Hobbystyczny myśliwy z Gryzonii skazany po zastrzeleniu wilka w Poschiavo: grzywna zamiast konsekwencji

18 czerwca 2026 roku prokuratura kantonu Gryzonia wydała nakaz karny wobec hobbystycznego myśliwego, który zastrzelił chronionego wilka w Poschiavo.

Mężczyzna musi zapłacić grzywnę oraz zwrócić wartość zabitego zwierzęcia. Zachowuje jednak swoje pozwolenie na polowanie. Informacja została potwierdzona przez prokuraturę Gryzonii agencji Keystone-SDA, po tym jak wcześniej ujawniło ją ticinańskie radio i telewizja RSI.

Sprawa wpisuje się w schemat, który w Szwajcarii można obserwować uderzająco często: chroniony drapieżnik zostaje nielegalnie zabity, organy ścigania potwierdzają zdarzenie miesiące później, a na końcu pozostaje grzywna, która pozostaje w żadnym stosunku do ekologicznej i prawnej wagi czynu.

Odstrzał pierwszego dnia polowania jesiennego

Wydarzenia sięgają 1 września 2025 roku, pierwszego dnia jesiennego polowania w Gryzonii. W Val Poschiavo znaleziono zwłoki samca wilka z raną postrzałową. Gryzoński Urząd ds. Łowiectwa i Rybołówstwa (AJF) natychmiast wyjaśnił, że w tym czasie w Poschiavo nie obowiązywało żadne pozwolenie na odstrzał wilków. Tym samym od samego początku było jasne: chodziło o nielegalny odstrzał, a nie o regularną regulację.

Policja kantonalna i straż łowiecka natychmiast wszczęły dochodzenie. Martwego wilka przewieziono do Instytutu Zdrowia Ryb i Zwierząt Dzikich (FIWI) w Bernie w celu przeprowadzenia analiz kryminalistycznych i biologicznych. Dodatkowo przeprowadzono badanie genetyczne w Laboratoire de Biologie de la Conservation Uniwersytetu w Lozannie. W lutym 2026 roku, pięć miesięcy po znalezieniu zwierzęcia, prokuratura wszczęła postępowanie karne przeciwko pewnemu hobbystycznemu myśliwemu. 18 czerwca 2026 roku wydano nakaz karny, który mężczyzna zaakceptował, przez co wyrok stał się prawomocny.

Niedbalstwo zamiast umyślności: jak dochodzi do łagodnej kary

Kluczowa dla wymiaru kary jest prawna kwalifikacja czynu. Władze zakładają, że hobbystyczny myśliwy strzelił do zwierzęcia w oficjalnym okresie łowieckim, nie rozpoznając, że chodzi o chronionego wilka. Ustawa federalna o łowiectwie (JSG) wyraźnie tu rozróżnia: kto umyślnie zabija wilka, ryzykuje karą pozbawienia wolności do jednego roku. Kto działa niedbale, jak w niniejszym przypadku, odchodzi z grzywną w wysokości maksymalnie 10’000 franków oraz odszkodowaniem. Odebranie patentu łowieckiego, przewidziane na przykład w przypadku umyślnego lub rażąco niedbałego zabicia ludzi lub zwierząt w ramach polowania, tutaj nie następuje.

Taka konstrukcja rodzi zasadnicze pytanie, które udokumentowane jest również w naszym dossier o kłusownictwie i przestępczości łowieckiej w Szwajcarii : jak można w późniejszym czasie wiarygodnie odróżnić „nie przyjrzał się dobrze” od „świadomie odwrócił wzrok”, skoro jedynym świadkiem jest sam strzelec? Ciężar dowodu spoczywa faktycznie na martwym zwierzęciu, które nie może już złożyć zeznań.

Nie jest to odosobniony przypadek: szwajcarskie statystyki kłusownictwa na wilkach

Przypadek z Puschlav jest, według danych fundacji Kora oraz grupy Wolf Schweiz, co najmniej czwartym udokumentowanym przypadkiem kłusownictwa na wilkach w Gryzonii od 1999 roku, a w całej Szwajcarii od tego samego okresu odniesienia jest to co najmniej 13 wilków dowodnie ubitych przez kłusowników. Grupa Wolf Schweiz regularnie zwraca uwagę w wypowiedziach dla Keystone-SDA, że liczba niezgłoszonych przypadków jest prawdopodobnie znacznie wyższa: postrzelone zwierzęta, które uciekają i giną w niedostępnym miejscu, nie pojawiają się w żadnej statystyce.

Szczególnie wymowny jest przypadek kantonu Valais, najlepiej udokumentowanego ogniska szwajcarskiej przestępczości łowieckiej: spośród 13 wilków udowodnionie skłusowanych od 1999 roku aż siedem przypadło na sam ten kanton. Były przewodniczący rządu kantonu Valais Jean-René Tornay ukuł w związku z tym często dziś cytowaną formułę «zobaczyć, zastrzelić, zakopać, zamilczeć», zdanie, które później samo stało się przedmiotem doniesienia karnego. Uniwersytet w Bernie udokumentował w 2020 roku pod kierownictwem prof. Raphaëla Arlettaza system pułapek-wnyków przy jedynym korytarzu migracyjnym rysia do kantonu Valais i mówił o «problemie systemowym» oraz «kulturze milczenia» w urzędach.

Takie struktury tłumaczą, dlaczego przypadki takie jak ten w Puschlav są rzadkie, nie dlatego, że kłusownictwo zdarza się rzadko, lecz dlatego, że rzadko bywa wyjaśniane. Prokuratura kantonu Gryzonia sama, według własnych danych, zakłada dwa do trzech przypadków rocznie, które w ogóle dochodzą do etapu oskarżenia, co w środowisku o gęstej spójności społecznej w obrębie sceny hobby hunterów pozwala wnioskować o znacznej liczbie przypadków niewykrytych.

Co łagodna sankcja oznacza politycznie

Przypadek z Puschlav przypada na okres, w którym hobby hunting na wilki w Szwajcarii i tak odbywa się w bezprecedensowej skali, zarówno legalnie, jak i nielegalnie. Tylko w okresie regulacyjnym od 1 września 2025 do 31 stycznia 2026 w Gryzonii proaktywnie zastrzelono 35 wilków, jak pokazuje nasz artykuł Wilki pod nieustannym ostrzałem: jak szwajcarska polityka łowiecka ignoruje naukę i etykę . W tym środowisku wysokich legalnych liczb odstrzału próg zahamowania przed nielegalnymi odstrzałami dodatkowo się obniża, a kontrola tego, kto, kiedy i do jakiego zwierzęcia strzelał, staje się trudniejsza.

Fakt, że hobby hunter po udowodnionym zabiciu ściśle chronionego zwierzęcia zachowuje swoją licencję i płaci jedynie grzywnę, wysyła sygnał: ryzyko wykrycia jest niewielkie, a nawet w przypadku wykrycia konsekwencje pozostają ograniczone. Dla gatunku, którego populacja mimo intensywnej regulacji rośnie tylko powoli i który nadal pozostaje pod znaczną presją polityczną, jest to okoliczność, która na nowo rozpala debatę o skutecznej kontroli i konsekwentnym ściganiu w szwajcarskiej praktyce łowieckiej.