Marmotten en klimaatverandering: migratie naar hogere sferen
Marmotten leven tegenwoordig op een gemiddelde hoogte die 86 meter hoger ligt dan 40 jaar geleden. Volgens een onderzoek is hun absolute bovengrens echter niet veranderd: ze komen niet hoger dan 2700 meter.
Marmotten migreren inderdaad als gevolg van klimaatverandering, maar niet over grote afstanden, zoals blijkt uit een onderzoek van Anne Kempel, biologe bij het WSL Institute for Snow and Avalanche Research (SLF).
De onderzoekster onderzocht de hoogte waarop marmotten tegenwoordig leven en vergeleek haar resultaten met gegevens uit 1982. Het resultaat: de meeste dierfamilies die ze observeerde in het Dischma-dal bij Davos leven nu zo'n 86 meter hoger dan 42 jaar geleden, namelijk op ongeveer 2500 meter boven zeeniveau.
"De absolute bovengrens is echter niet veranderd", legde de wetenschapper dinsdag uit in een persbericht van de SLF. Die grens ligt op een hoogte van 2700 meter. Dat was in 1982 ook al het geval.
"Andere factoren spelen waarschijnlijk een belangrijkere rol dan hogere temperaturen," merkt Anne Kempel op. Extreem hoge temperaturen zouden de dieren niet genoeg grond bieden om hun uitgebreide holen te graven.
Bovendien hebben ze tijdens hun winterslaap een zo dik mogelijke sneeuwlaag nodig om de grond tegen de kou te isoleren. "We vinden het maximum van deze parameters precies waar de meeste groepen tegenwoordig leven," aldus de bioloog.
Bovendien vormen planten die linolzuur bevatten een belangrijk onderdeel van het dieet. Dit onverzadigde vetzuur reguleert de lichaamstemperatuur in de winter. "Het is mogelijk dat deze planten hun verspreidingsgebied iets naar het noorden hebben verschoven", vermoedt Anne Kempel.
Dezelfde methoden als in 1982.
Anne Kempel en haar team gebruikten dezelfde methoden als hun voorgangers in 1982. Gedurende één tot twee uur observeerden ze met een verrekijker en een telescoop 25 gebieden op de hellingen van het Dischma-dal en telden ze de marmotten. Statistische computermodellen berekenden vervolgens de waarschijnlijke marmottenpopulatie en kwamen tot dit resultaat.
Deze observatie geldt echter alleen voor de regio Davos en mogelijk vergelijkbare gebieden. In de lagergelegen Alpen kan de situatie voor de dieren lastig worden. Marmotten lijden onder hittestress bij temperaturen boven de 25 graden Celsius.
In het Dischmadal zijn er momenteel slechts zes dagen per jaar met temperaturen boven de gemiddelde 25 graden Celsius, te weinig om negatieve gevolgen te hebben. De situatie is echter al verslechterd, omdat de boomgrens langzaam maar zeker opschuift.
"Marmotten geven echter de voorkeur aan open omgevingen; ze passen zich niet aan het bos aan, en omdat ze geen hogere gebieden kunnen bereiken, krimpt hun leefgebied," concludeert Anne Kempel. De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift Ecology and Evolution.
