Kamperen en bivakkeren: Goed om te weten

Kamperen en bivakkeren in de wildernis belooft avontuur en biedt, juist in de bergen, vanwege het coronavirus een alternatief voor overnachten in berghutten. Het brengt echter ook gevaren met zich mee en kampeerders moeten op een aantal dingen letten, zodat ze noch mens noch dier verstoren.

Sinds 11 mei 2020 mogen berghutten weer open en hun bedrijf hervatten. Zij moeten wel over een beschermingsconcept beschikken waarmee ze laten zien hoe ze de geldende voorschriften van de Bondsraad willen naleven. De SAC stelt een lijst beschikbaar van de SAC-hutten die al geopend zijn of dit in de komende weken van plan zijn. De lijst wordt voortdurend aangevuld en bijgewerkt.

Belangrijk voor een hutbezoek:

1. Reserveer je slaapplaats – zonder reservering geen overnachting.
2. Bezoek een hut alleen als je gezond bent.
3. Neem zelf mee: mondmaskers, desinfectiemiddel, handdoek.
4. Geen slaapplaats zonder eigen hutslaapzak.
5. Neem je afval weer mee terug naar het dal.
6. Laat niets achter behalve je voetafdrukken.

Camping

Deze zomer zullen meer mensen hun vakantie in eigen land doorbrengen, wat ook gevolgen kan hebben voor de beschikbare plaatsen op campings. Een alternatief daarvoor is vrij kamperen, dat vooral in de bergen voor veel mensen een bijzondere aantrekkingskracht heeft. Naast de wettelijke situatie, die per kanton of zelfs per gemeente verschilt, zijn er ook enkele gedragsregels waar de kampeerder rekening mee moet houden.

Bij het overnachten in de bergen is het belangrijk om rekening te houden met anderen en de leefgebieden van de Wilde dieren te sparen. Daarbij moet men niet vergeten dat er voor bivakkeren (zonder tent) en kamperen (met tent) ook wettelijke bepalingen bestaan.

Goede planning voor een rustige nachtrust

Bedenk vooraf goed waar je wilt overnachten en houd daarbij rekening met de natuur. Zoek op de landelijke kaart naar leefgebieden die zo min mogelijk problemen opleveren. Mijd rivierdalen en vochtige gebieden, omdat daar vaak zeldzame planten groeien. Vanuit ecologisch oogpunt zijn locaties boven de boomgrens meestal onbedenkelijk.

Informeer je voor je eigen veiligheid over de weersomstandigheden en houd bij het kiezen van je locatie ook rekening met mogelijke natuurgevaren, zoals steenslag, lawines, hoogwater en onweer. Kamperen op kopjes of graten bij onweer is bijzonder gevaarlijk. Ook vrij kamperen langs stromend water brengt een groter risico met zich mee, omdat beken of rivieren door hevige regenval of de werking van waterkrachtcentrales plotseling kunnen aanzwellen. Houd in geval van twijfel een veilige afstand tot het stromende water. De volgende afbeelding helpt je bij het kiezen van de ideale locatie.

De wettelijke situatie rond kamperen en bivakkeren

In Zwitserland bestaat er geen eenduidige regeling voor vrij kamperen. In het algemeen is volgens de Zwitserse Alpenclub een noodbivak overal toegestaan, evenals overnachten op een privéterrein. Het is daarbij belangrijk om vooraf toestemming te vragen aan de grondeigenaar of boer. Om te achterhalen van wie een stuk grond is, kun je bij de gemeente navraag doen. Afzonderlijke overnachtingen in de bergen boven de boomgrens worden meestal gedoogd, zolang je je met respect gedraagt.

De kantons en gemeenten hebben echter elk hun eigen wettelijke bepalingen. Het loont daarom de moeite om je vóór elke uitstap bij de betreffende gemeente te informeren of vrij kamperen daar mogelijk is. Martin Künzle van de Zwitserse Alpenclub (SAC) benadrukt bovendien dat het belangrijk is om natuurbeschermingsgebieden op kantonaal en gemeentelijk niveau te respecteren. Die zijn, anders dan bijvoorbeeld jachtvrije gebieden, niet te zien op map.geo.admin.ch, maar zijn meestal wel goed bewegwijzerd ter plaatse. Meer gedetailleerde informatie over de beschermingsbepalingen van de afzonderlijke natuurbeschermingsgebieden vind je op de geoportalen van de kantons.

Als voorbeeld van de uiteenlopende regelingen noemt Künzle enkele gemeenten (Leuk, Zermatt, Vercasca-dal) die een verbod op vrij kamperen hebben ingesteld, en het kanton Obwalden, waar het herhaaldelijk overnachten op dezelfde plek (buiten campings) bij wet verboden is. De TCS heeft een overzicht van de kantonale regelingen opgesteld.

Meer informatie vind je op de Website van de SAC en in hun Merkblad over kamperen en bivakkeren.