BBC Future linkt naar wildbeimwild.com in groot wasbeer-rapport

De gerenommeerde Britse wetenschapsredactie BBC Future heeft in een recent onderzoek naar de geschiedenis en controverse rond wasberen in Duitsland verwezen naar een artikel van wildbeimwild.com.

Dat toont aan: ons werk aan de wetenschappelijke duiding van de EU-lijst van invasieve soorten bereikt ook internationaal een vakpubliek.

Wat BBC Future bericht

In het artikel «The controversial story of the North American raccoons wreaking havoc in Germany» reconstrueert journalist Matthew Ponsford de geschiedenis van de wasberen in Duitsland, van de weerlegde legende dat NS-functionaris Hermann Göring persoonlijk de uitzetting van de dieren zou hebben bevolen, tot de huidige populatieomvang van naar schatting twee miljoen dieren.

Centraal in het artikel staat de duiding van wildecologe Berit Michler van het Thünen-Institut. Zij leidde in het Müritz-Nationaalpark de tot dusver langste en grootste Europese veldstudie naar de wasbeer en kwam tot de conclusie dat er geen bewijs is voor een aanzienlijke bedreiging van de inheemse biodiversiteit door de dieren. Op dit punt verwijst BBC Future rechtstreeks naar ons artikel «Wasberen horen niet thuis op de EU-lijst van invasieve soorten», waarin wij het ontbreken van een wetenschappelijke basis voor de EU-brede classificatie van de wasbeer als invasieve soort hebben gedocumenteerd.

Een debat met twee kanten

BBC Future geeft de positie genuanceerd weer. Torsten Reinwald van de Deutscher Jagdverband spreekt de inschatting van Michler tegen en verwijst naar onderzoeken van de Goethe-Universität Frankfurt, die negatieve effecten op amfibieën en hun eiafzet zouden aantonen. Daarmee wordt het onderzoeksproject ZOWIAC. Wat in het BBC-artikel niet wordt vermeld: zoals we in ons artikel «ZOWIAC en de hobbyjacht-lobby: hoe een wasbeerstudie wordt geïnstrumentaliseerd» hebben aangetoond, verzamelen bij ZOWIAC grotendeels hobbyjagers zelf de monsters, terwijl de regionale jachtverenigingen van Hessen en Beieren het project steunen en publiekelijk promoten. Wie belang heeft bij meer afschot, drukt hier dus zijn stempel op de gegevensbasis, een methodologisch belangenconflict dat de wetenschappelijke onafhankelijkheid van dergelijke cijfers ernstig in twijfel trekt. Studies die door hobbyjagers ten behoeve van de hobbyjacht worden verzameld, vinden in de rest van de wetenschappelijke wereld dan ook weinig weerklank.

Deze discrepantie tussen het publieke optreden van zogenaamd neutrale «instituten» of «onderzoeksprojecten» en hun feitelijke nabijheid tot de hobbyjacht-lobby is geen op zichzelf staand geval. We hebben dit patroon ook in onze factcheck «Wanneer het ‹instituut› de hobbyjacht verdedigt» gedocumenteerd. Het artikel maakt in zijn geheel duidelijk: een pauschaal verhaal over de wasbeer als «plaag» valt wetenschappelijk niet eenduidig te onderbouwen, evenmin als de tegenovergestelde aanname van volledige onschadelijkheid. De ecologische gevolgen van de wasbeer in Europa zijn volgens Michler in het artikel in totaal nog te weinig onderzocht; des te belangrijker is het om na te gaan wie er achter de afzonderlijke studies staat en welke belangen daarin meespelen.

Deze controverse is ook relevant voor het debat over de hobbyjacht in Zwitserland. Waar populaties met verwijzing naar vermeende bedreigingen voor de inheemse fauna worden vrijgegeven voor afschot, loont het de moeite om te kijken naar de werkelijke gegevens, zoals ons dossier over neozoën en hobbyjacht in Zwitserland alsook onze bijdragen in de categorie Jacht en Milieu & Natuurbescherming uitvoerig aantonen.

Wat het langetermijnonderzoek in het Müritz-Nationalpark laat zien

Precies dit gebrek aan gegevens, dat Michler in het BBC-artikel aankaart, kan met concrete cijfers uit het Müritz-Nationalpark zelf worden opgevuld. Nationalparkbeheerder Ulrich Messner bericht over een meerjarig onderzoek waarbij duizenden mestmonsters van wasberen werden verzameld en onder de microscoop geanalyseerd. Het resultaat spreekt het gangbare beeld duidelijk tegen: wasberen zijn volgens dit onderzoek vooral alleseters met een hoog aandeel plantaardig voedsel, die voornamelijk eten wat overvloedig aanwezig en gemakkelijk te bemachtigen is, zoals regenwormen, slakken en mosselen. Zoogdieren maken slechts ongeveer zes procent van het voedsel uit, vogels zelfs maar ongeveer drie procent, hoewel de wasbeer juist vaak wordt beschuldigd van het jagen op beschermde vogelsoorten.

Deze cijfers zijn afkomstig uit dezelfde regio en dezelfde onderzoeksomgeving waarop ook Michlers uitspraak in het BBC-artikel steunt, en onderbouwen daarmee des te meer waarom de generieke classificatie als ecologische bedreiging wetenschappelijk op wankele benen staat.

«Een hart voor wasberen»

Passend bij het thema hebben wij gisteren een nieuwe video van de ARD gepubliceerd: «Een hart voor wasberen». Deze toont de situatie in Mecklenburg-Voor-Pommeren, waar wasberen in tuinen, vuilnisbakken en onder daken voor conflicten met bewoners zorgen. De dierenbeschermster Heike Gronow zet zich daar in voor een zakelijke, diervriendelijke omgang met de dieren en laat zien hoe conflicten geweldloos kunnen worden opgelost, in plaats van reflexmatig te kiezen voor afschot door hobbyjagers.

Meer bijdragen over het thema wilde dieren vind je in onze categorie Wilde dieren en in de volledige video-mediatheek.