Geweld door hobbyjagers tegen dierenbeschermers

De Zwitserse jachtbeurs in de Umwelt Arena Spreitenbach was vanaf het begin omstreden. De IG Wild beim Wild had met een petitie en 850 protest-e-mails aan de gemeente Spreitenbach en de Umwelt Arena tegen het evenement geprotesteerd.

Op de beurs demonstreerden activisten vreedzaam voor de ingang. Een hobbyjager greep Olivier Bieli bij de keel en ontvreemdde zijn mobiele telefoon. De onbekende zou Bieli daarna opnieuw bedreigd hebben: «Hij vroeg me of ik een klap in mijn gezicht wilde», schrijft 20min.ch.

«Bieli met een geluiddemper executeren»

De bedreigingen bleven niet beperkt tot de openbare ruimte. In de betreffende jachtfora en hobbyjager-groepen op het internet werd Olivier Bieli in de weken voor het Spreitenbach-incident expliciet met de dood bedreigd. Hunt Watch documenteert op zijn officiële kanaal:

Uit meerdere betrouwbare bronnen, binnen en buiten de jachtscene van Baselland, werden ons de afgelopen weken verschillende uitspraken gemeld die duidelijke geweldsfantasieën tegen Hunt-Watch-oprichter Olivier Bieli bevatten, tot en met de oproep tot zijn moord met behulp van een ingezette geluiddemper. Ook in het verleden werd in de jachtscene onomwonden gedreigd Bieli ziekenhuisrijp te slaan.

Dat is geen meningsuiting. Het is een doodsbedreiging volgens art. 180 StGB, strafbaar met een gevangenisstraf tot drie jaar of een geldboete, ook al wordt zij online en in groepsformaten geuit.

Dat dezelfde activist enkele weken na deze bedreigingen tijdens een openbare demonstratie lichamelijk werd aangevallen, is geen toeval.

Hunt Watch zelf distantieert zich uitdrukkelijk van elke tegengeweld en roept de jachtwereld op om «af te zien van geweldsdaden tegen dierenrechtenactivisten in welke denkbare vorm dan ook en ook de geweldsexcessen tegen dieren per direct te beëindigen». Het antwoord vanuit de georganiseerde hobbyjagers: stilte.

Activiste tegen de grond gegooid

Op 17 december 2025 observeerde een HUNT-Watch-activiste vanaf een openbaar bospad legaal een drijfjacht in Füllinsdorf en Arisdorf (BL). Een drijver beschimpte haar, bedreigde haar en gooide haar met geweld tegen de grond. Daarbij droeg hij een stokachtig voorwerp met een metalen hark alsook vermoedelijk een steekwapen aan zijn riem.

Bij de dader ging het vermoedelijk om een buitenkantonale jachtopziener, die buiten zijn kanton geen enkele ambtsbevoegdheid bezit en juridisch als privépersoon geldt. Hij had de activiste noch mogen wegsturen, noch mogen aanraken. De activiste deed aangifte en moest vervolgens een gerechtelijk contact- en benaderingsverbod tegen de man verkrijgen, omdat de intimidaties privé doorgingen.

Niet alle aanvallen zijn lichamelijk direct. Dierenbeschermers die hobbyjagers uit Baselland tijdens de hobbyjacht observeerden en documenteerden, keerden terug naar hun voertuig en stelden vast: De banden waren opengesneden. Vernieling van eigendom als intimidatiemiddel, anoniem, laf, maar ondubbelzinnig in de boodschap.

Het incident voegt een nieuwe dimensie toe aan het patroon: wanneer lichamelijke confrontatie te riskant lijkt, worden het eigendom en de veiligheid van de waarnemers tot doelwit gemaakt. Het doel blijft hetzelfde: afschrikking, stilte, terugtrekking.

Wurggreep en bewusteloosheid

Een dierenbeschermster wilde in Trimmis GR observeren hoe een geschoten hert in het slachthuis wordt ontleed. Een aanwezige hobbyjager bespuugde haar, rukte haar het mobiele telefoon uit handen en drukte haar in een wurggreep tegen de grond met de woorden: «Jij oude, gefrustreerde koe!» De dierenbeschermster verloor het bewustzijn en werd naar de spoedeisende hulp gebracht, met gedocumenteerde verwondingen aan bovenarm, elleboog, schouder en nek. Ze deed aangifte bij het Openbaar Ministerie van Graubünden. Het Openbaar Ministerie legde de dierenbeschermster een spreekverbod op.

Wie dieren kwelt, is zielloos, en Gods goede geest ontbreekt hem. Hoe voornaam hij ook moge kijken, men zou hem nooit moeten vertrouwen. — Johann Wolfgang von Goethe (Duitse dichter)

Schot achter een vluchtende

Een wandelaar documenteerde in Tersnaus twee hobbyjagers, die hem eerst verbaal aanvielen, vervolgens met de geweerkolf uithaalden om te slaan en ten slotte een schot losten achter de vluchtende man, met de kreet: «Jou krijgen we nog wel!» De politie in Ilanz vond de daders naar verluidt nooit. De agent die het proces-verbaal opnam, werd overgeplaatst. Het dossier verdween.

«Hoe meer aangiften, hoe eerder hij van het toneel verdwijnt»

Wat in chats en fora als geweldsfantasie verschijnt, heeft in de omgeving van de bond JagdSchweiz een gedocumenteerde institutionele tegenhanger. Een interne e-mail van 11 september 2016, opgesteld door Dominik Feusi (destijds Basler Zeitung) aan Hanspeter Egli (oud-voorzitter van de militante bond JagdSchweiz), laat zien hoe er met critici moest worden omgegaan. De bewoordingen:

Het doel is dat S…… volledig het zwijgen wordt opgelegd. […] Hoe meer aangiften er liggen, hoe eerder hij van het toneel verdwijnt.»

Als coördinator werd Nationalrat en FDP-advocaat Thierry Burkhart aanbevolen. Niet om het recht te handhaven, maar om door een gecoördineerde vloed van strafrechtelijke aangiften een criticus de mond te snoeren, door gecoördineerd justitiemisbruik. Dat is geen toeval. Dat is methode.

Het plan strandde voor de rechter. Op 17 juli 2020 sprak de strafrechter van het kanton Ticino wildbeimwild.com volledig vrij. Rechter Siro Quadri oordeelde dat de bekritiseerde uitspraken over JagdSchweiz geen leugens waren en geen lasterlijk karakter hadden. Ook de civiele procedure in Locarno verloor JagdSchweiz. Het vonnis is rechtskrachtig.

Geweld tegen dieren, geweld tegen mensen

De gedocumenteerde aanvallen op dierenbeschermers en activisten zijn geen toeval en geen ontsporing van enkele «zwarte schapen». Ze volgen een psychologische logica die de wetenschap al decennialang kent.

Het verband tussen geweld tegen dieren en geweld tegen mensen is een van de best gerepliceerde resultaten van het agressie-onderzoek. Een studie van de Northeastern University en de SPCA toonde aan: mensen die dieren mishandelen, zijn vijf keer waarschijnlijker ook gewelddadig tegenover mensen. Geweld tegen dieren werkt daarbij niet als een ventiel dat agressie afbouwt, maar als een oefenterrein dat drempels verlaagt.

Voor de hobbyjagers komt daar nog een specifiek mechanisme bij: de Oostenrijkse psychologe Iris Grohs vond in een van de weinige systematische Duitstalige studies dat hobbyjaagsters en hobbyjagers zichzelf als significant agressiever inschatten dan niet-jagenden, conflicten vaker oplossen door dominantie en controle en een andere verhouding tot geweld hebben. Tegelijkertijd suggereren psychologische modellen dat het herhaaldelijk, op lust of spanning gebaseerd doden van dieren de agressieverwerking, het zoeken naar prikkeling en distantiëringsmechanismen beïnvloedt.

Het hersenonderzoek vult dit beeld aan: herhaalde gewelddaden kunnen de emotionele reactie op lijden dempen en empathie laten eroderen, tegenover dieren evenals tegenover mensen. Een jachtcultuur die het doden als succes, kracht en saamhorigheid omkadert en medeleven met het dier als zwakte afdoet, schept daarmee een sociale context waarin geweld tegen critici en waarnemers geen psychologische uitzondering is, maar een voor de hand liggend vervolg.

Dat verklaart niet alles. Maar het verklaart waarom het geweld telkens weer uit hetzelfde milieu komt en waarom het daarbij om een structureel probleem gaat, niet om geïsoleerde gevallen.

Geen bevoegdheden, maar wapens

Hobbyjaagsters en hobbyjagers zijn particulieren. Ze hebben in de openbare ruimte geen politionele bevoegdheden. Ze mogen wandelaars niet wegsturen, noch trekkers controleren, noch activisten aanraken, ook niet tijdens een lopende hobbyjacht.

Tegelijkertijd dragen ze geladen vuurwapens. Deze combinatie — geen controle, volledige bewapening, uitgesproken groepscultuur en politieke bescherming — schept een gevaarpotentieel dat in het publieke debat enorm wordt onderschat.

Geen enkel ander domein met vergelijkbaar risicopotentieel, of het nu om verkeer, beveiligingsdiensten of de chemische sector gaat, accepteert zelfcontrole. De hobbyjacht doet dat wel. Dat is geen vergissing, maar het resultaat van decennialange politieke beïnvloeding.

Wat waarnemers en activisten moeten weten

Hobbyjachten vanaf openbare wegen observeren en documenteren is legaal. Hobbyjagers in de openbare ruimte fotograferen of filmen is eveneens legaal. De hobbyjagers hebben geen bevoegdheid om waarnemers weg te sturen, te controleren of aan te raken. Bij overlast geldt: afstand creëren, blijven documenteren, de politie bellen en aangifte doen. Online bedreigingen moeten onmiddellijk via een screenshot met URL, tijdstempel en profielnaam worden veiliggesteld voordat de inhoud wordt verwijderd. Aangifte is ook mogelijk voor online bedreigingen.

Aanvullende informatie: Criminaliteit en jacht · Psychologie en jacht · Jachtlobby-dossier

Meer hierover in het dossier: Psychologie van de jacht