Szukaj

Popularne tematy

Przestępczość & łowiectwo Łowiectwo Kampanie & łowiectwo Psychologia & łowiectwo Ustawa łowiecka Dzikie zwierzęta

Polowanie norowe

Polowanie norowe oznacza: psy myśliwskie są wpuszczane do nor lisów lub borsuków, aby zaganiać predatorów pod ziemią, tak by można było je zastrzelić na zewnątrz. To, co się przy tym dzieje, wymyka się publicznej kontroli: podziemne konfrontacje, ukąszenia, blokady w ciasnym systemie korytarzy, ciężkie obrażenia – zarówno dla dzikiego zwierzęcia, jak i dla psa. Ekspertyza prawna fundacji Stiftung Tier im Recht dochodzi do wniosku: praktykowanie polowania norowego może pod względem prawa ochrony zwierząt wielokrotnie wypełniać znamiona znęcania się nad zwierzętami.

Kilka szwajcarskich kantonów wyciągnęło z tego konsekwencje. Turgowia jako pierwszy kanton zakazała polowania norowego w 2017 roku na mocy uchwały Rady Wielkiej. Zurych poszedł w jej ślady 1 stycznia 2023 roku, wprowadzając nową kantonalną ustawę łowiecką. Bazylea-Okręg zakazała go zasadniczo, z wyjątkami. Berno uchwaliło w 2024 roku daleko idący zakaz z wąsko ujętymi regulacjami wyjątkowymi. Kanton Vaud zakazał polowania norowego z dniem 15 grudnia 2021 roku. Jednocześnie na poziomie federalnym toczy się postępowanie nad motją 23.3303 «Zakaz okrutnego dla zwierząt polowania norowego». Trend jest jasny – i można go także przenieść na kantony, które nie mają jeszcze wiążących regulacji.

Czego możesz się tu spodziewać

Czym jest polowanie norowe i jak przebiega: Metoda, przebieg, zaangażowane zwierzęta oraz uchwała Rady Rządowej Solury jako źródło pierwotne.
Główny problem: niewidoczność i brak kontroli: Dlaczego polowanie norowe odbywa się dokładnie tam, gdzie kontrola publiczna jest najmniej możliwa.
Cierpienie zwierząt jest uwarunkowane systemowo, a nie jest pojedynczym przypadkiem: Co konkretnie stwierdza ekspertyza prawna Tier im Recht.
Sztolnie treningowe: przemysł szkoleniowy polowania norowego: Co dzieje się z lisami w sztucznych norach treningowych – i co mówi na ten temat Niemiecki Związek Ochrony Zwierząt.
Aktualny stan prawny w kantonach: Stan na 2026 rok – kto zakazał, kto jeszcze nie, i gdzie wyjątki wydrążają zakaz.
Motja 23.3303: polowanie norowe jako temat polityki federalnej: Na jakim etapie jest poziom federalny i dlaczego jest to ważne.
Argumenty JagdSchweiz i ich obalenie: Stanowiska lobby w teście faktów.
Żądania IG Wild beim Wild: Co oznaczałby prawdziwy, kompletny zakaz.
Co możesz zrobić: Możliwości działania dla osób prywatnych, organizacji i podmiotów politycznych.
Szybkie linki: Wszystkie dowody, źródła sądowe, doniesienia medialne i materiały dossier.

Czym jest polowanie norowe i jak przebiega

Polowanie norowe to forma polowania, w której tak zwany pies norowiec jest wpuszczany do nory lisa lub borsuka. Pies wnika do nory – rozgałęzionego podziemnego systemu korytarzy –, osacza dzikie zwierzę i wypędza je przez korytarze na zewnątrz. Na zewnątrz wokół nory ustawiają się myśliwi hobbyści i próbują ustrzelić lisa lub borsuka, gdy opuszcza norę. Tak opisuje to wprost i bez ogródek uchwała Rady Rządowej kantonu Solura.

Borsuk i lis to główne zwierzęta będące celem polowania norowego. Borsuk w Szwajcarii nie podlega polowaniom – polowanie norowe na borsuki jest zasadniczo niedozwolone na mocy prawa federalnego. W przypadku lisa stan prawny różni się w zależności od kantonu. Co istotne: polowanie norowe nigdy nie jest polowaniem regulacyjnym wymagającym udokumentowanej szkody jako warunku. Stosuje się je jako zwykłą metodę łowiecką – czyli jako polowanie rekreacyjne w ukryciu.

Więcej na ten temat: Polowania w Szwajcarii: sprawdzenie faktów, rodzaje polowań, krytyka oraz Polowanie z pułapkami w Szwajcarii

Główny problem: niewidoczność i brak kontroli

Polowanie norowe odbywa się pod ziemią. To, co dzieje się w norze, wymyka się jakiejkolwiek publicznej kontroli. Kontakt między psem a dzikim zwierzęciem w wąskim systemie korytarzy, ugryzienia, blokady, wyczerpanie i stany paniki są nie tylko możliwe – są strukturalnie prawdopodobne, ponieważ dwa zwierzęta różnych gatunków spotykają się w minimalnej przestrzeni bez możliwości ucieczki.

Nawet jeśli ktoś twierdzi, że polowanie norowe prowadzone jest „czysto”: metoda ta strukturalnie wytwarza niekontrolowalne sytuacje. Psy zakleszczają się w norze i duszą się – to nie pojedynczy przypadek, lecz uznane ryzyko, o którym w kręgach myśliwskich mówi się wewnętrznie. Dzikie zwierzęta giną w norze, ranne i bez wyjścia. Dla opinii publicznej, dla niezależnych organów kontrolnych i dla ochrony zwierząt wszystko to pozostaje niewidoczne. Nie jest to cecha, którą można usunąć dzięki lepszemu szkoleniu. To strukturalna właściwość metody działającej w ukryciu.

Więcej na ten temat: Prawo łowieckie i kontrola: dlaczego samonadzór nie wystarcza oraz Polowanie a ochrona zwierząt: co praktyka robi z dzikimi zwierzętami

Cierpienie zwierząt jest uwarunkowane systemowo, a nie incydentalne

Ekspertyza prawna „Die Baujagd unter dem Aspekt des Tierschutz- und Jagdrechts” fundacji Stiftung Tier im Recht – opracowana przez Gieri Bolligera, Andreasa Rüttimanna i Vanessę Gerritsen – stanowi podstawową analizę prawną szwajcarskiego polowania norowego. Dochodzi ona do jednoznacznego wniosku: prowadzenie polowania norowego może z punktu widzenia prawa o ochronie zwierząt wielokrotnie wypełniać znamiona znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art. 26 ust. 1 TSchG.

Wniosek Casimira von Arxa (GLP) w kantonie Berno – popierany przez SVP, EVP, FDP, SP, Zielonych i Mitte – stwierdza: «Przeprowadzanie polowań norowych z reguły nie jest konieczne. Nie da się również wykazać trwałego regulującego wpływu na populację lisów czy borsuków». Rada Rządowa Berna podziela tę ocenę: polowanie norowe jest praktykowane już tylko rzadko, nie ma powszechnego regulacyjnego wpływu na populacje, a wciąż dochodzi do ran u psów i dzikich zwierząt. Zaleca przyjęcie wniosku.

Więcej na ten temat: Dzikie zwierzęta, śmiertelny strach i brak znieczulenia oraz Polowanie norowe – legalne znęcanie się nad zwierzętami w imię tradycji łowieckiej

Sztuczne nory treningowe: przemysł szkoleniowy polowania norowego

Polowanie norowe ma własny przemysł szkoleniowy: sztuczne nory treningowe (Schliefanlagen). Są to sztucznie wykonane, podziemne systemy rur, w których psy myśliwskie są przygotowywane do działania w prawdziwych norach lisich. Lis służy przy tym jako «bodziec» – często oddzielony od psa kratą, ale w bezpośrednim kontakcie z napierającym zwierzęciem.

Niemiecki Związek Ochrony Zwierząt stwierdza jednoznacznie: «Wykorzystywanie lisów w sztucznych norach treningowych należy uznać za sprzeczne z ochroną zwierząt. Podczas działania w sztucznych norach jedno zwierzę jest szkolone na drugim. Narusza to ustawę o ochronie zwierząt. Nawet jeśli lis i pies pozostają oddzieleni kratą, postępowanie to wiąże się z ogromnym stresem dla lisów, które dodatkowo przez całe życie muszą wegetować w małych klatkach». Ekspertyza Tier im Recht stwierdza, że szkolenie psów norowych w sztucznych norach z żywymi lisami może wiązać się dla tych zwierząt z «ogromnym cierpieniem i lękiem». Lis w sztucznej norze treningowej nie jest przyrządem treningowym. Jest czującym zwierzęciem, trwale utrzymywanym w sytuacji, która strukturalnie wywołuje u niego strach i stres.

Więcej na ten temat: Psy myśliwskie: między wykorzystaniem, cierpieniem a instrumentalizacją oraz Mity łowieckie: 12 twierdzeń, które powinieneś krytycznie sprawdzić

Aktualny stan prawny w kantonach: stan na 2026

Trend jest jednoznaczny – w jednym kierunku: odejście od polowania norowego. Aktualny przegląd:

Kanton	Status polowania norowego
Turgowia	Zakazane od 2017 (pierwszy kanton); wyjątki możliwe za zgodą departamentu
Zurych	Zakazane od 1 stycznia 2023 (nowa kantonalna ustawa łowiecka)
Vaud	Zakazane od 15 grudnia 2021
Bazylea-Okręg	Co do zasady zakazane na mocy nowelizacji ustawy łowieckiej z 2020; wyjątki możliwe za zezwoleniem
Berno	Uchwalono daleko idący zakaz; wyjątki tylko za zezwoleniem władz i przy spełnieniu łącznych warunków
Pozostałe kantony	Brak jednolitej regulacji w skali całej Szwajcarii; w wielu kantonach nadal dozwolone lub w szarej strefie

Decydujący jest wzorzec stojący za wyjątkami: «zakaz z wyjątkami» jest tyle wart, ile jego mechanizmy kontroli. Tam, gdzie zezwolenia na wyjątki wydawane są według miękkich kryteriów, bez niezależnej weryfikacji, zakaz może w praktyce pozostać w dużej mierze bezskuteczny.

Więcej na ten temat: Prawo łowieckie i kontrola oraz Wzorcowe teksty dla krytycznych wobec łowiectwa inicjatyw w parlamentach kantonalnych

Wniosek 23.3303: Polowanie norowcowe jako temat polityki federalnej

Na szczeblu federalnym parlament rozpatruje wniosek 23.3303 «Zakaz okrutnego dla zwierząt polowania norowcowego». Nie jest to pierwsza sprawa federalna dotycząca tego tematu. Już w 2002 roku złożono sprawę 02.3737 «Zakaz polowania norowcowego i ulepszenia w poszukiwaniu rannej zwierzyny». To pokazuje: debata o polowaniu norowcowym nie jest nowa. Jest wielokrotnie podejmowana politycznie i potrzeba nieustannej presji społeczeństwa obywatelskiego, aby również na szczeblu federalnym doprowadziła do wiążącego rezultatu.

Kantony z przychylnymi łowiectwu rządami mogą de facto utrzymać polowanie norowcowe poprzez wyjątki i luki w egzekwowaniu prawa, dopóki nie istnieje prawo federalne ustanawiające jasne minimalne standardy. Dlatego wniosek 23.3303 jest politycznie istotny: nie jako dyskusja kończąca temat, lecz jako narzędzie nacisku na rzecz zakazu bez tylnych furtek.

Więcej na ten temat: Zakaz okrutnego dla zwierząt polowania z pułapkami i wabikami (wzorcowa inicjatywa) oraz Działaj przeciwko hobbystycznemu łowiectwu

Argumenty JagdSchweiz i ich obalenie

«Polowanie norowcowe jest niezbędne dla bioróżnorodności.» JagdSchweiz argumentuje, że polowanie norowcowe przyczynia się do regulacji drapieżników, które rzekomo zagrażają ptakom gniazdującym na ziemi. Ta narracja ignoruje fakt, że głównych przyczyn spadku liczebności gatunków – utraty siedlisk, intensywnego rolnictwa, pestycydów, zanieczyszczenia światłem – nie da się rozwiązać poprzez polowanie norowcowe. «Bioróżnorodność» jest przyklejana jako etykieta na praktykę problematyczną z punktu widzenia dobrostanu zwierząt, której wpływu na populacje ptaków ani nie udowodniono, ani nie określono ilościowo. Rada Rządowa kantonu Berno wyraźnie stwierdza: «Trwałego regulującego wpływu na populację lisa lub borsuka nie da się udowodnić.»

«Do walk dochodzi rzadko.» Nawet tam, gdzie nie dochodzi do bezpośredniej walki, metoda ta jest strukturalnie ryzykowna: pies i dzikie zwierzę w minimalnej przestrzeni, bez możliwości ucieczki. Stres, panika i strach pojawiają się także bez bezpośredniego kontaktu. A do tego: to, co naprawdę dzieje się w norze, nigdy nie podlega publicznej kontroli. Ani twierdzenia o „rzadkich walkach”, ani twierdzenia przeciwne nie da się niezależnie zweryfikować. I to właśnie jest problem.

„To tradycja.” Tradycja nie jest usprawiedliwieniem cierpienia zwierząt. Walki kogutów, szczucie niedźwiedzi i corrida to również dawne tradycje. Nowoczesne społeczeństwa zakazały ich, ponieważ ochrona zwierząt i wartości społeczne ewoluowały. Kilka szwajcarskich kantonów już podjęło ten krok w odniesieniu do polowania w norach. To nie atak na tradycję, lecz dojrzałość społeczna.

Postulaty IG Wild beim Wild

Ogólnokrajowy zakaz polowania w norach bez luk prawnych: Wyjątki są możliwe wyłącznie w przypadku udokumentowanej, poważnej sytuacji nadzwyczajnej, za zezwoleniem niezależnego organu i przy obowiązkowej kontroli skuteczności – nie jako standardowe narzędzie myśliwskie.
Zakaz urządzeń typu Schliefanlagen: Każde szkolenie, w którym dzikie zwierzęta wykorzystywane są jako obiekty treningowe, jest nie do przyjęcia z punktu widzenia prawa o ochronie zwierząt. Dotyczy to również zagród dla dzików, zagród treningowych i podobnych urządzeń.
Obowiązek przejrzystości: Publiczne statystyki dotyczące akcji polowania w norach, wydanych zezwoleń wyjątkowych, incydentów, rannych psów i dzikich zwierząt oraz kontroli następczych.
Niezależny nadzór: Kontrola przez instytucje, które nie są powiązane ze środowiskiem myśliwskim i nie mają strukturalnych konfliktów interesów z lobby łowieckim.

Co możesz zrobić

Dokumentuj: Zapisuj i zgłaszaj informacje o akcjach polowania w norach lub urządzeniach typu Schliefanlagen w twoim regionie, podając miejsce, datę, zdjęcia i oznakowanie.
Napisz do kantonu: Domagaj się jasnych zasad – nie „zakazu z miękkimi wyjątkami”, lecz wiążących warunków, twardych kryteriów i niezależnej kontroli.
Political Monitoring: Śledź motion 23.3303 w Radzie Federalnej i bezpośrednio zwracaj się do przedstawicielek i przedstawicieli parlamentu.
Udostępnij dossier: Aby polowanie w norach nie pozostało w mroku – dosłownie.

Szybkie linki

Artykuły na Wild beim Wild:

Powiązane dossier:

Nasze wymagania

Polowanie norowe to forma polowania, która odbywa się w ukryciu, pod ziemią, poza wszelką możliwością kontroli. Właśnie dlatego mogło ono istnieć tak długo: czego nikt nie widzi, tego nikt nie krytykuje. Ekspertyza prawna Tier im Recht jasno wykazała, co ta metoda oznacza pod względem prawnym. Kilka kantonów wyciągnęło z tego właściwe wnioski. Brakuje jeszcze szczelnego zakazu federalnego bez wyjątków, które podważałyby zakaz w jego egzekwowaniu.

IG Wild beim Wild dokumentuje stan debaty, sytuację prawną w kantonach oraz argumenty lobby myśliwskiego, aby podmioty polityczne, media i opinia publiczna mogły podejmować decyzje w oparciu o solidne fakty. Niniejsze dossier jest na bieżąco aktualizowane, ilekroć wymagają tego nowe decyzje kantonalne, interpelacje parlamentarne lub wyroki sądowe.

Wezwanie do działania: Masz informacje o przypadkach polowania norowego lub o sztucznych norach w swoim regionie? Zgłoś je, podając datę, miejsce i zdjęcia: wildbeimwild.com/kontakt

Więcej na temat hobbystycznego polowania: w naszym dossier o polowaniu zbieramy sprawdzanie faktów, analizy i raporty tła.