19 juni 2026, 08:51

Zoeken

Het wild zwijn

Het wild zwijn (Sus scrofa) is als evenhoevige een naaste verwant en de stamvorm van het gedomesticeerde huisvarken.

Het volwassen mannetjesdier is van het vrouwtjesdier te onderscheiden – bij zijaanzicht – aan de vorm van de snuit. Terwijl deze bij het vrouwtje lang en recht verloopt, lijkt zij bij het mannetje korter. Wilde zwijnen zijn ware meesters in aanpassing. Men vindt ze in de steden, weidelandschappen en bij voorkeur in loof- of naaldbossen.

Interessante feiten over het wild zwijn:

  • Het wild zwijn is tussen 130 en 180 cm lang en de schouderhoogte bedraagt ongeveer 55 tot 100 cm.
  • De vacht is in de winter met het borstelige dekhaar donkergrijs tot bruinzwart en in de zomer wolhaarvrij met lichtgekleurde en zachte haarpunten.
  • Wilde zwijnen wegen ongeveer 50–150 kg.
  • Wilde zwijnen hebben 15–40 cm lange staarten.
  • Het wild zwijn heeft een krachtig gebit met 44 tanden. De slagtanden aan de onderlip zijn een van de opvallendste kenmerken van een wild zwijn. De slagtanden bij de beer zijn langer en gebogen. In tegenstelling tot de zeug bezitten beren extra slagtanden aan de bovenlip, die worden gebruikt om de onderste te scherpen. Beren gebruiken de slagtanden in de paartijd voor rangordegevechten.
  • Wilde zwijnen hebben een lange, rubberachtige snuit, die wordt gebruikt voor het opgraven van wortels en knollen.
  • Wilde zwijnen zijn alleseters. Het omwoelen van de bodem bij het zoeken naar voedsel leidt tot een toename van de soortenrijkdom en kiemkracht van de planten.
  • Wilde zwijnen leven in moederfamilies, in de harem of in groepen van dieren van het voorgaande jaar samen. Vooral mannetjesdieren leven solitair. In een rotte met een leidende zeug leven 6–30 dieren.
  • De natuurlijke vijanden van het wild zwijn zijn wolf, bruine beer, lynx, vos, wilde kat. Ook roofvogels maken af en toe jacht op jonge dieren.
  • Als gevolg van de intensieve bejaging door de mens zijn wilde zwijnen tegenwoordig meestal schuw en nachtactief. Mannetjes in de paartijd en vrouwtjes met biggen kunnen zich af en toe agressief gedragen tegenover mensen, vooral wanneer deze met honden onderweg zijn. Overdag slapen wilde zwijnen tot wel 12 uur in nesten van bladeren.
  • Wilde zwijnen begeven zich graag in de meest uiteenlopende leefgebieden.
  • De paartijd is van november tot januari.
  • Na een draagtijd van 115 dagen werpt een zeug tussen maart en mei vier tot zes biggen.
  • Jongen worden geboren in nesten van bladeren. De biggen komen ziend en behaard (borstels) ter wereld. De moeder zorgt voor de opfok.
  • Biggen hebben een lichtgeelbruine vacht met geelachtige strepen die als camouflage dienen. De strepen verdwijnen vanaf de vierde maand. Na een jaar zien ze eruit als de volwassen dieren.
  • Na 7 maanden zijn de jongen niet meer afhankelijk van de moeder. Een band met de moeder kan echter tot 18 maanden duren. De sterfte onder de jongen is door koude-inval, natte periodes en roofdieren zeer hoog.
  • In het wild worden everzwijnen tot 10 jaar oud. In gevangenschap tot 21 jaar.
  • In Zwitserland worden momenteel per jaar zo'n 6’000 everzwijnen geschoten. Laat men everzwijnen met rust, dan leven ze samen in stabiele gemeenschappen waarin in de regel alleen de leidende zeug jongen krijgt. Feromonen – chemische signaalstoffen die informatie tussen soortgenoten overbrengen – zijn in het dierenrijk alomtegenwoordig. Bij het huisvarken is in veel studies aangetoond dat naast feromonen ook de sociale hiërarchie de regulering van de voortplanting beïnvloedt. Vernietigt men door de jacht dit gevoelige sociale samenstel, dan kan dat tot een explosieve vermenigvuldiging leiden.

Wat doet Wild beim Wild voor de bescherming van everzwijnen?

Wij zetten ons in opdat populaties en hun leefgebieden behouden blijven en met elkaar worden verbonden. Natuurlijke corridors maken de genetische uitwisseling tussen afzonderlijke populaties mogelijk. Niet alleen de bescherming van de predators, maar ook van hun prooidieren is een wezenlijk onderdeel van ons werk. Dit gebeurt doordat wij de wilde dieren waar mogelijk verdedigen tegen de onnodige jacht en stroperij.

Dierenportretten