Strefy wolne od polowań i obszar pilotażowy na wzór Genewy

Szwajcaria od dziesiecioleci zna udany model bez łowiectwa rekreacyjnego – kanton Genewa. Kanton (………) powinien na tym wzorze utworzyc co najmniej jeden wiekszy obszar pilotazowy wolny od polowan, aby wypróbowac i naukowo monitorowac zarzadzanie dzikimi zwierzetami bez łowiectwa rekreacyjnego.

1. Wniosek (motion)

Rada Rządowa zostaje zobowiązana do przedłożenia Wielkiej Radzie projektu zmiany ustawy o łowiectwie i ochronie dzikich zwierząt (………) oraz rozporządzenia łowieckiego (…………), a w razie potrzeby również innych odpowiednich aktów kantonalnych. Celem jest utworzenie stref wolnych od polowań oraz rozległego obszaru pilotażowego wzorowanego na kantonie Genewa.

Zmiana ustawy i rozporządzenia musi w szczególności zapewnić, że:

• aby w kantonie (………) wyznaczono co najmniej jeden spójny, wystarczająco duży pilotażowy obszar wolny od polowań, na którym łowiectwo rekreacyjne będzie całkowicie zakazane. Obszar ten powinien zostać wybrany w taki sposób, aby:
  • reprezentowane były różne typy siedlisk (na przykład las, tereny otwarte, strefy przejściowe)
  • możliwe było porównanie z sąsiednimi obszarami wykorzystywanymi do polowań
  • istniejące obszary chronione, strefy ciszy lub rezerwaty przyrody były w miarę możliwości włączone lub rozszerzone.
• aby na tym obszarze pilotażowym zarządzanie dzikimi zwierzętami odbywało się wyłącznie przez organy państwowe, w szczególności:
  • przez straznikow przyrody, wlasciwe placówki fachowe oraz w razie potrzeby specjalnie wyszkolony personel zawodowy
  • według jasno określonych kryteriów fachowych, na przykład w zakresie chorób zwierzęcych, bezpieczeństwa ruchu drogowego lub pojedynczych sytuacji ze znacznym zagrożeniem.
• aby na pozostałym obszarze kantonu stworzono możliwość wyznaczania dalszych stref wolnych od polowań, na przykład:
  • na gęsto zaludnionych terenach rekreacyjnych w pobliżu miejsc zamieszkania
  • w szczególnie wrazliwych siedliskach gatunkow podatnych na zaklócenia
  • na obszarach o dużym natężeniu rekreacyjnego wykorzystania przez ludność.
• aby dla pilotażowego obszaru wolnego od polowań opracowano i wdrożono wiążącą koncepcję monitoringu, obejmującą co najmniej następujące aspekty:
  • rozwój populacji dzikich zwierząt i różnorodności gatunkowej
  • stan roslinnosci, odnowienia lasu i upraw rolniczych
  • częstotliwość wypadków drogowych z udziałem dzikich zwierząt
  • występowanie konfliktów między ludźmi a dzikimi zwierzętami.
• aby monitoring był prowadzony przy udziale niezależnych placówek fachowych (na przykład uczelni wyższych, instytutów badawczych), a wyniki były regularnie publikowane w formie raportów, aby umożliwić porównanie z obszarami wykorzystywanymi do polowań.
• aby na pilotażowym obszarze wolnym od polowań oraz w innych strefach wolnych od polowań:
  • umieszczono tablice informacyjne na temat gospodarki wolnej od polowań i jej celów
  • informowano ludność o zasadach uważnego zachowania (na przykład obowiązek trzymania psów na smyczy w określonych porach, nakaz poruszania się wyznaczonymi ścieżkami w newralgicznych obszarach).
• aby Rada Rządowa systematycznie analizowała doświadczenia kantonu Genewa oraz innych regionów bez łowiectwa rekreacyjnego i uwzględniała je przy kształtowaniu projektu pilotażowego, w szczególności:
  • Forma organizacyjna gospodarki dzikimi zwierzętami bez łowiectwa rekreacyjnego
  • finansowania i zasobow kadrowych
  • komunikacji z mieszkancami, rolnictwem i gminami.
• aby Rada Rządowa po odpowiednim okresie trwania projektu pilotażowego (na przykład po dziesięciu latach) przedłożyła Wielkiej Radzie kompleksowy raport ewaluacyjny, który:
  • dokumentuje wpływ obszaru wolnego od polowań na dzikie zwierzęta, bioróżnorodność, las, rolnictwo i ruch drogowy
  • ocenia potencjał konfliktów w porównaniu z obszarami, na których prowadzone są polowania
  • na tej podstawie przedstawia propozycje, czy i w jaki sposób model stref wolnych od polowań powinien zostać rozwinięty w kantonie.

Rada Rzadowa przedstawia w swoim przeslaniu:

• jakie możliwości prawne ma kanton w zakresie tworzenia stref wolnych od polowań
• jak w zarysie funkcjonuje model genewski i które jego elementy można przenieść na kanton (………)
• jakie tereny wchodzą w grę jako obszar pilotażowy i według jakich kryteriów powinien zostać dokonany wybór
• z jakimi skutkami organizacyjnymi i finansowymi dla kantonu, gmin oraz zainteresowanych środowisk należy się liczyć.

2. Krótkie uzasadnienie

Twierdzenie lobby łowieckiego, że bez łowiectwa rekreacyjnego rzetelna gospodarka dzikimi zwierzętami w Szwajcarii nie jest możliwa, jest obalane przez praktykę. Kanton Genewa od dziesięcioleci rezygnuje z tradycyjnego łowiectwa rekreacyjnego i organizuje gospodarkę dzikimi zwierzętami za pośrednictwem organów państwowych. Dzikie zwierzęta nie znikają tam ani nie namnażają się masowo w niekontrolowany sposób, lecz są regulowane według jasnych kryteriów i przejrzystych procedur.

Obszar wolny od polowań pokazuje, co naprawdę dzieje się bez łowiectwa rekreacyjnego. Kto twierdzi, że polowanie jest niezbędne, nie powinien obawiać się takiej próby zderzenia z rzeczywistością.

Zwłaszcza w gęsto zaludnionym kraju z intensywnie użytkowanymi terenami rekreacyjnymi warto rozważyć modele, w których:

• uzbrojeni myśliwi rekreacyjni nie poruszają się w bezpośrednim sąsiedztwie spacerowiczów, dzieci i osób szukających wypoczynku
• w krajobrazie nie odbywa się łowiectwo rekreacyjne z udziałem towarzystw myśliwskich, polowań nagonkowych i strzelania
• konflikty z dzikimi zwierzętami są rozwiązywane poprzez prewencję, planowanie siedlisk oraz ukierunkowane interwencje realizowane przez organy państwowe.

Związki łowieckie chętnie argumentują rzekomo niezbędną „opieką” i „pielęgnacją” ze strony myśliwych. Rzeczywistość pokazuje jednak co innego:

• Populacje dzikich zwierząt są kształtowane przede wszystkim przez siedlisko, dostępność pożywienia, warunki pogodowe i choroby, a nie przez pojedyncze limity odstrzału.
• Łowiectwo ze swojej strony powoduje poważne problemy: niepokojenie zwierząt, zranienia, błędne odstrzały, tropienie postrzałków, zakłócanie struktur społecznych, stres i cierpienie zwierząt.
• Twierdzenie, że bez łowiectwa rekreacyjnego wszystko wymknęłoby się spod kontroli, jest politycznie wygodne, lecz merytorycznie niepotwierdzone, dopóki brakuje systematycznych porównań z obszarami wolnymi od polowań.

Kantonalny obszar pilotażowy wzorowany na Genewie daje szansę, by wreszcie oprzeć te pytania na rzeczowej, opartej na danych podstawie:

• Jak rozwijają się populacje dzikich zwierząt, gdy myśliwi rekreacyjni nie ingerują w nie co roku.
• Jak zmienia się odnowienie lasu, roślinność i szkody w rolnictwie w kontekście wolnym od polowań.
• Jak rezygnacja z działalności łowieckiej wpływa na wypoczynek, bezpieczeństwo i postrzeganie tego przez ludność.

Dla kantonu (………) pojawia się ponadto możliwość poważnego potraktowania odpowiedzialności wobec ochrony zwierząt i różnorodności biologicznej. Strefy wolne od polowań mogą:

• tworzyć miejsca schronienia dla dzikich zwierząt, które nie znajdują się stale pod presją łowiecką
• lepiej chronić wrażliwe gatunki i fazy życia (lęgi, wychów młodych, spoczynek zimowy)
• pokazać ludności, jak może wyglądać inny sposób obchodzenia się z dzikimi zwierzętami.

Że taki model działa, dowodzi kanton Genewa. Jest to wyzwanie polityczne i organizacyjne, ale prawnie możliwe i sprawdzone w praktyce. Zamiast teoretycznie debatować o „niezbędności łowiectwa”, kanton (………) powinien wykorzystać własne możliwości i utworzyć obszar pilotażowy objęty naukowym monitoringiem.

Wniosek ten realizuje zatem trzy centralne cele:

• Po pierwsze, utworzenie co najmniej jednego dużego, spójnego obszaru pilotażowego wolnego od polowań.
• Po drugie, możliwość wyznaczenia dodatkowych stref wolnych od polowań na obszarach wrażliwych lub intensywnie użytkowanych.
• Po trzecie, przejrzysty, niezależny monitoring, który umożliwia porównania z obszarami objętymi polowaniami i opiera dyskusje polityczne na faktach, a nie na propagandzie łowieckiej.