Waarom bedreigde soorten niet in de jachtwet thuishoren

De deskundigen benadrukken dat het streven van veel politici, vertegenwoordigers van de landbouw en jachtverenigingen om stijgende populaties van beschermde soorten via hobbyjacht te beperken, natuurwetenschappelijk ongegrond is.

Hobbyjacht kan conflicten niet alleen niet oplossen, ze kan ze zelfs verergeren. Bij de wolf bijvoorbeeld zou het afschieten van afzonderlijke dieren, aldus de deskundigen, de roedelstructuur vernietigen, wat tot meer in plaats van minder aanvallen op weidedieren leidt. Bij bevers en roeken zijn er volgens onderzoek beproefde, effectieve niet-dodelijke beheermethoden die conflicten met de landbouw en infrastructuur verzachten, zonder de beschermende functie van deze soorten te ondermijnen.

Dit standpunt staat in schril contrast met politieke initiatieven en wetten die de laatste tijd hebben getracht het jachtrecht open te stellen of uit te breiden. In Baden-Württemberg werd bijvoorbeeld de wolf in de jachtwet opgenomen, een besluit dat volgens de onderzoekers precies het tegenovergestelde bewerkstelligt van wat beoogd wordt: het afschot wordt bureaucratisch bemoeilijkt en tegelijkertijd blijft de beschermingsstatus van de soort onaangetast.

In de Zwitserse context laat de mislukte herziening van de jachtwet, waarover in 2020 werd gestemd, zien welke risico's er kleven aan de juridische koppeling van hobbyjacht en soortenbescherming. Destijds zouden onder meer de lynx, de wolf, de bever en de blauwe reiger zonder onderscheid bejaagbaar worden voordat ze schade aanrichten, een stap die uiteindelijk via een volksstemming werd tegengehouden, omdat hij de bescherming van deze soorten zou hebben ondermijnd.

De wetenschappers betogen dat de bescherming van bedreigde soorten een succes is van het moderne natuurbeschermingsbeleid, dat niet mag worden uitgehold door jachtbelangen. Deze soorten vervullen functionele rollen in ecosystemen: wolven bevorderen bijvoorbeeld de verjonging van bomen, bevers dragen bij aan het openhouden van wetlands en roeken zijn een teken van succesvol herstel van habitats. Hun bescherming leidt tot functionerende, veerkrachtige landschappen, niet tot ineffectieve jachtmaatregelen.

Kritisch is bovendien dat debatten over de jachtwet vaak worden bepaald door politieke of lobbybelangen, terwijl wetenschappelijke inzichten worden genegeerd of selectief geïnterpreteerd. Deskundigen eisen in plaats daarvan dat politiek en bestuur inzetten op beproefde bescherming- en conflictoplossingsmodellen die niet berusten op dodelijke methoden, maar op preventie, kuddebescherming, omheiningen en adaptieve beheerstrategieën.

Voor de wilde dieren- en natuurbescherming betekent dit: jachtrelevante debatten mogen niet worden verschoven naar jachtverantwoordelijken of jachtverenigingen. Zij horen thuis in het domein van wetenschappelijk onderbouwde soortbescherming- en beheerstrategieën. De open brief uit Freiburg en Hohenheim zendt een duidelijk signaal in deze richting, ook over de Duitse landsgrenzen heen.

De integratie van bedreigde soorten in de jachtwet is niet alleen vanuit wetenschappelijk oogpunt verkeerd, ze brengt op de lange termijn de ecologische functionaliteit en beschermingsinspanningen in gevaar. In plaats van een jachtwet moeten moderne, niet-dodelijke beheerconcepten centraal staan om conflicten tussen landbouw, natuurbescherming en wilde dieren duurzaam en dierenwelzijnsvriendelijk op te lossen.