Petitie: Stop de jaarrond jacht op wasberen
De wasbeer mag in Zwitserland volgens de federale wet op de jacht als uitheemse soort het hele jaar door en zonder enig gesloten seizoen worden bejaagd.
Anders dan bij inheemse soorten voorziet de regeling voor hem geen gesloten periode waarin zogende moederdieren worden ontzien. Daardoor kunnen ook ouderdieren worden gedood van wie de jongen in het hol op voedsel wachten en zonder het moederdier nauwelijks kunnen overleven.
De populatie is nog steeds klein, maar de afschotcijfers van de Eidgenössische Jagdstatistik stijgen steil: van 2 gedode dieren in 2020 naar 13 (2021), 17 (2022) en al 44 in 2023, waarvan 35 alleen al in het kanton Baselland. In Baselbiet worden wasberen inmiddels in levendvangkooien gevangen en vervolgens gedood. De rechtvaardiging luidt steeds hetzelfde: de «verkeerde» herkomst.
Precies deze logica is vakinhoudelijk twijfelachtig. In Duitsland, waar in het jachtjaar 2024/2025 meer dan 282’000 wasberen werden gedood, blijft de populatie ondanks intensieve bejaging groeien. Het beschikbare bewijs wijst erop dat de hobbyjacht ook hier geen duurzaam populatie-effect heeft: bejaagde populaties vertonen een hoger aandeel voortplantingsvatbare vrouwtjes, dodelijke verliezen worden door meer nakomelingen snel gecompenseerd. Meer daarover in het dossier «Wasbeer Zwitserland: afschot wegens verkeerde herkomst» evenals in het dossier «Neozoën en de jacht in Zwitserland».
Dat het anders kan, toont het wasbeerproject in Kassel: dieren worden gevangen, gesteriliseerd en weer vrijgelaten, diervriendelijk en zonder te doden. Volgens EU-verordening 1143/2014 zijn dergelijke populatiecontroles uitdrukkelijk toegestaan. Hoe wasberen zonder dodelijke middelen uit bewoond gebied kunnen worden geweerd, tonen onze diervriendelijke tips.
Wij eisen dat wordt afgezien van de jaarronde bejaging van de wasbeer zonder gesloten periode en dat wordt overgestapt op niet-dodelijke, dierenwelzijnsconforme maatregelen.
Geachte dames en heren van de kantonale jacht- en visserijadministraties
Geachte leden van de Conferentie voor Bos, Wilde dieren en Landschap
Geachte verantwoordelijken van het Federaal Bureau voor Milieu
Ik wend mij tot u, omdat de wasbeer in Zwitserland volgens de federale wet op de jacht als niet-inheemse soort het hele jaar door en zonder gesloten seizoen bejaagd mag worden, en omdat deze praktijk naar mijn mening noch dierenwelzijnsconform noch doeltreffend is.
De wasbeer is niet uit eigen beweging naar Europa gekomen. Hij werd in de jaren 1920 en 1930 voor de bontindustrie uit Noord-Amerika ingevoerd en uitgezet. Zijn huidige aanwezigheid is direct door de mens veroorzaakt. Hem met het etiket «invasief» te vervolgen, verschuift de verantwoordelijkheid voor menselijk handelen naar het dier.
De bejaagbaarheid het hele jaar door zonder gesloten seizoen is vanuit het oogpunt van dierenwelzijn problematisch. Aangezien de regeling voor neozoaën geen gesloten periode ter bescherming van zogende moederdieren voorziet, kunnen ook ouderdieren tijdens de opfok gedood worden. De jongen die in het hol achterblijven, hebben dan nauwelijks overlevingskansen. Daarnaast wordt bij het bejagen van predatoren op veel plaatsen de valjacht ingezet. Vakverenigingen voor dierenwelzijn wijzen erop dat het levend vangen van wilde dieren aanzienlijke stress en lijden kan veroorzaken. Bij wasberen is het risico op een niet onmiddellijk dodelijk letsel bijzonder groot, omdat zij met hun voorpoten naar aas grijpen.
De bejaging bereikt volgens de tot dusver beschikbare gegevens haar verklaarde doel niet. Langjarig onderzoek wijst erop dat wasberen op jachtdruk reageren met verhoogde voortplanting. In bejaagde populaties is het aandeel zich voortplantende vrouwtjes hoger dan in onbejaagde. Worden meer dieren gedood, dan worden meer jongen geboren. In Duitsland, waar in het jachtjaar 2024/2025 meer dan 282'000 wasberen gedood werden, blijft de populatie ondanks intensieve bejaging verder groeien.
Ook het argument van de soortbescherming staat op een zwakke basis. Mij zijn geen betrouwbare langetermijnbewijzen bekend voor een blijvende invloed van de wasbeer op een inheemse soort. Hij voedt zich hoofdzakelijk met gemakkelijk beschikbaar voedsel zoals regenwormen, insecten, slakken en vruchten. Voor de achteruitgang van bedreigde soorten zijn in de eerste plaats menselijke oorzaken zoals verlies van leefgebied en wegverkeer verantwoordelijk.
Ik roep u op:
Af te zien van de bejaging van de wasbeer het hele jaar door en zonder gesloten seizoen, zolang deze volgens de tot dusver beschikbare gegevens de populatie noch blijvend vermindert noch de soortbescherming dient.
De valjacht op wasberen moet worden verboden, aangezien deze vermijdbaar dierenleed kan veroorzaken.
Niet-letale, diervriendelijke maatregelen te bevorderen, zoals sterilisatieprogramma's, preventie en het diervriendelijk weren uit bebouwd gebied.
De verantwoordelijkheid voor de aanwezigheid van de wasbeer daar te leggen waar deze thuishoort: bij de mens die het dier heeft ingevoerd, en niet bij het dier zelf.
Met vriendelijke groet
Geef nu je stem
Uw handtekening telt.
