Heilige ibis in Noord-Italië: invasieve soort verspreidt zich

De heilige ibis, die in het oude Egypte werd vereerd, verspreidde zich vanuit zijn geboorteland Afrika naar Europa.

De heilige ibis is niet inheems in Italië en komt waarschijnlijk uit gevangenschap, bijvoorbeeld uit een dierentuin . Sommige dieren in die dierentuin konden voorheen vrij vliegen.

Deze vogelsoort komt nu in heel Noord-Italië voor. Hij vormt een bedreiging voor de lokale fauna.

Volgens ornithologen verspreiden de vogels zich razendsnel vanuit Afrika en Irak. Ze waarschuwen voor de risico's voor de lokale fauna.

Deze soort leeft in moerassige gebieden en wadgebieden, waar ze nestelt in bomen die in of nabij het water staan.

De heilige ibis komt veelvuldig voor in Noord-Italië.

De ornithologische vereniging AsOER van Emilia-Romagna is ervan overtuigd dat het fenomeen zich over de gehele regio Emilia-Romagna heeft verspreid.

De heilige ibis is in grote aantallen begonnen met nestelen in Bologna, Modena en vooral Ferrara. Ravagnani gelooft dat er al duizenden vogels in de Noord-Italiaanse regio aanwezig zijn.

De heilige ibis is een invasieve soort die niet in Italië thuishoort. Hij ontsnapte van boerderijen in Noord-Italië of werd daar uitgezet. Zijn verhaal is vergelijkbaar met dat van de nutria, aldus Ravagnani. Nutria's, in Italië liefkozend "kleine bevers" genoemd, zijn inheemse Zuid-Amerikaanse knaagdieren die zich nu over het hele land verspreiden omdat ze daar geen natuurlijke vijanden hebben.

Waarom vormt de heilige ibis een probleem?

De heilige ibis staat al bijna tien jaar op de lijst van invasieve uitheemse soorten van de Europese Commissie. De vogels zijn ook opgenomen in DAISIE, een register van invasieve uitheemse soorten in Europa.

De EU-verordening inzake de preventie, het beheer en de verspreiding van invasieve uitheemse soorten stelt dat deze soorten een van de grootste bedreigingen vormen voor de biodiversiteit en de daarmee samenhangende ecosysteemdiensten. De risico's die deze soorten met zich meebrengen, kunnen worden verergerd door de toenemende wereldhandel, het transport, het toerisme en de klimaatverandering.

De farao-ibis is een uitgesproken opportunistische eter en voedt zich met reptielen, vissen, schaaldieren, grote insecten, slakken en soms aas. Vuilstortplaatsen worden regelmatig doorzocht op voedsel. Langs de kust kan hij zich ook specialiseren in eieren en nestjongen.

Hoe is de heilige ibis in Europa terechtgekomen?

Rond 1700 arriveerde een paar heilige ibissen in Frankrijk vanuit Afrika, Irak en Jemen. Een eeuw later werd de vogelsoort in het wild waargenomen in Oostenrijk en Italië.

In Frankrijk vestigden zich in de jaren 80 en 90 vrijvliegende populaties uit dierentuinen in Bretagne in het wild langs de Atlantische kust. De afgelopen jaren hebben bestrijdingsprogramma's het aantal van deze vogels weliswaar teruggebracht, maar ze kunnen niet volledig worden uitgeroeid.

Spanje is erin geslaagd de gehele populatie van de heilige ibis uit te roeien, en vogels die vanuit Frankrijk migreren, worden over het algemeen door recreatieve jagers neergeschoten. De vraag of recreatieve jacht een geschikte methode is voor de beheersing van de populatie van invasieve soorten blijft controversieel.

Men vermoedt dat de Italiaanse populatie afkomstig is van migratie van vrij vliegende Franse populaties of van de dierentuin Le Cornelle in Lombardije, Italië, waar ooit een vrij vliegende populatie van de vogel leefde. Een studie in het tijdschrift Nature Scientific Reports bevestigt dat de soort in 1989 in Noordwest-Italië is ontstaan met één enkel paar. Twintig jaar later werden er meer dan 10.000 vogels in de regio waargenomen.