Bündner hobbyjager veroordeeld na afschot van wolf in het Puschlav: boete in plaats van gevolgen

Op 18 juni 2026 heeft het Openbaar Ministerie van Graubünden een strafbevel uitgevaardigd tegen een hobbyjager die in het Puschlav een beschermde wolf had doodgeschoten.

De man moet een boete betalen en de waarde van het gedode dier vergoeden. Zijn jachtvergunning behoudt hij. Het bericht werd door het Openbaar Ministerie van Graubünden bevestigd tegenover Keystone-SDA, nadat het eerder door de Tessijnse radio en televisie RSI openbaar was gemaakt.

De zaak past in een patroon dat in Zwitserland opvallend vaak te zien is: een beschermde predator wordt illegaal gedood, de strafvervolging bevestigt het voorval maanden later, en aan het eind staat een boete die in geen verhouding staat tot het ecologische en juridische gewicht van de daad.

Afschot op de eerste dag van de hoogjacht

De gebeurtenissen gaan terug tot 1 september 2025, de eerste dag van de hoogjacht in Graubünden. In de Val Poschiavo werd het kadaver van een mannelijke wolf met een schotwond gevonden. Het Bündner Amt für Jagd und Fischerei (AJF) maakte onmiddellijk duidelijk dat er in het Puschlav op dat moment geen afschotvergunning voor wolven bestond. Daarmee was vanaf het begin duidelijk: het ging om een illegaal afschot, niet om een reguliere regulering.

De kantonspolitie en de wildhoede stelden onmiddellijk een onderzoek in. De dode wolf werd voor forensische en biologische analyses overgebracht naar het Instituut voor Vis- en Wildgezondheid (FIWI) in Bern. Daarnaast vond er een genetisch onderzoek plaats aan het Laboratoire de Biologie de la Conservation van de Universiteit van Lausanne. In februari 2026, vijf maanden na de vondst, opende het openbaar ministerie een strafzaak tegen een hobbyjager. Op 18 juni 2026 volgde het strafbevel, dat de man aanvaardde, waarmee het vonnis rechtsgeldig is.

Nalatigheid in plaats van opzet: hoe de milde straf tot stand komt

Centraal voor de strafmaat is de juridische kwalificatie van het feit. De autoriteiten gaan ervan uit dat de hobbyjager tijdens het officiële jachtseizoen op een dier schoot zonder te herkennen dat het om een beschermde wolf ging. De federale wet op de jacht (JSG) maakt hier een duidelijk onderscheid: wie een wolf opzettelijk doodt, riskeert een gevangenisstraf van maximaal één jaar. Wie nalatig handelt, zoals in het onderhavige geval, komt weg met een boete van maximaal 10’000 frank en schadevergoeding. Een intrekking van de jachtakte, zoals bijvoorbeeld voorzien bij opzettelijke of grof nalatige doding van mensen of dieren in het kader van de jacht, blijft hier uit.

Deze constructie roept een fundamentele vraag op, die ook in ons dossier over stroperij en jachtcriminaliteit in Zwitserland is gedocumenteerd: hoe valt achteraf betrouwbaar onderscheid te maken tussen «heeft niet goed gekeken» en «heeft bewust weggekeken», wanneer de enige getuige de schutter zelf is? De bewijslast ligt feitelijk bij het dode dier, dat geen verklaring meer kan afleggen.

Geen op zichzelf staand geval: de Zwitserse stroperijstatistiek over wolven

De zaak in het Puschlav is volgens de gegevens van de Stichting Kora en de Gruppe Wolf Schweiz minstens het vierde gedocumenteerde geval van wolvenstroperij in Graubünden sinds 1999; in heel Zwitserland gaat het om minstens 13 aantoonbaar gestroopte wolven sinds diezelfde referentieperiode. De Gruppe Wolf Schweiz wijst tegenover Keystone-SDA regelmatig op het feit dat het werkelijke aantal wellicht aanzienlijk hoger ligt: aangeschoten dieren die vluchten en onvindbaar bezwijken, komen in geen enkele statistiek voor.

Bijzonder indrukwekkend is de zaak Wallis, het best gedocumenteerde brandpunt van de Zwitserse jachtcriminaliteit: van de 13 sinds 1999 aantoonbaar gestroopte wolven vielen er zeven alleen al in dit kanton. De voormalige Walliser regeringspresident Jean-René Tornay bedacht daarvoor de inmiddels veelvuldig geciteerde formule «zien, schieten, scheppen, zwijgen», een zin die later zelf voorwerp werd van een strafaanklacht. De Universiteit van Bern documenteerde in 2020 onder leiding van prof. Raphaël Arlettaz een systeem van strikvallen bij de enige lynx-migratiecorridor naar Wallis en sprak van een «systemisch probleem» en een «cultuur van zwijgen» in de ambtelijke kringen.

Dergelijke structuren verklaren waarom gevallen zoals dat in Puschlav zeldzaam zijn, niet omdat stroperij zelden voorkomt, maar omdat ze zelden wordt opgehelderd. Het Bündner openbaar ministerie zelf gaat volgens eigen opgave uit van twee tot drie gevallen per jaar die überhaupt tot een aanklacht komen, wat in een omgeving met hechte sociale samenhang binnen de hobbyjachtscene op een aanzienlijk dunkelziffer wijst.

Wat de milde sanctie politiek betekent

De Puschlav-zaak valt in een fase waarin de hobbyjacht op wolven in Zwitserland toch al in ongekende omvang plaatsvindt, zowel legaal als illegaal. Alleen al in de reguleringsperiode van 1 september 2025 tot 31 januari 2026 werden in Graubünden 35 wolven proactief geschoten, zoals onze bijdrage Wolven onder aanhoudend vuur: hoe de Zwitserse jachtpolitiek wetenschap en ethiek negeert laat zien. In deze omgeving van hoge legale afschotaantallen daalt de drempel voor illegale afschoten nog verder, en de controle op wie wanneer op welk dier heeft geschoten wordt moeilijker.

Dat een hobbyjager na de aantoonbare doding van een streng beschermd dier zijn vergunning behoudt en slechts een boete betaalt, zendt een signaal: het risico op ontdekking is klein, en zelfs bij ontdekking blijven de gevolgen overzichtelijk. Voor een soort waarvan de populatie ondanks intensieve regulering slechts langzaam groeit en die nog steeds onder aanzienlijke politieke druk staat, is dat een omstandigheid die het debat over effectieve controle en consequente strafvervolging in de Zwitserse jachtpraktijk opnieuw aanwakkert.