50 lat bez hobby myślistwa w kantonie Genewa

Od czasu zakazu łowiectwo rekreacyjne w 1974 roku, wprowadzonego w wyniku głosowania powszechnego, świat zwierząt rozwija się bardzo pozytywnie.

Mimo niewielkiej powierzchni wynoszącej zaledwie 282 km2 i silnej urbanizacji przy łącznej liczbie 500 000 mieszkańców, kanton Genewa jest domem dla różnorodnej fauny liczącej ponad 20 000 gatunków zwierząt.

Liczba zimujących ptaków wodnych znacznie wzrosła i nigdy wcześniej nie było takiego bogactwa i różnorodności kaczek na jeziorze i rzekach. Zagęszczenie zajęcy w kantonie należy do najwyższych w Szwajcarii. Bardzo liczne są też populacje kopytnych, zwłaszcza dzików i jeleni, które od 1974 roku stały się rzadkością. Po ponownym wprowadzeniu we Francji jeleń, który zniknął całkowicie na 150 lat, w ciągu ostatnich piętnastu lat stopniowo powraca. W międzyczasie w lasach Versoix osiedliła się już stała populacja.

Ochrona roślin przed szkodami

Choć sytuacja ta może cieszyć mieszkańców i spacerowiczów kantonu, którzy mogą obserwować tak liczne zwierzęta w ich naturalnym środowisku, wymaga ona grodzenia licznych działek rolnych lub leśnych, aby chronić je przed szkodami wyrządzanymi przez Dzikie zwierzęta. Mimo tymczasowego montażu 80–100 kilometrów elektrycznych ogrodzeń rocznie, koszty odszkodowań dla rolników i zapobiegania szkodom szacuje się łącznie na około 300 000 franków.

Wypadki z udziałem dzikich zwierząt

Duża liczba zwierząt zwiększa również ryzyko dla bezpieczeństwa publicznego, zwłaszcza w kontekście wypadków drogowych. Tym samym rocznie zgłaszanych jest od 50 do 100 wypadków obejmujących wszystkie gatunki.

Regulacja liczebności zwierząt

Zakaz łowiectwa rekreacyjnego nigdy całkowicie nie powstrzymał odstrzału zwierząt.

Różne akty prawne zawsze przewidywały możliwość ich przeprowadzenia, ale jedynie jako ostatniej możliwości, gdy wyczerpano wszystkie środki zapobiegawcze (art. 16 ust. 1 LFaune).

Mimo to państwo nie korzysta z myśliwych rekreacyjnych do przeprowadzania odstrzałów regulacyjnych. Zadanie to spoczywa na strażnikach przyrody podlegających kantonalnemu urzędowi ds. rolnictwa i przyrody.

Ze względów spokoju dzikich zwierząt, skuteczności technicznej oraz bezpieczeństwa publicznego strażnicy przyrody przeprowadzają odstrzały w nocy, korzystając z noktowizorów. Aby zminimalizować stres lub cierpienie zwierząt, nie przeprowadza się nagonek ani polowań z podchodu. Odstrzały wykonywane są natychmiast po zidentyfikowaniu celu, z gwarancją natychmiastowej śmierci zwierzęcia, co – jak podaje kantonalny urząd ds. rolnictwa i przyrody – ma miejsce w przypadku 99% odstrzałów.

Urządzenia do celowania nocnego są dziś stosowane w różnych kantonach (Zurych, Sankt Gallen, Thurgau, Argowia), a kanton Genewa był w tej dziedzinie wzorem. Dzięki nim zwiększa się celność strzału, a dzikie zwierzęta cierpią mniej. Również lunety celownicze były kiedyś kontrowersyjne, a dziś są powszechnie stosowane.

ochrona zwierząt oznacza przede wszystkim unikanie postrzelenia zwierząt bez ich uśmiercenia. Zdarza się to masowo w przypadku myśliwych rekreacyjnych. W Gryzonii na przykład co dziesiąty jeleń jest tylko postrzelony, a nie zabity.

Der Hobby-Jäger im 21. Jahrhundert

Liczba odstrzelonych zwierząt

Regulacja populacji ssaków dotyczy głównie dzików i jeleni. Od początku lat 2000. co roku odstrzeliwuje się około 200 dzików. Liczby te wynikają z chęci władz do utrzymania populacji na poziomie 170 dzików, tak aby szkody pozostawały w rozsądnych granicach. Odstrzały mają na celu stabilizację populacji, która ze względu na rozród loch może podwoić się każdego roku.

Od 2015 roku kolej przyszła na sarny, które są odstrzeliwane z powodu rosnących szkód w winnicach. Co roku odstrzeliwuje się od 20 do 30 saren. Między 1 grudnia 2023 a 31 stycznia 2024 roku w lasach Versoix odstrzelono 25 saren. Te odstrzały prawdopodobnie również będą się powtarzać.

Rozwiązanie dla odstrzałów zastępczych

Po tym, jak Rada Stanu ogłosiła w październiku 2023 roku odstrzał jeleni, kilka organizacji, wspieranych przez petycję z ponad 25 000 podpisów, stosowanie szczepionki antykoncepcyjnej GonaCon w celu redukcji populacji dzikich świń i jeleni jako alternatywy dla odstrzałów.

Zastosowanie metody antykoncepcyjnej jako środka zapobiegawczego jest zgodne z artykułem 16 genewskiego prawa łowieckiego.

Zastosowanie szczepionki GonaCon

Zaletą szczepionki GonaCon jest to, że jej działanie jest odwracalne. Przeciwciała, które organizm wytwarza po szczepieniu, blokują produkcję hormonów (gonadotropiny) oraz proces rozmnażania zwierzęcia. Średni czas działania szczepionki wynosi około dwóch lat. Pozwoliłaby ona stabilizować lub redukować populacje zwierząt na obszarach, gdzie wyrządzają one zbyt duże szkody, przy czym część samic – w zależności od pożądanej liczby zwierząt – może wydać na świat młode. GonaCon jest skutecznie stosowany od około dziesięciu lat wobec populacji jeleni i dzikich świń, bez wykrycia żadnych negatywnych skutków (dla zachowania lub innych aspektów).

Odstrzały w celu regulacji czy szczepionka ochronna?

Niezależnie od tego, czy chodzi o odstrzały, czy o zastosowanie GonaCon, koszty procesu powinny być identyczne.

Średni czas potrzebny strażnikowi przyrody do zastrzelenia dzikiej świni wynosi od 8 do 15 godzin na jedno zwierzę. Średnie roczne koszty prac regulacyjnych w zakresie łowiectwa szacuje się na 200 000 franków, z czego 30 000 franków odlicza się dzięki sprzedaży mięsa lokalnej masarni.

Gdyby działali myśliwi rekreacyjni, koszty również nie byłyby niższe, ponieważ musieliby być intensywnie nadzorowani i kontrolowani, tak jak w innych kantonach.

Dla porównania, rybołówstwo pochłaniałoby znacznie wyższe koszty, mimo że sprzedawane są tam licencje. Kantonalny Urząd Rolnictwa i Przyrody uznaje więc zakaz łowiectwa rekreacyjnego w Genewie za najtańszą alternatywę dla kantonu, która jest bardzo łatwo utrzymywalna finansowo w długiej perspektywie.

Cena szczepionki jest niska. Jednak odławianie dzików czy jeleni w celu szczepień i znakowania wymagałoby większych zasobów kadrowych niż odstrzał. Aby obniżyć koszty, kantonalny Urząd ds. Rolnictwa i Przyrody mógłby, podobnie jak w przypadku innych projektów, korzystać ze wsparcia wolontariuszy z organizacji partnerskich, na przykład zajmujących się ochroną przyrody lub zwierząt. Zmniejszenie liczebności zwierząt na obszarach wrażliwych ograniczyłoby koszty ochrony roślin ponoszone przez kanton, a także obciążenia rolników związane z zarządzaniem uprawami.

Obie metody budzą jednak odmienne pytania natury etycznej: czy lepiej jest pozostawić zwierzęta przy życiu, ale tymczasowo zahamować zdolność rozrodczą części z nich? Czy też, jak praktykuje się to obecnie, uśmiercić określoną ich liczbę, nie ingerując w naturalny cykl hormonalny zwierząt?

W rozstrzygnięciu tej kwestii mieszkańcy Genewy mogą wziąć udział poprzez ankietę internetową, dostępną do końca kwietnia. Ostateczne wyniki ankiety zostaną opublikowane 15 maja 2024 roku.

Genf Jagdverbot