Waarom recreatief jagen in Zwitserland geen natuurbehoud is.

In Zwitserland zijn ongeveer 30.000 hobbyjagers actief.

Ze doden jaarlijks meer dan 130.000 wilde dieren: herten, gemzen, reeën, wilde zwijnen, vogels en vossen.

De huidige wildpopulaties zijn het resultaat van menselijk ingrijpen. Recreatieve jacht lost geen problemen op, maar creëert ze juist.

Het systeem van 'populatiebeheersing' is in werkelijkheid een cyclus van ingrijpen, overbevolking en opnieuw ingrijpen. Jachtstrategieën zorgen ervoor dat er altijd voldoende wild beschikbaar is om aan de afschotquota te voldoen. Dit heeft weinig te maken met natuurlijk evenwicht.

In werkelijkheid is de recreatieve jacht een hobby van miljoenen dollars die jaarlijks tienduizenden dieren het leven kost, meestal niet uit noodzaak, maar voor de kick van het doden. Bossen worden doelbewust "beheerd" om een voldoende aanbod aan wild te garanderen en zo een constante stroom jachttrofeeën te verzekeren. Het zogenaamde "afschotplan" dient meer om belangen te beschermen dan om het ecologisch evenwicht te bewaren.

Hobbyjagers beweren dat ze moeten ingrijpen omdat er een tekort is aan natuurlijke roofdieren. Maar deze roofdieren ontbreken vaak juist door de jacht. Vossen, lynxen, roofvogels en wolven worden op veel plaatsen nog steeds vervolgd of in hun leefgebied belemmerd, hoewel ze essentieel zijn voor een functionerend ecosysteem. In plaats daarvan creëren mensen een kunstmatig onevenwicht, dat ze vervolgens met een jachtgeweer "reguleren".

Herten en reeën worden als zondebok gebruikt voor het grazen op jonge bomen, een probleem dat zich vooral voordoet in overgeëxploiteerde monoculturen, niet in gezonde gemengde bossen. En wilde zwijnen? Die profiteren van menselijk afval, maïsvelden en milde winters – omstandigheden die ze zelf hebben gecreëerd.

Wanneer de natuur zichzelf mag reguleren.

Het Zwitserse nationale park laat zien hoe populaties wilde dieren zich ontwikkelen zonder menselijke tussenkomst. De populaties herten, edelherten en gemzen stabiliseren zich na een paar jaar vanzelf, het bos herstelt zich en de biodiversiteit neemt toe.

Dit wordt bevestigd door internationaal onderzoek, bijvoorbeeld uit het Beierse Woud of Slovenië: in jachtvrije gebieden worden populaties wilde dieren gereguleerd door natuurlijke mechanismen: voedsel, ziekten en roofdieren.

De wolf als lastige concurrent

Sinds de terugkeer van de wolf naar Zwitserland is één ding duidelijk: het traditionele jachtsysteem hapert. Volgens het Federaal Bureau voor Milieu (BAFU) werden in 2024 tientallen wolven preventief afgeschoten, soms complete roedels, vaak zonder aantoonbare schade.

Waar roofdieren worden toegestaan, stabiliseren de wildpopulaties en ecosystemen zich en vindt de natuur haar evenwicht. Maar in plaats van dit proces toe te staan, wordt de wolf bestreden om de eigen "regulerende rol" te behouden.

Dierenleed dat schuilgaat achter de term "eerlijke jacht"

Veel dieren vluchten gewond, om later te sterven aan bloedverlies of stress. Recreatieve jacht is geen schone, snelle dood. Veel dieren vluchten gewond, om uren later te sterven aan bloedverlies, inwendige verwondingen of stress. Moederdieren worden vaak doodgeschoten, terwijl hun jongen verhongeren. Deze realiteit komt zelden aan bod in de public relations van de jagersgemeenschap, die liever termen gebruikt als 'wildbeheer', 'ethische jacht' en 'dierenwelzijn' – woorden die bedoeld zijn om het werkelijke lijden te verhullen.

"Ethisch jagen" klinkt nobel, maar is vaak een morele dekmantel voor systematisch dierenleed.

De jachtlobby heeft aanzienlijke invloed in Zwitserland. In veel kantons zetelen slecht opgeleide amateurjagers in jachtcommissies, waar ze de autoriteiten adviseren en meewerken aan de totstandkoming van wetgeving.

Dit werd duidelijk aangetoond in 2020 met de mislukte herziening van de jachtwet. De bevolking verwierp de versoepeling van de jachtregels voor wolven en andere dieren, waarmee ze een signaal afgaven voor meer aandacht voor dieren- en natuurbescherming.

Desondanks hebben verschillende kantons sindsdien hun regelgeving versoepeld en staan ze nu "preventieve" wolvenjacht toe, zelfs voordat er schade is aangericht.

Steeds meer mensen beseffen dat recreatief jagen geen natuurlijk erfgoed is, maar een anachronisme. Wetenschappelijk onderbouwde modellen voor wildbeheer hebben al lang alternatieven aangetoond: natuurlijke regulering door roofdieren, gerichte maatregelen ter bescherming van leefgebieden en niet-dodelijke methoden ter voorkoming van schade.

Natuurbehoud betekent het behouden van leven, niet het beëindigen ervan. Wie echt voor de natuur strijdt, maakt geen onderscheid tussen 'nuttig' en 'schadelijk'.

Een toekomst zonder jacht: geen utopie, maar een noodzaak.

De feiten zijn duidelijk:

• Jachtvrije zones werken.
• De natuur kan zichzelf reguleren.
• Dierenleed is te voorkomen.

Zwitserland zou een voortrekkersrol kunnen spelen met echte wildreservaten, wetenschappelijk verantwoord wildbeheer en minder jachtdruk. Want echte natuurbescherming betekent niet het beëindigen van leven, maar het behouden van leefgebieden.

Wilde dieren hebben rust en stilte nodig, geen kogels.

Recreatieve jacht in Zwitserland draagt niet bij aan het evenwicht in de natuur, maar is een overblijfsel uit een tijd waarin de mens geloofde dat hij alleen met een geweer orde kon scheppen. Maar de natuur was al lang voor onze komst in evenwicht, en dat zal ze weer zijn wanneer we eindelijk ophouden haar te beoordelen.

Tegenwoordig weten we beter. Modern, ethisch verantwoord wildbeheer is gebaseerd op wetenschap, niet op traditie. De natuur heeft geen recreatieve jagers nodig; ze heeft respect, ruimte en vertrouwen nodig.