Podcastaflevering: Jacht, wilde dieren en politiek

Het kanton Zug is tot nu toe het enige kanton dat concreet heeft gereageerd op een wetenschappelijke studie over de vossenjacht.

Een SWILD-studie van mei 2026 toont aan: decennialange afschot – gemiddeld 308 dieren per jaar – had noch een duurzaam effect op de omvang van de populatie noch op wildziekten. De jachtcommissie trekt hieruit conclusies: geen proactieve bevordering van de vossenjacht meer, een consequentere scheiding van de statistiekcategorieën en een informatiecampagne over het voeren van wilde dieren.

Basel-Landschaft antwoordde op dezelfde petitie met vier pagina's ambtelijke taal, zonder ook maar één wetenschappelijke bron. Glarus zwijgt tot nu toe. Een podium in Utzenstorf, dat zichzelf «dialoog» noemde, was bezet met vier hobby-jagers en een jagende moderator. In heel Zwitserland worden jaarlijks ongeveer 19’000 rode vossen doodgeschoten – zonder aantoonbaar effect op schade of ziekten.

Lynx en wolf: regulering op dun ijs

In Ticino werden 88 hobby-jagers voorbereid op nachtelijk wolvenafschot – concreet via twee informatieavonden in Bellinzona. Wetenschappelijke studies tonen aan dat dodelijk afschot roedelstructuren kan destabiliseren en in het daaropvolgende jaar samen kan hangen met meer aanvallen. In Wallis werden ondanks ongeveer 1’300 opgeleide hobby-jagers slechts negen wolven gedood; de leidende wolvin viel daarna opnieuw aan.

Tegelijkertijd plant het kanton Wallis voor het eerst het afschieten van lynxen, hoewel de populatie ten opzichte van haar voorouders 46 procent van haar genetische diversiteit heeft verloren. Een studie van de Universiteit Bern documenteert dat de lage populatie door een netwerk van 17 strikvallen door mensen is veroorzaakt. Dat nu hetzelfde kanton deze kunstmatig laag gehouden populatie gebruikt als argument voor afschot, is een opmerkelijke logica. Pro Natura wijst er bovendien op dat de grootste onttrekker van reeën in Wallis niet de predator is, maar de hobbyjacht zelf.

Jachtexamen als gesloten systeem

In het kanton St. Gallen hebben 65 aankomende hobbyjagers het jachtexamen behaald – opgeleid, geëxamineerd en gecontroleerd door hobbyjagers. Het patroon herhaalt zich in Solothurn, Zug, Luzern, Basel-Landschaft en Aargau. Als tegenmodel geldt Genève: sinds 1974 zonder hobbyjacht, met twaalf beroepsjagers in staatsdienst, een directe sterftegraad van 99,5 procent en de hoogste dichtheid aan haasten van Zwitserland.

Bos kopen als stille wildbescherming

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in drie uitspraken vastgesteld dat grondeigenaren die de hobbyjacht om ethische redenen afwijzen, niet gedwongen mogen worden deze te dulden. Duitsland reageerde in 2013, Italië in 2026. Zwitserland kent het recht – de politieke wil ontbreekt. De IG Wild beim Wild stelt een modeltekst voor kantonale initiatieven ter beschikking.

Zug onderzoekt het, Basel-Landschaft wijkt uit, Glarus zwijgt – en in Wallis plant men het afschieten van een genetisch uitgeputte soort. Het volgende kanton dat naar de wetenschap luistert, zou een goed verhaal zijn.