Val Fex: Wanneer het concept voor veebescherming meer gaten heeft dan het hek.

Ter plaatse bevestigden jachtopzieners van het bureau in Graubünden een wolvenaanval.

Elf dieren werden op slag gedood. Nog eens 26 gewonde schapen moesten worden geëuthanaseerd vanwege ernstige bijtwonden. In totaal werden 37 dieren getroffen, meldt srf.ch ( Wolvenaanval in de Fexvallei: 37 schapen aangevallen, bescherming mislukt ).

Deze gebeurtenissen roepen opnieuw fundamentele vragen op over de bescherming van vee: waren er voldoende kuddebewakingshonden, en zo ja, hoeveel en met welke ervaring? Volgens een rapport van RTR uit 2022 hoedde een enkele herderin toen zo'n 900 schapen – en was er toen al een wolvenaanval gedocumenteerd. Dit jaar, zo meldt de Engadiner Post, zijn dat er "slechts" 700. Zo'n hoge kuddedichtheid is zelfs voor ervaren herders nauwelijks te beheren, en praktisch onmogelijk voor één persoon zonder kuddebewakingshonden.

De kudde van ongeveer 700 dieren bevond zich op de alpenweide Muot Selvas, waar ze de laatste week van het weideseizoen zou doorbrengen. Eerste berichten dat de dieren door een hek werden beschermd, werden niet bevestigd. Grondig onderzoek wees uit dat er ten tijde van de aanval geen effectieve beschermingsmaatregelen voor de kudde waren getroffen. Een bestaand weidehek diende alleen om de kudde te geleiden en was niet gesloten. Volgens het beheersplan van de boerderij waren er voor dit deel van de weide geen kuddebewakingshonden of wolfbestendige hekken gepland.

Naar aanleiding van het incident werd het weideseizoen op de getroffen weide voortijdig beëindigd en werden de overgebleven schapen teruggebracht naar het dal.

Ook autoriteiten en belangengroepen reageerden. Adrian Arquint , hoofd van het Graubündens Bureau voor Jacht en Onzin, omschreef het tegenover de media als een "grote gebeurtenis" en benadrukte dat beschermende maatregelen, ondanks plannen voor de bescherming van vee, hun grenzen kunnen bereiken. De Boerenvereniging van Boven-Engadin, via haar voorzitter Gian Suter, verklaarde dat ze de wolf over het algemeen accepteren. Problemen ontstaan echter wanneer het aantal dieren toeneemt en de bestaande beschermende maatregelen niet langer volstaan.

Het probleem is niet de wolf, maar de tekortkomingen in de bescherming van het vee . Critici klagen dat jachtopzieners de aanvallen als wolvenaanvallen classificeren, ook al lijken de veehouders de situatie al geruime tijd uit het oog te hebben verloren.

Deskundigen en dierenwelzijnsorganisaties zien het echte probleem niet bij de wolf, maar in structurele tekortkomingen in de bescherming van vee. Effectieve bescherming vereist de aanwezigheid van herders, functionerende nachtverblijven, adequate omheiningen en vakkundig ingezette veewaakhonden. Al het andere is slechts symbolische politiek.

Ondanks deze tekortkomingen reageerde het Bureau voor Jacht en Visserij van Graubünden met een afschotvergunning van 60 dagen – precies getimed om samen te vallen met de start van het hooggebergtejachtseizoen begin september. Critici beschouwen dit als contraproductief beleid dat de wolf tot zondebok maakt, terwijl structurele zwakheden in de veehouderij worden genegeerd. Het afschot zal worden uitgevoerd door de kantonnale jachtopzieners of door recreatieve jagers in het kader van het hooggebergtejachtseizoen van Graubünden.

Ook federale politici voelen zich verantwoordelijk. Deskundigen stellen dat de minimumeisen voor de bescherming van vee, zoals vastgesteld door SVP- fractieraadslid Albert Rösti, ontoereikend zijn. Zonder duidelijke wettelijke verplichtingen en consistente maatregelen ter bescherming van vee zal de co-existentie van grazende dieren en wolven problematisch blijven.

De incidenten in het Boven-Engadin tonen aan dat de bescherming van grazende dieren niet alleen afhangt van het gedrag van wolven, maar vooral van de implementatie van beschermende maatregelen. Zolang deze lacunes blijven bestaan, zal het conflict tussen landbouw en roofdieren een hardnekkig probleem blijven, iets wat blijkbaar door bepaalde groepen gewenst is.

Iedere kippenhouder beschermt zijn dieren tegen vossen. Hoe lang zal het duren voordat schapenboeren dit concept begrijpen?