De recreatieve jacht als evenement

Wie in de gangbare jachtmagazines en op de websites van jachtverenigingen in Zwitserland bladert, vindt niet zomaar data. Je vindt een verhaal. De jacht wordt daar in scène gezet als een mengeling van traditie, gezinsuitje, markt, beurs en bijscholing. Met een feesttent, tombola, kinderprogramma en 'workshops' krijgt het doden van wilde dieren een kader waarin het onschuldig en vanzelfsprekend lijkt.

De variatie is aanzienlijk: schiettrainingen en seminars over schieten op grote afstand, trofeeënshows, bont- en vachtenmarkten, jachtbeurzen, loterijen, jachthoornfeesten, Hubertusmissen, kinderconcerten. De recreatieve jacht wordt zo niet alleen als 'ambacht' neergezet, maar als cultureel aanbod dat maatschappelijke acceptatie moet creëren. Dit dossier analyseert hoe deze evenementencultuur werkt, wat ze verhult en welke vragen het publiek het recht heeft te stellen.

Wat je hier te wachten staat

Schieten als normaliteit: training, instructie en schieten op grote afstand: Hoe schietseminars en cursussen voor schieten op grote afstand de focus verschuiven van de bescherming van wilde dieren naar trefzekerheid, en waarom dat ethisch problematisch is.
Bont en vacht als attractie: markten, prijzen, handel: Wat het betekent wanneer dode dierenlichamen deelnemen aan een schoonheidswedstrijd en geweld tot folklore wordt gemaakt.
Trofeeënshows: de jacht als tentoonstelling en statussymbool: Waarom het publiekelijk tentoonstellen van geschoten wilde dieren geen neutrale 'traditie' is, maar framing.
Beurs, markt, 'cultuuravond': de recreatieve jacht als PR-offensief: Wat jachtbeurzen zoals de 'Jagdmesse Schweiz' in de Umwelt Arena Spreitenbach werkelijk zijn en wat er op ontbreekt.
Religie en traditie: Hubertusmis en jachthoornfeest: Hoe culturele en religieuze beladenheid de jacht immuun maakt voor kritiek.
De jacht als gezinsprogramma: kinderconcert en hertenshow: Wat het betekent wanneer doden wordt ingebed in kinderformats en hoe vroeg framing begint.
Loterij, 'zwijnenschieten' en slachtfeest: de dood als spel: Hoe banalisering en gamification de dood van wilde dieren tot vrijetijdsroutine maken.
Wat het publiek kan en moet vragen: Concrete vragen, beleefd maar vasthoudend.
Argumentenoverzicht: Antwoorden op de meest gehoorde rechtvaardigingen van de evenementencultuur rond de jacht.
Snelkoppelingen: Alle relevante artikelen, studies en dossiers.

Schieten als normaliteit: training, instructie en verschieten

Meerdere data op de Zwitserse jachtkalender van het seizoen 2025/26 draaiden uitdrukkelijk om schieten: een instructiecursus op de jacht- en sportschietbaan Selgis (13.12.2025) en een openbare training kleiduivenschieten (28.01.2026) op dezelfde baan. Later volgen maar liefst twee seminars in Bülach: «Jagdlicher Weitschuss» (jachtschot op lange afstand, 26.03.2026) en «Fangschuss mit Kurz- und Langwaffe» (genadeschot met korte en lange wapens, 29.03.2026).

Hier tekent zich een problematische verschuiving af: in plaats van over rust voor het wild, leefgebieden of conflictpreventie te praten, worden schootsafstand, techniek en trefzekerheid de kerninhoud. Bij het seminar over de «Weitschuss» wordt afstand het leerdoel. Het gevolg is bekend: met elke extra meter nemen de controlemogelijkheden af, werken externe invloeden zoals wind en de beweging van het dier sterker door, en is het effect van de treffer moeilijker in te schatten. Zelfs uit de jachtwereld zelf valt te lezen: «De verantwoordelijkheid groeit met elke extra meter afstand. Een slecht schot betekent leed voor het wild, en dat mag nooit de prijs zijn voor technische overschatting van jezelf.» Toch verlegt het evenement de aandacht consequent weg van het dier en naar de prestatie. Wie het verschieten als evenement op de markt brengt, normaliseert een praktijk die vanuit het oogpunt van dierenwelzijn eigenlijk kritisch bekeken zou moeten worden.

Meer hierover: Jachtongevallen in Zwitserland: het risico dat zelden eerlijk wordt besproken en Jacht en wapens: waarom ‘hobby’ en vuurwapens politiek met elkaar samenhangen

Bont en vacht als attractie: markten, prijsuitreikingen, handel

De evenementenkalender van de Zwitserse jachtverenigingen vermeldt alleen al voor de eerste maanden van 2026 een dichte reeks bont- en velmarkten: de «Traditioneller Pelzfellmarkt» in Altstätten met de prijsuitreiking voor de mooiste vossenvellen (05.02.2026), de «Zentralschweizer Fäälimärt» in Sursee (10.02.2026), de «Glarner Pelzfellmarkt» (14.02.2026), de «Zürcher Fellmarkt» (28.02.2026), de «Pelzfellmarkt der Aargauer Jagdaufseher» (28.02.2026), de «Oberwalliser Pelzfellmarkt» (28.02.2026) en de «Fellmarkt Thusis» (14.03.2026).

De boodschap van deze evenementen is ondubbelzinnig: dieren worden grondstoffen, vachten worden verzamelobjecten, en de omgang daarmee wordt tot folklore verheven. Wanneer vossenvachten openbaar worden bekroond, dus op «schoonheid» worden gerangschikt, tentoongesteld en beoordeeld, wordt een dood dier herdefinieerd als object van een schoonheidswedstrijd. Dat is geen «traditie», dat is esthetisering van geweld. Dat deze markten in de openbaarheid nauwelijks kritisch worden besproken, is zelf een symptoom: het normaliseringswerk van de jachtevenementencultuur is zo ver gevorderd dat het vanzelfsprekende onzichtbaar lijkt. Bontmarkten in de 21e eeuw, in een land waarvan de Bondsgrondwet de waardigheid van het schepsel beschermt (art. 120 lid 2 BV), zijn niet vanzelfsprekend. Ze zouden een publiek debat moeten uitlokken.

Meer hierover: Jacht en dierenwelzijn: wat de praktijk met wilde dieren doet en Vossenjacht zonder feiten: hoe JagdSchweiz problemen verzint die anderen allang hebben opgelost

Trofeeënshows: jacht als tentoonstelling en statussymbool

In de kalender staan meerdere trofeeënevenementen: de Bernse kantonale trofeeëntentoonstelling in Thun (31-01-2026), de Schwyzer trofeeënshow (28-02-2026), de trofeeënshow van Nidwalden (07-03-2026) en de Urner trofeeënshow (21-03-2026, inclusief de Urner bontmarkt). Trofeeën zijn geen neutrale «gegevens». Ze zijn symbolisch bewijs van een afschot, vaak van het grootste of sterkste dier van een populatie.

Wanneer trofeeën openbaar worden tentoongesteld, wordt de dood als prestatie gepresenteerd. Feesttent en tombola versterken dit effect: het geheel wordt een dorpsfeest waarbij de morele kernvraag, waarom een voelend wild dier tot object is gemaakt, verdwijnt in het lawaai van de gezelligheid. Vanuit wildbiologisch perspectief komt daar nog bij: sterke, ervaren dieren zijn dragers van sociale kennis en genetische kwaliteit. Hun voorkeurselectie als trofeedieren schaadt aantoonbaar de structuur van roedels en kudden; voor Graubünden tonen meer dan 44’000 hoornmetingen bij geschoten steenbokken het selectieve effect van de trofeejacht aan (Büntgen et al. 2018, Journal of Animal Ecology). De trofeeënshow viert dat. Het publieke applaus daarvoor is geen neutraliteit, het is een keuze.

Meer hierover: Foto's van geschoten dieren: dubbele moraal, waardigheid en de blinde vlek van de recreatieve jacht en Trofeejacht: wanneer doden een statussymbool wordt

Beurs, markt, «cultuuravond»: de recreatieve jacht als PR-offensief

De «Jagdmesse Schweiz» vond plaats op 7/8 maart 2026 in de Umwelt Arena Spreitenbach, volgens de veterinaire dienst van Aargau zonder aanmelding en zonder controle (Jachtbeurs Spreitenbach), en bracht zichzelf aan als «het grootste jacht- & schuttersevenement van het jaar». Vakinhoudelijke lezingen, workshops, «heerlijke lokale gerechten en dranken in de feesttent», aanbieders van jachtreizen en «innovaties uit alle takken van de jacht»: zo beschrijft de beurs zichzelf. Organisator Ralf Wirtensohn promoot het evenement als «onvergetelijke belevenis» en «hier klopt het hart van de Zwitserse jacht».

Wat daarbij ontbreekt, is veelzeggend: geen onafhankelijke dierenwelzijnsstem op de podia, geen kritische discussie over mislukte schoten, loodbelasting in wildvlees of jachtdruk op beschermde gebieden, geen wetenschappelijke duiding van de uitwerking van de jacht op populaties wilde dieren. Jachtbeurzen zijn meer dan handel. Het zijn acceptatiemachines: uitrusting, culinair aanbod, «traditie ontmoet toekomst». Deze framing werkt alleen doordat ongemakkelijke feiten consequent buiten beeld blijven. PETA Duitsland heeft hetzelfde patroon gedocumenteerd voor Duitse jacht- en hengelbeurzen: honden en roofvogels als levende rekwisieten, geen plek voor kritische expertise, en het bagatelliseren van dierenleed als basisprincipe van de opzet van het evenement.

Meer hierover: Jagerslobby in Zwitserland: hoe invloed werkt en Recreatieve jagers en media

Religie en folklore: Hubertusmis en jachthoornfeest

Een Hubertusmis in Schlierbach (29-12-2025) en het Eidgenössische und internationale Jagdhornbläserfest in Liestal (30-05-2026) verbinden de jacht met ritueel en gemeenschapszin. Dat kan mensen echt dichter bij elkaar brengen. Maar het is ook een strategie: wie de jacht religieus of cultureel ophemelt, maakt haar immuun voor kritiek.

Tegenspraak komt dan al snel over als een aanval op «folklore» of op «traditie», terwijl het in werkelijkheid gaat om dierenleed, ecologische gevolgen en democratische controle. Het patroon is bekend uit andere terreinen: hanengevechten, stierenvechten, de bontindustrie: allemaal werden of worden ze verdedigd met «traditie», totdat maatschappelijke meerderheden en rechters er anders over gingen denken. De religieuze codering van de recreatieve jacht via Hubertusmissen vervult dezelfde functie: ze schept een interpretatiekader waarin morele vragen worden afgedaan als schijnheiligheid of sentimentaliteit. Dat is geen toeval. Het is een communicatiestrategie.

Meer hierover: Jachtmythes: 12 beweringen die je kritisch moet bekijken en Psychologie van de jacht

Jacht als gezinsprogramma: framing begint vroeg

Bij de Rothirsch-Hegeschau St. Gallen (07.03.2026) wordt een gezinsprogramma met kinderconcert aangeprezen. Wanneer de jacht in kindvriendelijke formats wordt ingebed, ontstaat al vroeg een beeld: jacht is natuurkunde, volksfeest en avontuur. Een ruimte waarin dieren worden tentoongesteld, trofeeën worden bewonderd en jagen wordt gepresenteerd als een normaal onderdeel van de natuur.

Maar de werkelijkheid is ook: jacht betekent angst, vlucht, verwonding en dood voor wilde dieren. Kinderprogramma's bij jachttentoonstellingen zijn daarom geen onschuldige 'voorlichting', maar framing. Wie kinderen in een positieve, gezellige omgeving eerst in contact brengt met doodgeschoten wilde dieren, vormt een voorervaring voordat het kind in staat is vragen te stellen. Dat is geen samenzwering. Het is een bekend mechanisme van normalisering, dat ook bij andere consumptiethema's zoals de vleesindustrie of het circus goed gedocumenteerd is. Ouders met inzicht mogen dat benoemen.

Meer hierover: Jacht en kinderen: wat het betekent om doden als natuurervaring te verkopen en Geen jachtpropaganda door recreatieve jagers op scholen (modelmotie)

Lotto, 'Säulischiessen' en Metzgete: de dood als spel

Een jagerslotto (01.01.2026) en het Säulischiessen in Wittenbach (07.02.2026), gecombineerd met een Metzgete en een vleesprijs, markeren de laatste stap in de banalisering: de recreatieve jacht wordt een spel- en consumptieformat. Bij het Säulischiessen wordt de taal van punten en treffers gebruikt. Wat op schijven wordt geoefend, eindigt buiten op het lichaam van een dier.

Gamificatie en prijsuitreikingen vervullen een precieze psychologische functie: ze koppelen het doden van dieren aan positieve emoties zoals succes, wedijver en gezelligheid. Dat is exact het tegendeel van wat een ethisch doordachte jachtopleiding zou moeten bieden, namelijk bewustzijn van dierenleed, verantwoordelijkheid en de vraag of een schot überhaupt noodzakelijk is. Wanneer de dood een spelwinst wordt, maakt ethische reflectie geen deel meer uit van het kader.

Meer hierover: Het jachtdiploma en Wildvlees in Zwitserland

Wat het publiek kan en moet vragen

Deze evenementen zijn openbaar of halfopenbaar en juist daarom maatschappelijk relevant. Wie de recreatieve jacht bekritiseert, hoeft niet weg te kijken. Je kunt kijken en concrete vragen stellen, beleefd maar vasthoudend:

Welke standaarden gelden tegen misschoten en nasporingen, en hoe worden ze bij deze evenementen besproken, gecontroleerd en gedocumenteerd?
Hoe wordt dierenleed in de opleiding realistisch behandeld, in plaats van uitsluitend techniek en trefzekerheid over te brengen?
Welke rol spelen bont- en velmarkten vandaag nog, en waarom worden vellen bekroond alsof het kunstobjecten zijn in plaats van overblijfselen van gedode wilde dieren?
Waarom worden trofeeën uitgestald, in plaats van het debat over ethiek en noodzaak te voeren?
Waar zijn onafhankelijke stemmen uit de dierenbescherming en het onderzoek naar wilde dieren op de podia, en niet alleen presentaties vanuit de jachtwereld?
Hoe worden minderjarigen op jachtevenementen beschermd tegen eenzijdige framing?
Wie financiert deze evenementen, en in welke verhouding staan publieke middelen en verenigingsgelden tot elkaar?

Wat er zou moeten veranderen

Transparantieplicht voor jachtevenementen met een openbaar karakter: Jachtbeurzen, trofeeshows en velmarkten die openbaar toegankelijk zijn of gebruikmaken van openbare infrastructuur, moeten openbaar maken wie ze financiert, of er publieke middelen in vloeien en welke dierenwelzijnsnormen worden nageleefd. Modelmotie: Jachtpropaganda met dode dieren aan banden leggen
Geen publieke middelen voor jacht-pr: Kantons en gemeenten stellen geen openbare ruimtes, subsidies of personele ondersteuning beschikbaar voor evenementen die de jacht als vrijetijdscultuur promoten, zonder tegelijkertijd onafhankelijke stemmen uit de dierenbescherming en de bescherming van wilde dieren erbij te betrekken.
Leeftijdsbeperkingen voor jachtevenementen: Evenementen waar trofeeën worden tentoongesteld, vellen worden bekroond of dieren als prijs worden verloot, krijgen een leeftijdsbeperking of worden verplicht een kindvriendelijk alternatief programma aan te bieden zonder verheerlijking van de jacht. Modelmotie: Verbod voor kinderen en jongeren op de jacht
Plicht tot contextualisering bij trofeeshows en velmarkten: Trofeeshows en velmarkten die openbaar plaatsvinden, worden verplicht zichtbaar te informeren over foutieve afschoten, de percentages aanschampingen en de ecologische gevolgen van de recreatieve jacht, zodat bezoekers de zaken met kennis van zaken kunnen plaatsen.
Verbod op lange-afstandsschietseminars als openbaar vrijetijdsaanbod: Seminars die gericht de schietafstand maximaliseren, worden niet als vrijetijdsformat gepromoot. Schietoefeningen die verder gaan dan de wettelijke minimumnorm worden uitsluitend onder toezicht van de overheid en alleen in het kader van de professionele opleiding van wildbeheerders aangeboden.
Onafhankelijke stemmen uit de dierenbescherming op jachtbeurzen: Jachtbeurzen met een openbaar karakter worden verplicht om onafhankelijke perspectieven uit de dierenbescherming, het onderzoek naar wilde dieren of de ethiek in hun programma op te nemen, wanneer ze zich presenteren als educatieve of informatieve evenementen.

Argumentatie

«Dat is traditie, die bestaat al honderden jaren.» Dat geldt voor veel praktijken die de samenleving desondanks heeft overwonnen: berengevechten, hanengevechten, dansberen op kermissen. Traditie is een beschrijving van het verleden, geen moreel argument. Dierenwelzijnswet en waardigheid van het dier zijn eveneens onderdelen van de Zwitserse rechtsorde, en wel nieuwere.

«Jachtbeurzen en schiettrainingen zijn onschuldige vrijetijdsformats.» Dat is precies het punt: ze worden als onschuldig gepresenteerd. Wat in de enscenering wegvalt, zijn misschoten, gewonde dieren, stress bij wilde dieren, loodbelasting en de ecologische gevolgen van intensieve recreatieve jacht. Een «onschuldig vrijetijdsformat» dat consequent alles wegmoffelt wat onaangenaam is, biedt geen entertainment, maar pr.

«Kinderen leren op jachtevenementen iets over de natuur.» Eenzijdig positief gekleurde natuurbeleving op jachtevenementen is framing, geen natuuronderwijs. Verlichte natuureducatie toont wilde dieren als levende, voelende individuen met sociale structuren, niet als trofeeën en bontwaar. Er bestaat educatie over wilde dieren zonder doden. Dat zou de standaard moeten zijn.

«Langeafstandsschiet-seminars verbeteren de vaardigheid en verminderen misschoten.» De gegevens uit Graubünden laten zien: in 2016 registreerde het bureau bij 5’512 hoge-jachtvergunningen 1’201 boetes en aangiften, waarvan 1’013 wegens misschoten (Jachtovertredingen in Graubünden). Als schiettraining de sleutel was, hadden deze cijfers zich allang verbeterd. Het probleem is structureel, niet technisch. Meer afstand bij dezelfde structurele onverantwoordelijkheid veroorzaakt meer leed, niet minder.

«Het gaat erom gemeenschap en samenhorigheid te versterken.» Gemeenschap en samenhorigheid zijn legitieme maatschappelijke behoeften. Daarvoor zijn geen trofeeshows, bontmarkten en langeafstandsschiet-seminars als platform nodig. Wie gemeenschap opbouwt ten koste van wilde dieren, heeft andere mogelijkheden en kiest toch hiervoor. Dat is een keuze die ter discussie mag worden gesteld.

Snelkoppelingen

Bijdragen op Wild beim Wild:

Gerelateerde dossiers:

Onze aanspraak

De recreatieve jacht steekt aanzienlijke energie in haar publieke imago. Trofeeshows, bontmarkten, kinderprogramma's en jachtbeurzen zijn geen onschuldige evenementen. Het zijn acceptatiemachines die het doden van wilde dieren normaliseren, folkloriseren en immuun maken voor kritiek. IG Wild beim Wild documenteert deze evenementencultuur, benoemt de framingmechanismen en stelt de vragen die op deze evenementen stelselmatig buiten beschouwing blijven.

Wij eisen niet dat recreatieve jagers elkaar niet mogen ontmoeten. Wij eisen dat het publiek weet wat er achter de feesttenten, tombola's en “culturele avonden” schuilgaat, en dat openbare ruimtes en publieke middelen niet worden ingezet om een gewapende vrijetijdslobby als traditiebehoud te verkopen. Dit dossier wordt voortdurend bijgewerkt wanneer nieuwe evenementformats, politieke initiatieven of onderzoeken daar aanleiding toe geven.

Call to Action: Heb je een jachtevenement bezocht of gedocumenteerd? Deel je waarnemingen met ons: wildbeimwild.com/kontakt

Meer over recreatieve jacht: in ons dossier over de jacht bundelen wij factchecks, analyses en achtergrondrapportages.