Jacht en alcohol in Zwitserland

Een vaste promillegrens – zoals in het wegverkeer – ontbreekt.

Dat betekent: wie met het geweer door bos en veld trekt, mag officieel een glas (of zelfs meerdere) drinken zonder dat een duidelijke grens wordt overschreden.

Voor veel natuurbezoekers, sporters en dierenbeschermers is dat een schandaal. Maar hoe zit het eigenlijk in Zwitserland?

In Zwitserland bestaat eveneens geen expliciete promillegrens voor hobbyjagers. Terwijl in het wegverkeer duidelijke waarden gelden, is de hobbyjacht juridisch minder precies geregeld. Weliswaar verbieden diverse kantonale jachtwetten het misbruik van wapens of het schieten in „niet-verkeersbekwame toestand“, maar een bloedalcoholgrens ontbreekt vrijwel overal. Daarmee blijft veel over aan het oordeel van de controleorganen, als er überhaupt al gecontroleerd wordt.

In de praktijk betekent dat: een hobbyjager die na de ochtendborrel met geladen geweer door het revier trekt, overtreedt vaak geen concrete wet, zolang hij zich „beheerst“. De veiligheid van andere bosbezoekers hangt dus af van de subjectieve indruk van de autoriteiten.

Risico voor mens en dier

De hobbyjacht is geen vrijetijdsbesteding zoals schaken of kaarten. Het gaat om de omgang met dodelijke wapens in onoverzichtelijk terrein. Zelfs nuchter gebeuren er elk jaar honderden ongevallen, deels met zwaargewonde of gedode mensen, honden en beschermde dieren. Onder invloed van alcohol nemen de risico's toe:

• beperkt reactievermogen,
• verkeerde inschattingen van afstanden en doelen,
• verhoogde agressiviteit en risicobereidheid.

Terwijl wandelaars, ruiters, joggers of mountainbikers het bos als ontspanningsruimte gebruiken, moeten zij er feitelijk op vertrouwen dat hobbyjagers nuchter zijn. Een garantie is er niet.

Jacht onder invloed van alcohol – een taboezone?

Dat de problematiek nauwelijks publiekelijk aan de orde wordt gesteld, ligt ook aan de nauwe verwevenheid van de jagerslobby en de politiek. In plaats van duidelijke regels in te voeren, zet men op veel plaatsen in op eigen verantwoordelijkheid – een illusie als het om wapenbezit gaat.

De discussie had allang gevoerd moeten worden: waarom gelden voor automobilisten strenge promillegrenzen, terwijl gewapende hobbyjagers grotendeels ongecontroleerd blijven?

Eisen voor meer veiligheid

• Een uniforme promillegrens voor alle jachtbeoefenaars in Zwitserland – minstens analoog aan het wegverkeer.
• Regelmatige, onaangekondigde controles tijdens de jachtperioden door politie of wildhoeders.
• Transparante ongevallenstatistieken, die ook de invloed van alcohol vermelden.
• Voorlichting van de bevolking over jachtperioden en risico's, zodat bosbezoekers zich kunnen beschermen.

Hobbyjacht is in Zwitserland een anachronistische hobby en brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Zolang er geen duidelijke promillegrenzen bestaan, blijft er een gevaarlijke maas in de wet open. Dat hobbyjagers met een geladen geweer na een paar glazen wijn door het jachtgebied mogen trekken, vormt een risico voor mensen, huisdieren en wilde dieren.

De vraag is niet of er ongevallen gebeuren, maar hoeveel. Wie de natuur liefheeft, moet daarom eisen: duidelijke wetten in plaats van gevaarlijke grijze zones. Om de 29 uur gebeurt er een jachtongeval en praktisch om de 3,5 maand valt er een dode te betreuren.

Vanuit het oogpunt van de IG Wild beim Wild moet de grens voor het omgaan met wapens onder invloed van alcohol bij hobby-jagers consequent op 0,0 promille bloedalcohol liggen. Hetzelfde geldt bij de wildhoede en in de militaire en politiedienst, en dat met goede reden. Niemand mag in beschonken toestand met een vuurwapen hanteren of schieten.

Hobbyjacht dient het doden van dieren. Wie daarbij een wapen draagt, draagt een bijzondere verantwoordelijkheid tegenover mens en dier. Alcohol of drugs zijn daarmee onverenigbaar. Personen met een alcohol- of drugsverslaving moeten hun jacht– en wapenvergunning onmiddellijk verliezen.

Na jachtongevallen moeten verplichte alcoholtests worden ingevoerd. Daarnaast zijn er, naar het voorbeeld van Nederland, regelmatige medisch-psychologische beoordelingen voor hobbyjagers nodig, evenals een bindende leeftijdsgrens.

De grootste leeftijdsgroep onder de hobbyjagers is 65+. Juist in deze groep treden vaker leeftijdsgebonden beperkingen op in gezichtsvermogen, concentratie, reactievermogen, alsook tekortkomingen in opleiding en training. Tegelijk is bekend dat er alcohol wordt geconsumeerd om zogenaamd een rustige vinger te hebben. Anderen zien af van alcohol, maar zijn de lichamelijke eisen toch niet meer opgewassen.

De talrijke misschoten, nazoekacties en het daarmee gepaard gaande enorme dierenleed zijn nauwelijks anders te verklaren.