Szwajcarskie łąki tracą bioróżnorodność w ogromnym stopniu

Naukowcy wykorzystali unikalny zbiór danych: badania roślinności przeprowadzone w okresie od 1884 do 1931 roku.

Te historyczne dane powtórzono systematycznie w latach 2021/22, co po raz pierwszy umożliwiło bezpośrednie porównanie obejmujące okres ponad 90 lat.

Przyczyny są jasno określone:

• Nadmierne nawożenie: Dopływ azotu i fosforu, zarówno z nawozów, jak i zanieczyszczeń powietrza, powoduje wypieranie specjalistycznych roślin ubogich w składniki odżywcze.
• Nadmierna eksploatacja: Częstsze koszenie, wzmożony wypas i mechanizacja rolnictwa powodują zanikanie wrażliwych gatunków.
• Pestycydy: Zabiegi chemiczne nie tylko redukują szkodniki, ale także wiele gatunków niebędących przedmiotem zwalczania – od chwastów po owady.

Szczególnie mocno ucierpiały bogate w gatunki nizinne łąki. Tam wyginęło aż 38% gatunków. W regionie alpejskim spadek wyniósł „tylko” około 11%, ale nawet tam zmiany klimatu i przesunięcie rolnictwa na wyższe tereny stwarzają nowe zagrożenia, również dla dzikiej przyrody.

Od barwnej różnorodności do stepowych łąk

Badanie wyraźnie pokazuje, jak zmieniły się łąki:

• Kolorowe łąki kwiatowe z storczykami, dzwonkami i stokrotkami ustępują miejsca ubogim w gatunki trawiastym terenom.
• Trawy (Poaceae) potrzebują nawożenia i częstego koszenia, dlatego w wielu miejscach stały się roślinami dominującymi.
• Znikają specjalistyczne zioła i rzadkie gatunki.
• Strategie życiowe zmieniają się w kierunku roślin, które są bardziej odporne na konkurencję i zakłócenia.

Rezultat: krajobrazy stają się bardziej jednorodne ekologicznie i uboższe.

Konsekwencje dla przyrody i społeczeństwa

Bogate gatunkowo łąki mają nie tylko wartość estetyczną, ale spełniają również ważne funkcje:

• Siedlisko dla owadów, ptaków i dzikich zwierząt
• Podstawy zapylania i bezpieczeństwa żywnościowego
• Magazynowanie węgla i ochrona gleby

Wraz z utratą różnorodności tracimy nie tylko kwiaty, ale także stabilność ekologiczną – i ostatecznie nasze własne źródła utrzymania.

Badanie jednoznacznie wskazuje: główną przyczyną masowego spadku bioróżnorodności jest intensywne rolnictwo. Bez zmiany kursu polityki rolnej – mniej nawozów, mniej pestycydów, mniej presji na użytkowanie gruntów – bioróżnorodność będzie nadal zanikać.

Kluczowymi działaniami mającymi na celu zachowanie ostatnich pozostałości tradycyjnego krajobrazu kulturowego są ekstensywne zarządzanie, ukierunkowana promocja bogatych gatunkowo łąk oraz konsekwentne ograniczanie nawożenia azotem.

Katastrofa naturalna, hobbystyczny łowca

Żaden inny kraj na świecie nie ma tak wysokiego odsetka gatunków zagrożonych jak Szwajcaria. Ponad jedna trzecia gatunków roślin, dzikich zwierząt i grzybów jest uważana za zagrożone. Szwajcaria zajmuje również ostatnie miejsce w Europie pod względem wyznaczania obszarów chronionych dla bioróżnorodności. To właśnie te kręgi myśliwych-amatorów i właścicieli zwierząt hobbystycznych, ze swoimi działaniami lobbingowymi, są odpowiedzialne za to od dziesięcioleci poprzez politykę, media i ustawodawstwo. To oni notorycznie blokują nowoczesne, etyczne ulepszenia w zakresie dobrostanu zwierząt i sabotują poważną ochronę zwierząt i gatunków. Myśliwi -amatorzy regularnie sprzeciwiają się tworzeniu kolejnych parków narodowych w Szwajcarii, ponieważ nie troszczą się o przyrodę, bioróżnorodność, ochronę gatunków czy dobrostan zwierząt , lecz o swoje perwersyjne, krwawe hobby.