Wolf in de Surselva doodgeschoten: «vergissing» als excuus

Wat als inkeer klinkt, is in werkelijkheid een alarmsignaal.

Want de kern van het verhaal is niet de zelfaangifte, maar de eenvoudige vraag: hoe kan het in een land met streng gereguleerde hobbyjacht gebeuren dat een beschermde predator (wolf) tijdens een «vossen-en-dassen»-jacht met een ander doelwit wordt verward?

Juist deze risico's op fouten worden in het politieke debat rond afschotvergunningen consequent buiten beschouwing gelaten, terwijl men tegelijkertijd steeds meer «regulering» eist.

De gedode wolf was volgens de eerste inschattingen een mannetje en vermoedelijk jonger dan een jaar. Officiële instanties achten het mogelijk dat hij tot de Frisal-roedel behoort, die rondtrekt in de omgeving van Breil/Brigels. Brisant is de timing-context: de kanton had in december 2025 het afschot van een jong dier uit deze roedel verordend tot eind januari. Na het abusievelijke afschot werd de regulering van de Frisal-roedel voortijdig stopgezet.

Daarmee komen we bij de politieke dimensie. Wanneer de staat een afschotvergunning afgeeft, zendt hij een signaal uit: schieten is gewenst, schieten is de oplossing, schieten is management. En dan gebeurt wat in elk systeem gebeurt dat met dodelijke middelen werkt: er zijn foutieve afschotten, verwisselingen, nevenschade. Bij de predator wolf is dat bijzonder netelig, omdat individuele dieren relevant kunnen zijn voor de stabiliteit van roedels, territoria en conflictdynamiek. Precies daarop wijst onze duiding van de Bündner wolvenstrategie: in Graubünden wordt het afschot als standaardinstrument verkocht, hoewel de feitelijke situatie en het effect zeer omstreden zijn. Zie hierover ook: In Graubünden woedt de wolvenincompetentie en Wolvenregulering in Graubünden: wanneer overheden jachtpolitiek in plaats van zaakpolitiek bedrijven.

En nog iets wordt graag verzwegen: de Surselva is uitgerekend een regio waar kuddebescherming aantoonbaar werkt, wanneer ze consequent wordt toegepast. Dat is het ongemakkelijke contrast met de afschot-retoriek. Wie oplossingen wil, moet praten over hekken, honden, begeleiding en financiering, niet over «meer druk» door kogels. Zie: Kuddebescherming werkt ook in de Surselva.

Journalistiek dwingend zijn nu concrete transparantievragen, voordat de zaak in de «vergissing»-nevel verdwijnt. Welke afstand, welk licht, welke optiek, welke schiethoek? Was het een lokkende situatie of een vluchtend dier? Welke opleiding, welke schietpraktijk, welke controle? En vooral: welke gevolgen heeft een foutief afschot werkelijk, wanneer tegelijkertijd politiek een steeds agressievere afschotlogica wordt genormaliseerd?

Voor wildbeimwild.com is deze zaak daarom meer dan een mededeling. Het is een symptoom van een hobby-jachtcultuur die risico's externaliseert: het dier betaalt altijd, het publiek moet het afdoen als een betreurenswaardig incident. Wij hebben herhaaldelijk gedocumenteerd dat wolvengevallen in Graubünden niet alleen «conflict met vee» zijn, maar ook een terrein van lobbydruk, communicatieproblemen en verkeerde prikkels.

Wanneer politiek en jachtadministratie nu geloofwaardigheid willen, volstaat het niet om «zelfaangifte» te benadrukken. Er zijn gepubliceerde feiten over het verloop nodig, een navolgbare beoordeling van de zorgvuldigheidsplichten en een eerlijk debat over de vraag of een vrijetijds-wapensysteem, dat beschermde predatoren kan «verwarren», werkelijk als wildbeheer mag worden verkocht.

Mensen die er plezier in scheppen om onnodig levende wezens te doden en daarvoor te betalen, vertonen vanuit psychologisch oogpunt geen normaal vrijetijdsgedrag. Dit gedrag is in strijd met fundamentele mechanismen van empathie, medeleven en morele remming, zoals die bij het merendeel van de psychisch gezonde mensen aanwezig zijn. Psychologisch gaat het om afwijkend geweldsgedrag, ook al wordt het politiek of cultureel getolereerd.

Plezier in het doden is een klassiek kenmerk van lustgebaseerd geweld. De geweldsdaad zelf werkt belonend. Niet het resultaat, niet de noodzaak, maar het doden. Dat is geen randverschijnsel, maar in de geweldspsychologie duidelijk beschreven.

Wie de hobbyjacht als plezier ervaart, vertoont een psychologisch problematische geweldmotivatie, die historisch en structureel verwant is aan autoritaire en denigrerende ideologieën.