Jak Umwelt Arena Spreitenbach legitymizuje znęcanie się nad zwierzętami
W Spreitenbach w kantonie Argowia konflikt wokół planowanych targów łowieckich w Umwelt Arena coraz bardziej staje się przykładem tego, jak instytucje przerzucają odpowiedzialność.
Według doniesień nau.ch w krótkim czasie do gminy wpłynęło około 850 maili protestacyjnych. Rada gminy zareagowała złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Według kierownika administracji Patricka Geissmanna zalew maili znacznie zakłócił normalne funkcjonowanie administracji, a zawiadomienie nie jest skierowane przeciwko treściom, lecz przeciwko formie i częstotliwości kontaktu.
Według IG Wild beim Wild każda administracja może bez problemu technicznie filtrować lub dezaktywować e-maile według nadawcy, domeny, dostawcy lub innych kryteriów. Większa liczba podobnych wiadomości nie stanowi zatem nierozwiązywalnej ingerencji w funkcjonowanie administracji, lecz należy dziś do zwyczajnego sposobu obsługi cyfrowej komunikacji z obywatelami. Każda obywatelka i każdy obywatel może to zrobić kilkoma kliknięciami myszy na własnym komputerze.
W ten sposób na pierwszy plan wysuwa się logika administracyjna, podczas gdy merytoryczna krytyka profilu targów pozostaje pominięta. Właśnie ta luka jest politycznie zapalna: na terenie gminy odbywa się wydarzenie, które przedstawia wykorzystywanie zwierząt jako rozrywkę i konsumpcję, a jednak widoczna reakcja skierowana jest przede wszystkim przeciwko protestowi. To, że gmina pod względem prawnym często może działać jedynie poprzez zezwolenia, warunki, bezpieczeństwo, ruch drogowy i porządek, a nie poprzez ocenę etyczną, tłumaczy formalną powściągliwość. Nie tłumaczy to jednak, dlaczego to właśnie próg kryminalizacji protestu zostaje osiągnięty szybciej niż próg publicznej debaty o cierpieniu zwierząt.
Takie reakcje wymykają się bezpośredniej odpowiedzialności i nierzadko dopiero w późniejszym czasie są sankcjonowane przez społeczeństwo podczas wydarzeń wyborczych.
Spór staje się dodatkowo ostrzejszy, ponieważ nie chodzi tu „wyłącznie” o łowiectwo amatorskie. Kto przyjrzy się programom Umwelt Arena, regularnie dostrzega tematyczną klamrę: łowiectwo amatorskie, wędkarstwo sportowe i terrarystyka są inscenizowane jako legalne światy spędzania wolnego czasu. Petycja i towarzyszące jej śledztwo wildbeimwild.com kwestionują właśnie tę klamrę i wskazują Umwelt Arena jako centralny punkt formatu, który tłumaczy przemoc i wyzysk wobec zwierząt na logikę eventu.
Szczególnie delikatna jest przy tym terrarystyka. Szwajcarska organizacja ochrony zwierząt STS, opierając się na ankiecie dotyczącej trzymania gadów oraz prognozach, dochodzi do wniosku, że w skali całej Szwajcarii należy zakładać istnienie ponad 60’000 przypadków trzymania gadów w sposób okrutny, a tym samym karalny. Liczba ta nie jest zasłoną dymną, lecz kontekstem: terrarystyka nie jest „hobby jak każde inne”, lecz dziedziną o systemowych nieprawidłowościach, w której ustawowe minimalne wymagania często nie są przestrzegane.
A potem pada zdanie, które wyznacza moralny punkt zerowy. Dyrektor zarządzający Ivan Skender jest cytowany ze stwierdzeniem: „Arena nie postrzega siebie jako instancji moralnej, lecz jako miejsce dyskursu i kształtowania opinii.”
Ta formuła brzmi jak otwartość, ale w praktyce jest zrzeczeniem się odpowiedzialności. Instytucja, która nosi zrównoważony rozwój i edukację ekologiczną jako swoją markę, aktywnie decyduje, jakie treści wynajmuje, promuje i legitymizuje. To nie jest neutralne. Kto umożliwia łowiectwo amatorskie, wędkarstwo sportowe i terrarystykę jako przeżycie targowe, tworzy ramy, które normalizują i komercjalizują cierpienie zwierząt. „Dyskurs” staje się tarczą ochronną, za którą wydzielana jest ocena etyczna, mimo że właśnie ta ocena jest sednem konfliktu społecznego.
Ponadto gmina podkreśla, że nie jest ani organizatorem, ani nie wydała zezwolenia. To punkt, który z jej perspektywy został przedstawiony w petycji w sposób wprowadzający w błąd.
Gminy mają pośrednie dźwignie, jeśli zechcą z nich skorzystać. Na przykład poprzez rygorystyczną kontrolę zezwoleń i warunków, zezwoleń na reklamy i plakaty w przestrzeni publicznej, koncepcji ruchu drogowego, wymogów bezpieczeństwa, przepisów dotyczących ochrony zwierząt i żywności w odniesieniu do produktów odzwierzęcych, a także współpracę z policją i instytucjami kantonalnymi. Te instrumenty są realne i nie zostały w petycji przedstawione w sposób wprowadzający w błąd.
Dla ochrony zwierząt konkretnie oznacza to: gmina może w swoim zezwoleniu na imprezę wymagać, aby w przypadku wydarzenia ze zwierzętami dokonano zgłoszenia kantonalnego i przestrzegano wszystkich wymogów. Egzekwowanie samych przepisów o ochronie zwierząt leży wówczas w gestii właściwych kantonalnych instytucji specjalistycznych, ale gmina może poprzez warunki zezwolenia wywierać nacisk „z przodu”, aby wszystko przebiegało prawidłowo.
IG Wild beim Wild spełnia tu swoje dziennikarskie i obywatelskie zadanie polegające na ujawnianiu nieprawidłowości i inicjowaniu debat, podczas gdy sygnały płynące od lat ze Spreitenbach pokazują, jak decyzje instytucjonalne systematycznie marginalizują ochronę zwierząt, zamiast poważnie się nią zajmować.
Przypadek Spreitenbach pokazuje zatem nie tyle spór o pojedyncze maile, ile strukturalny wzorzec: protest jest problematyzowany jako zakłócenie, podczas gdy normalizacja okrucieństwa wobec zwierząt jako formatu eventowego uchodzi za uprawniony „rynek opinii”.
Umwelt Arena, która deklaruje swoją niewłaściwość, oraz gmina, która odpowiada na protest na drodze prawnej, wspólnie wytwarzają sygnał, który oddziałuje poza Spreitenbach.
