«Ik heb geschoten en er meteen spijt van gekregen»: Voor de rechtbank ontmaskert de hobbyjacht zich als sport

Begin twintig, werknemer van een waterbedrijf in Unieux.

In november 2024 zag hij een everzwijn uit het struikgewas komen, greep naar het geweer dat hij naar eigen zeggen tijdens het seizoen voortdurend in de auto bij zich heeft, en haalde de trekker over. «Ik heb geschoten en er meteen spijt van gekregen», zei hij volgens «Le Progrès» voor de rechters. De zaak klinkt als een eenmalige misstap. In werkelijkheid legt hij iets veel fundamentelers bloot.

De vereniging maakt zich zorgen over «het aanzien van haar sport»

De krant «Le Progrès» berichtte op 24 mei 2026 over een hele reeks hobbyjagers die zich voor de rechtbank moesten verantwoorden wegens lokken, stroperij of het ontbreken van de kenmerking van geschoten wild. Opmerkelijk is daarbij niet de afzonderlijke overtreding, maar de motivering waarmee de jachtvereniging hard optreedt tegen dergelijke gevallen: ze schaden «het aanzien van hun sport».

Daarmee zegt de jagerij zelf wat ze anders met grote inspanning ontkent. Wie over zijn sport spreekt, beoefent een hobby. Een hobby rechtvaardigt echter geen overheidsopdracht, geen noodzaak en al helemaal geen dienst aan de samenleving. Het is vrijetijdsplezier, en niets anders.

«Vijftien vossen per jaar»: de jaarbalans als puntenstand

In dezelfde berichtgeving valt de zin die het bericht zijn kop geeft: «Ik maak vijftien vossen per jaar.» Wie zijn gedode dieren als een persoonlijke puntenstand telt, beschrijft geen ecologisch beheer. Hij beschrijft een vrijetijdsbesteding met een streefcijfer, een soort seizoenstabel.

Precies op dit punt valt de centrale beschermingsclaim van de hobbyjacht uiteen. Zolang het doden wordt verkocht als een nuchtere, ongeliefde plichttaak, kan de schijn van een openbare opdracht worden gehandhaafd. Maar zodra een hobbyjager in de rechtszaal trots of terloops zijn jaarbalans noemt, valt deze façade weg. Het geldende jachtrecht levert hiervoor het passende kader, doordat het de vos het hele jaar door vrijgeeft om te schieten.

De mythe van de openbare opdracht

Frankrijk levert hierbij het schoolvoorbeeld op grote schaal. Jaar in jaar uit worden daar tussen de 600.000 en een miljoen vossen gedood; de predator geldt officieel als «soort die schade kan veroorzaken». Een wetenschappelijke grondslag ontbreekt: de Franse autoriteit voor voedsel en milieu ANSES kwam reeds in 2023 tot de conclusie dat geen enkele vossendoding om gezondheidsredenen gerechtvaardigd is. De vos reguleert muizenpopulaties, houdt ziekten in toom en stabiliseert het evenwicht. Hij is een nuttig dier, geen schadelijk dier.

Zelfs de Franse Senaat windt zich in bochten om een eerlijke kwalificatie en schrijft dat de jacht zich «noch tot een sport, noch tot een vrijetijdsbesteding, noch tot een reguleringstaak» laat reduceren. Deze formule is de poging om alles tegelijk te zijn en niets daarvan te hoeven bewijzen. De rechtszaken uit de Loire tonen aan hoe weinig daarvan in het dagelijks leven overblijft. Van de zogenaamde opdracht wordt een geweer in de kofferbak, dat bij de eerste de beste gelegenheid wordt getrokken.

Stroperij daar, waar «iedereen weet» dat er gestroopt wordt

De plaats delict van Pascal is geen toeval. «Iedereen weet dat er in dit gebied gestroopt wordt», citeert «Le Progrès» het Franse bureau voor biodiversiteit. Het waterbedrijf staat bekend als wildzwijnen-territorium, ook onder de werknemers, tot wie de jonge man behoort. Waar het doden tot een openbaar geheim wordt, vervaagt de grens tussen legale hobbyjacht en simpele stroperij volledig. Beide volgen dezelfde logica: daar is een dier, dus wordt er geschoten.

De impuls, niet de noodzaak

«Ik dacht niet na, ik greep naar mijn geweer. Ik dacht: dat lukt me wel.» Pascals eigen relaas is de eerlijkste beschrijving van het mechanisme dat de psychologie van de jacht al lang benoemt. Het is de prikkel van het raak schieten, de jachtdrift van de mens, het genot van het doden. Het is niet het koele verstand van een beheerder die een populatie in opdracht van de overheid stuurt.

Juist dit onderscheid is doorslaggevend. Een publieke opdracht wordt nuchter, gecontroleerd en navolgbaar uitgevoerd. Een hobby leeft van de impuls. Pascals tranen veranderen daar niets aan. Ze bevestigen alleen dat hier geen professional aan het werk was die een taak verrichtte, maar een mens die voor een verleiding bezweek.

Wat overblijft

Het rapport uit het departement Loire is daarom waardevoller dan honderd debatten. Het zijn hier niet dierenbeschermers die beweren dat de hobbyjacht sport is. De jagersbond zelf noemt het zo, wanneer hij voor zijn reputatie vreest. En de hobbyjagers zelf bevestigen het, wanneer ze hun jaarbalans aan vossen opsommen of een wild zwijn schieten, omdat ze het net «zouden kunnen».

Een activiteit die haar bevrediging uit het doden haalt en die haar trefferquote telt, verdient geen bescherming als algemeen nuttige dienstverlening. Ze is wat ze is: een vrijetijdsplezier ten koste van wilde dieren. Wie dat begrepen heeft, bekijkt elke eis voor meer afschot en langere uitzonderingen op de gesloten jachttijd met andere ogen. Het gaat niet om natuurbescherming, het gaat om het behoud van een hobby.