, geen wetenschappelijke expertise. De Merkur heeft dit onderscheid niet gemaakt. Dat is geen vergissing, dat is slechte journalistiek.

Tot 40 doden per jaar – geen woord in de Merkur

Wat Reinwald niet vermeldt en de Merkur niet navraagt: elk jaar sterven in Duitsland tot 40 mensen door hobbyjagers en jagerswapens. Daar komen nog honderden gewonden bij. De slachtoffers zijn jachtcollega's, echtgenotes, buren, wandelaars, bergwandelaars, mountainbikers en spelende kinderen.

Noch de Jagdverband, noch overheidsinstanties, noch het Federaal Bureau voor de Statistiek houdt statistieken bij over doden en gewonden door jacht en jagerswapens. Dodelijke relatiedrama's, waarbij hobbyjagers hun partner of familieleden doodschieten, gelden als misdrijf en duiken in geen enkel officieel jachtongevallenoverzicht op. Een studie van het Max-Planck-Instituut komt op ongeveer 100 doden bij familiedrama's per jaar in Duitsland, meestal met legale wapens.

Over dit alles: geen woord in de Merkur. In plaats daarvan: «Fascinatie natuur».

De natuurbehoudmythe

Reinwalds kernbewering dat hobbyjacht «toegepaste natuurbescherming» zou zijn, is wetenschappelijk niet houdbaar. Studies tonen aan dat intensieve bejaging de groei van veel dierpopulaties veroorzaakt: hobbyjacht vernietigt familieverbanden en sociale structuren, leidt tot vroegtijdige geslachtsrijpheid en daarmee tot hogere geboortecijfers.

De wildbioloog prof. dr. Josef Reichholf benadrukt dat wildpopulaties zichzelf altijd al hebben gereguleerd, voornamelijk door natuurlijke omgevingsinvloeden zoals ziekten, voedselbeschikbaarheid en weersomstandigheden. De hobbyjacht creëert het probleem dat ze beweert op te lossen.

«Hegen met het wapen»: het Geneefse tegenmodel

De DJV beroept zich graag op de wettelijke «hegeplicht» – de vermeende opdracht om door middel van jacht voor gezonde wildbestanden te zorgen. Hegen met het wapen: de natuur kapotschieten om haar te beschermen. Wie deze tegenstrijdigheid niet ziet, wil haar niet zien.

Het kanton Genève bewijst sinds 1974 dat het anders kan. Vóór het jachtverbod werden jaarlijks ruim 400 jachtvergunningen verkocht. Vandaag verrichten twaalf professionele wildhoeders van de «Police de la nature» alle noodzakelijke ingrepen in de wildpopulatie – voor het hele kanton. Het resultaat na ruim 50 jaar is duidelijk: de biodiversiteit is sterk toegenomen. Het aantal overwinterende watervogels is van enkele honderden vervmeervoudigd tot ongeveer 30’000. Genève herbergt vandaag de grootste haaspopulatie en een van de laatste patrijzenpopulaties van Zwitserland. Herten en wilde zwijnen, vóór het verbod praktisch uitgeroeid, zijn teruggekeerd.

En de kosten? Volgens fauna-inspecteur Gottlieb Dandliker kost de hele exploitatie – inclusief preventie van wildschade en vergoedingen aan landbouwers – de belastingbetaler minder dan een kop koffie per persoon en per jaar. Er werden geen extra functies gecreëerd ten opzichte van het vroegere systeem. Dat is echte natuurbescherming. Niet 400 hobbyjagers met hightech-geweren en SUV's.

Wapentoegang als verzwegen motief

Meer dan een kwart van de nieuwe jachtaktehouders had geen enkele voorervaring met de jacht, bijna evenveel komen uit de stad. Wat de DJV niet uitvraagt: de jachtakte is een van de meest toegankelijke legale wegen naar gevaarlijke wapens in Duitsland. Met een geldige jachtakte mogen houders vergunningsplichtige lange wapens evenals twee korte wapens verwerven en bezitten. Dat dit motief in geen enkele DJV-enquête opduikt, is geen toeval.

Hightech in plaats van kunde

Wat hobbyjagers tegenwoordig het bos in dragen, heeft niets gemeen met wat een natuurvolk onder jagen verstaat. Warmtebeeldcamera's herkennen dieren in volledige duisternis, GPS-gekoppelde wildcamera's registreren dierbewegingen de klok rond, AI-ondersteunde richtkijkers nemen afstandsmeting en ballistische berekening automatisch over. Het Amerikaanse bedrijf Tracking Point ontwikkelde «smart rifles», waarbij de schutter het doel alleen nog hoeft te markeren. Het schot gaat vanzelf af zodra het richtpunt klopt, ook op meer dan 900 meter afstand. Daarbij komt nog de zware SUV als terreinvoertuig.

Een natuurvolk heeft dat allemaal niet nodig. De hedendaagse hobbyjager zou zonder dit arsenaal verloren zijn. Wat hij doet, is geen natuurbeleving. Het is technologisch opgevoerd vrijetijdsdoden.

Wildbraad: lood, carcinogenen en de WHO

Wildvlees is zonder dagenlange marinades, intensieve kruidenbehandeling of verdere verwerking tot worst en gerookte producten voor de meeste mensen simpelweg oneetbaar. Geen mens eet het rauw – dat is voorbehouden aan de predatoren, die geen vuur en geen keuken nodig hebben. Daarmee belandt wildbraad in de praktijk precies in de categorie die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als groep 1-carcinogeen heeft ingedeeld: verwerkt rood vlees, in dezelfde risicoklasse als arseen, asbest en tabaksrook.

Wie deze eenvoudige, wetenschappelijk onderbouwde verbanden niet begrijpt of bewust verzwijgt, heeft in de natuur niets te zoeken. Een organisatie die WHO-waarschuwingen noch in de jachtopleiding noch in haar persberichten vermeldt, is geen natuurbeschermingsorganisatie. Ze is een sekte en schaadt naast de wilde dieren ook haar leden volkomen bewust.

Daar komen metaalresten uit de munitie nog bij. Het probleem is structureel onoplosbaar: loodhoudende munitie laat aantoonbaar verhoogde loodgehaltes achter in het schotkanaal en in het omliggende weefsel. Maar ook de veelgeprezen «loodvrije» alternatieven – koper, zink, wolfraam, tin – lossen het probleem niet op, ze verplaatsen het slechts. Onderzoeken tonen aan dat vrijgekomen zink- en koperionen uit alternatieve munitie zeer toxisch kunnen werken op bepaalde organismen. Zelfs het Amerikaanse leger voerde wolfraamhoudende oefenkogels in als «minder toxisch» alternatief, maar staakte de aanschaf ervan nadat latere studies de onschadelijkheid in twijfel trokken. Het grondprobleem blijft: wie metalen kogels in een dier schiet dat daarna gegeten moet worden, brengt onvermijdelijk zware metalen in het levensmiddel. Loodvrij betekent niet gifvrij.

In Duitsland is loodmunitie bij de jacht in meerdere deelstaten al verboden, in Nedersaksen sinds april 2025 volledig. De jachtlobby viert dit als vooruitgang. Wat ze verzwijgt: het munitieprobleem blijft bestaan. Daar komt nog de ongecontroleerde hygiëne bij de wildverwerking in het veld bij, en het feit dat 60 procent van de bekende menselijke infectieziekten van dierlijke oorsprong is. Wildverwerkingsbedrijven zijn aan veel minder strenge controles onderworpen dan slachthuizen. De risico's van wildvlees vormen een op zichzelf staand gezondheidsthema, dat de DJV consequent verzwijgt.

Een wet uit de tijd van de gelijkschakeling

Met de Rijksjachtwet van 1934 werden jachtverenigingen ontbonden, hun leden gedwongen in de «Reichsbund Deutsche Jägerschaft» en werd de jagerij gelijkgeschakeld. Göring nam het Pruisische voorbeeld over en voorzag het van een preambule vol nazi-ideologie. De huidige federale jachtwet stoelt op deze grondslag.

Het Merkur-artikel is verenigingscommunicatie in journalistiek gewaad. Torsten Reinwald mocht onweersproken als «bioloog» optreden, hoewel hij in zijn hoofdberoep lobbyist is. Tot 40 doden per jaar door jagerswapens: geen woord. De wetenschappelijk bewezen zelfregulatie van de natuur: geen woord. Het Geneefse tegenmodel: geen woord. De jachtakte als wapentoegang: geen woord. Het hightech-arsenaal: geen woord. De WHO-classificatie en munitierisico's: geen woord.

In plaats daarvan: «Toegepaste natuurbescherming». «Het DNA van de jagers». «Biodiversiteit voor de eigen voordeur».

Dat is volksverlakkerij met perskaart.

Meer achtergrond over de jachtwetgeving, over jachtongevallen en geweld door hobbyjagers en over de psychologie van de hobbyjacht vind je op wildbeimwild.com.