Paolo Sparvoli: jachtkritiek als vermeend gevaar

In Italië waarschuwt de voorzitter van de jachtvereniging ANLC, Paolo Sparvoli, voor het vermeende gevaar van een «anti-jachtideologie».

In een bijdrage op het jachtgezinde portaal Caccia Passione met de titel «De tijd is een gentleman en de anti-jachtideologie zal haar gevaarlijkheid bewijzen» presenteert hij recreatieve jagers als een vervolgde minderheid en verklaart hij kritiek op de jacht tot het eigenlijke probleem.

Wie de tekst nauwkeurig leest, herkent vooral één ding: hier spreekt een jachtvoorzitter die een slachtofferverhaal voor recreatieve jagers koestert en het geweld van de jacht tegen dieren, de natuur en andere mensen systematisch wegmoffelt.

Maffiamoordenaar als maatstaf, recreatieve jagers als morele elite

Al de inleiding van Paolo Sparvoli is veelzeggend. Hij verwijst naar de maffiamoordenaar Giovanni Brusca, die veroordeeld werd voor meer dan honderd moorden, en benadrukt dat zelfs zo'n zware crimineel burgerrechten zoals het vermoeden van onschuld en recht op verdediging toekomen. In de volgende zin stelt hij dat recreatieve jagers dergelijke rechten in de praktijk niet hebben. Ze zouden al tientallen jaren getreiterd en beledigd worden en aan steeds strengere regels onderworpen zijn.

De boodschap is duidelijk. Aan de ene kant de maffiamoordenaar, die zogenaamd beter behandeld wordt, aan de andere kant de recreatieve jagers, die Sparvoli verheerlijkt tot de «meest oprechte, gezondste en meest gecontroleerde burgers». Kritiek op de recreatieve jacht verschijnt zo niet als legitiem democratisch verzet, maar als hysterische overreactie op bijzonder brave burgers.

Deze vergelijking is niet alleen smakeloos. Ze bagatelliseert georganiseerde misdaad en relativeert tegelijk het reële geweld dat recreatieve jagers dagelijks tegen dieren uitoefenen. Dat wilde dieren in Sparvoli's systeem kennelijk geen «burgerrechten» verdienen, valt in deze constructie veelzeggend onder de tafel.

Jagdkrise in Europa: FACE kämpft um Schüsse

Media, dierenbeschermers, het maatschappelijk middenveld als vijandbeeld

Sparvoli bestempelt het publieke debat over de Italiaanse jachtwethervorming als een «brutale en willekeurige aanval» op de recreatieve jagers. Hij spreekt van een «media-oproer» en van een «ruwe en hysterische justitie» in blogs en sociale media. De media die kritisch berichten over jacht en jachtbeleid, omschrijft hij als «informatietroepen» die de «animalistische ideologie» aanhangen en op hun toetsenborden «moorddadig tekeergaan» om lawines aan clichés en leugens te verspreiden.

In plaats van inhoudelijk in te gaan op de argumenten van natuur- en dierenbeschermingsorganisaties, worden deze zonder meer weggezet als ideologisch verblinde vijanden. Wie waarschuwt voor veiligheidsrisico's, dierenleed of het uithollen van beschermingsnormen, geldt in deze logica niet als onderdeel van een democratisch debat, maar als een manipulatieve tegenstander die «de minder goed voorbereide lezers» in paniek zou brengen.

Zo verschuift de jachtvoorzitter de focus. Het gaat niet meer om de vraag of verdere deregulering van de jacht in Italië natuur, dieren en mensen in gevaar brengt. Het gaat om het gekwetste zelfbeeld van een lobby die haar maatschappelijke duidingsmacht verliest.

Stroman-argumenten in plaats van een inhoudelijke discussie over de hervorming

Nog een onderdeel van Sparvoli's retoriek: hij pikt de absurdste, overdreven verwijten eruit om alle kritiek op de jachtwethervorming belachelijk te maken. In zijn tekst somt hij een reeks kreten op zoals «schietwet», «jacht als in het Wilde Westen», «jaarrond jagen», «geweren onder parasols op het strand» of «jacht- en hondenwedstrijden midden in de nacht» en bestempelt deze zonder meer als feitenvrije verzinsels.

In werkelijkheid wordt de geplande hervorming van jachtwet 157/92 in Italië door deskundigen en milieuorganisaties om goede redenen bekritiseerd. Ze verschuift de nadruk van bescherming naar «beheer», geeft landbouwbelangen meer gewicht en beoogt minder beperkingen voor de recreatieve jacht. Media spreken van een «hervorming van de jacht met minder grenzen», die milieuorganisaties duidelijk afwijzen.

Onder meer het volgende wordt bekritiseerd:

• de uitbreiding van jachtingrepen onder het mom van «beheer van wilde dieren»,
• de sterkere openstelling ten gunste van landbouwbelangen,
• het risico dat beschermde gebieden en recreatiegebieden voor de bevolking meer jachtdruk te verduren krijgen.

In plaats van op deze kernpunten in te gaan, werkt Sparvoli met karikaturen van de jachtkritiek. Zo kan men zich makkelijker verontwaardigen, maar hoeft men geen ongemakkelijke vragen over de rol van de jacht in een moderne samenleving te beantwoorden.

Biodiversiteit als schild voor meer schieten

Vooral wanneer Paolo Sparvoli over biodiversiteit spreekt, worden de gedachtekronkels heel duidelijk. Hij noemt critici van de jacht onwetend en verwijt hen dat ze de werkelijke gevaren voor de biodiversiteit over het hoofd zien. Verantwoordelijk zouden «opportunistische soorten» zijn zoals kraaien, vossen en wilde zwijnen, evenals invasieve soorten zoals de muskusrat, de heilige ibis of de grijze eekhoorn. De echte schuld zou liggen bij degenen die de jacht in beschermde gebieden beperken. Deze gebieden zouden «vrijzones» worden, waarin deze soorten «dood en verderf zaaien».

De wetenschappelijke literatuur schetst een ander beeld. De wereldwijde IPBES-beoordeling over biodiversiteit en ecosysteemdiensten noemt als belangrijkste directe drijfveer van het uitsterven van soorten vooral

• veranderingen in landgebruik en vernietiging van leefgebieden,
• directe exploitatie van dieren en planten,
• klimaatverandering,
• vervuiling,
• invasieve soorten

De recreatieve jacht valt onder «directe exploitatie». In veel regio's is juist het jachtgebruik een centrale oorzaak van de achteruitgang van wilde dieren. Een studie over de jacht op wilde dieren toont aan dat ongecontroleerde of marktgerichte recreatieve jacht een van de grootste bedreigingen voor de biodiversiteit kan zijn, vooral wanneer deze gebaseerd is op economische prikkels en trofeejacht.

In Europa is de recreatieve jacht bovendien aantoonbaar gebruikt als introductieroute voor invasieve soorten. Een overzicht over «Hunting as a source of alien species» stelt vast dat de recreatieve jacht in de vorige eeuw een belangrijke vector was voor de introductie van uitheemse soorten, bijvoorbeeld door het uitzetten van wild om te worden afgeschoten.

Ook bij grote hoefdieren geldt: recreatieve jacht is tegenwoordig voor veel populaties de belangrijkste doodsoorzaak en tegelijk het centrale sturingsinstrument. Toch zijn de bestanden van sommige soorten ondanks sterk gestegen afschotcijfers verder gegroeid. Dat toont aan hoe beperkt het sturende effect van jachtelijke «controle» is, vooral wanneer andere drijfveren zoals intensieve landbouw of het ontbreken van natuurlijke roofdieren een rol spelen.

Sparvoli's bewering dat uitgerekend jachtverboden of jachtvrije beschermde gebieden het grootste gevaar zijn voor de biodiversiteit, keert de realiteit om. Wie biodiversiteit serieus neemt, moet praten over leefgebieden, verkeer, landbouw, klimaatbeleid en ook over de rol van de recreatieve jacht, niet over ideologische vijandbeelden.

Het verzwegen gevaar: geweld en ongevallen van de recreatieve jacht

Terwijl ANLC-voorzitter jachtkritiek veroordeelt als «terroriserend» voor ongeïnformeerde lezers, zwijgt hij over een heel concreet risico: de recreatieve jacht zelf.

In Frankrijk vermeldt de officiële statistiek al jaren tientallen zware jachtongevallen per seizoen, met meerdere dodelijke slachtoffers. Alleen al in het seizoen 2021/22 werden ongeveer 90 ongevallen geregistreerd, waarvan acht dodelijk. En dat in een land waar de jachtlobby even sterk optreedt als in Italië.

Ook in Zwitserland, een land met relatief strikt gereguleerde jacht, sterven gemiddeld vier recreatieve jagers per jaar tijdens hun vrijetijdsbesteding, daarbij komen nog meer gewonden. Studies uit verschillende Europese landen laten zien dat jachtongevallen bovengemiddeld vaak te maken hebben met vuurwapens en vallen van hoogzitten.

Naast deze directe risico's voor mensen komt de systematische doding van miljoenen wilde dieren in Europa. Een analyse van jachtstatistieken van trekvogels gaat ervan uit dat alleen al in de EU-landen en Zwitserland jaarlijks vele miljoenen vogels door de jacht sterven.

Over dit geweld, gelegaliseerd en genormaliseerd, verliest Paolo Sparvoli geen woord. Het past niet in het beeld van de «eerlijke burger», die door de samenleving onrechtvaardig zou worden vervolgd.

Wanneer de jachtvoorzitter over «gevaar» spreekt

Aan het einde van zijn tekst herhaalt Sparvoli zijn centrale dreigement. De tijd zal laten zien hoe gevaarlijk de «anti-jachtideologie» werkelijk is. De «ultraorthodoxe manipulators» zouden dan met hun ecologische verantwoordelijkheid worden geconfronteerd.

In werkelijkheid laten de tijd en het onderzoek iets anders zien.

• De belangrijkste drijvers van het uitsterven van soorten liggen in landbouw, landverbruik, klimaatcrisis en overexploitatie van wilde dieren. Jacht speelt daarbij geen bijrol.
• In veel landen groeit het maatschappelijke bewustzijn voor dierenleed en voor veilige, jachtvrije recreatiegebieden.
• De Italiaanse jachthervorming, die Sparvoli zo vastberaden verdedigt, wordt door tientallen organisaties bekritiseerd als een aanval op de natuur en de veiligheid.

Hoe meer de jachtlobby probeert zich met apocalyptische woorden te immuniseren tegen kritiek, hoe duidelijker haar probleem wordt. Het gaat niet om een paar “animalistische ideologen” die uit principe overal tegen zijn. Het gaat om een breed maatschappelijk debat over de vraag of het in de 21e eeuw nog verdedigbaar is om wilde dieren te bejagen voor vrijetijdsbesteding, leefgebieden te verstoren en risico's voor mensen op de koop toe te nemen.

Wanneer jachtvoorzitter Paolo Sparvoli kritiek op de jacht tot gevaar verklaart en recreatieve jagers tot slachtoffers maakt, is dat vooral één ding: een politiek gemotiveerde afleidingsmanoeuvre van het geweld waarop de recreatieve jacht nog altijd berust.